با گذشت نزدیک به ۷ ماه از آغاز درگیریهای نظامی میان ایران و آمریکا، نشانههای نگرانکنندهای از آغاز دور تازهای از رویارویی فراگیر پدیدار شده است. وزارت امور خارجه آمریکا با صدور یک هشدار امنیتی فوری اعلام کرد خاورمیانه در آستانه تنشهای غیرقابل پیشبینی قرار دارد و شهروندان آمریکایی باید نسبت به لغو احتمالی پروازها و بسته شدن حریم هوایی هوشیار باشند. همزمان خبرگزاری رویترز گزارش داد که بازارهای جهانی انرژی به دلیل تداوم درگیریها به شدت متشنج شدهاند. هیچیک از طرفین حاضر به امتیازدهی برای پایان دادن به درگیریها نیستند و بحران کنونی به جبهههای مختلف سرایت کرده است.
در این میان، قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا با انتشار بیانیهای مدعی شد اطلاعاتی دریافت کرده است که نشان میدهد آمریکا با حمایت برخی کشورهای منطقه و بر اساس تصمیمی در یک نشست اروپایی، در حال آمادهسازی برای ازسرگیری حملات علیه ایران است. این نهاد عالی نظامی ایران با لحنی تهدیدآمیز به کشورهای منطقه هشدار داد در صورت همسویی با واشنگتن، “دیگر نمیتوانند از نیروهای مسلح قدرتمند ایران انتظار خویشتنداری یا نجابت را داشته باشند” و تمامی پایگاهها و منافع آمریکا هدف حملاتی “مستمر، موثر و دردناک” قرار خواهد گرفت. این خطونشان کشیدنهای نظامی در شرایطی صورت میگیرد که مردم ایران زیر بار سنگینترین فشارهای معیشتی قرار دارند و ماجراجوییهای حاکمیت، زندگی روزمره شهروندان را به گروگان گرفته است.
نشست محرمانه نظامی در آلمان و هماهنگی علیه تحرکات منطقهای
به دنبال صدور بیانیه قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، خبرگزاری تسنیم فاش کرد منظور از نشست اروپایی، یک جلسه محرمانه با حضور فرماندهان ارشد نظامی آمریکا، اسرائیل و چند کشور عرب در آلمان بوده است. این گردهمایی نخستین بار ۵ روز پیش، در تاریخ ۱۵ سپتامبر، توسط وبگاه اکسیوس گزارش شد. وبگاه اکسیوس به نقل از ۲ مقام اسرائیلی که نخواستند نامشان فاش شود اعلام کرد این نشست به منظور رایزنی درباره جنگ ایران و تحولات خاورمیانه تشکیل شد. روزنامه تایمز اسرائیل نیز نوشت این دیدار در یک اقامتگاه اسکی دورافتاده در خاک آلمان برپا گردید.
بر پایه گزارشهای موجود، در این نشست علاوه بر فرماندهان آمریکایی، مقامات ارشد نظامی از کشورهای اسرائیل، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، کویت، قطر، اردن و مصر حضور داشتند. ژنرال برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) و ژنرال ایال زمیر، رئیس ستاد نیروهای مسلح اسرائیل، از چهرههای کلیدی حاضر بودند. هرچند کشورهای عربی سکوت کردهاند، اما سنتکام این نشست را تایید کرد. به گزارش وبگاه اکسیوس، این گردهمایی با ابتکار ژنرال برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، تشکیل شد و او اطمینان داد که نیروهای آمریکایی از منطقه خارج نخواهند شد. ژنرال ایال زمیر، رئیس ستاد نیروهای مسلح اسرائیل، نیز گزارشی از عملیاتهای ارتش اسرائیل در جبهههای گوناگون ارائه کرد؛ رویدادی که نشان از شکلگیری یک اجماع منطقهای در برابر رفتارهای تهدیدآمیز تهران دارد.
رایزنیهای امنیتی در قاهره و تحکیم مواضع دفاعی متحدان
همزمان با این تحرکات نظامی، تلاشهای اطلاعاتی واشنگتن نیز ابعاد تازهای یافته است. جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، در سفری کمسابقه به قاهره رفت و با عبدالفتاح سیسی، رئیسجمهوری مصر، دیدار کرد. دفتر ریاستجمهوری مصر اعلام کرد در این دیدار حسن رشاد، رئیس سازمان اطلاعات مصر، نیز حضور داشت و مسائلی نظیر جنگ ایران، تهدیدهای دریایی، امنیت خلیج فارس و بحران غزه بررسی شد. بر اساس این بیانیه، عبدالفتاح سیسی، رئیسجمهوری مصر، بر اهمیت حیاتی راهحلهای دیپلماتیک و سیاسی تاکید کرد. مصر به عنوان یکی از دریافتکنندگان عمده کمکهای نظامی آمریکا، نگران پیامدهای گسترش این جنگ ویرانگر است.
سفر جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، اندکی پس از سفر رسمی محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، به قاهره انجام گرفت. محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، ۲ روز پس از تصرف سواحل دریای سرخ و جزایر مشرف به بابالمندب توسط شبهنظامیان حوثی به مصر سفر کرد. رسانههای آمریکایی گزارش دادند واشنگتن درخواست ریاض برای حمله مستقیم به حوثیها را رد کرد، اما وزارت امور خارجه آمریکا فوراً فروش ۴۸ فروند جنگنده اف-۳۵ به ارزش ۲۴/۳ میلیارد دلار به عربستان سعودی را برای ایجاد “بازدارندگی در برابر تهدیدهای کنونی و آینده” تایید کرد تا عزم خود را در مهار تهدیدهای منطقهای نشان دهد.
گسترش جبهههای نیابتی و فلج شدن صادرات انرژی خلیج فارس
دامنه نبردها از طریق نیروهای نیابتی تهران به آبراههای راهبردی و خاک همسایگان نیز کشیده شده است. به گزارش خبرگزاری رویترز، شبهنظامیان حوثی یمن که تحت حمایت همهجانبه جمهوری اسلامی قرار دارند، حملات تازهای به شهر ریاض، پایتخت عربستان سعودی، و بندر نفتی ینبع انجام دادند. فیلمهای ویدیویی خبرگزاری رویترز برخاستن ستونی از دود سیاه در اطراف فرودگاه بینالمللی ریاض را به تصویر کشیدند. وزارت امور خارجه آمریکا نیز نسبت به تهدید زیرساختهای غیرنظامی و فرودگاهها هشدار داده است. این اقدامات حوثیها عربستان سعودی را بر سر دوراهی دشوار تداوم حملات هوایی یا پذیرش خسارتهای زیرساختی قرار داده است.
تسلط حوثیها بر نوار ساحلی بابالمندب، خطوط کشتیرانی میان آسیا و دریای سرخ را ناامن ساخته است. این وضعیت، در کنار انسداد گسترده تنگه هرمز توسط جمهوری اسلامی، شریانهای صادرات نفت خلیج فارس را عملاً به بنبست کشانده و بر بهای جهانی نفت افزوده است. در همین حال، توافق آتشبس موقتی که در ماه ژوئن حاصل شده بود، در ماه ژوئیه به علت اختلافات عمیق فروریخت و اکنون امید چندانی برای بازگشت به آن باقی نمانده است.
اصرار حاکمیت بر تقابل نظامی و تحمیل فشار حداکثری به مردم ایران
جمهوری اسلامی بازگشایی تنگه هرمز را به اجرای شروط مدنظر خود از توافق ماه ژوئن مشروط کرده است. در این چارچوب، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، اعلام کرد کشور باید در کنار مذاکره، به جنگ ادامه دهد تا دشمنان را به عقب براند و دستاوردهای میدانی را در دیپلمازی به کار گیرد. این سخنان نمایانگر عزم حاکمیت برای ادامه قمار ژئوپلیتیکی به قیمت تباهی منافع ملی است.
در نتیجه این سیاستهای ستیزهجویانه، بنادر ایران تحت محاصره دریایی آمریکا قرار گرفته و فروش نفت کشور کاملاً متوقف شده است. بار اصلی این محاصره اقتصادی و فلج شدن درآمدهای ملی، به شکل فقر گسترده، گرانی فاجعهبار و ناامنی روانی بر دوش مردم ایران سنگینی میکند. شهروندان ایرانی که هیچ نقشی در این تصمیمهای تنشزا ندارند، هر روز بیش از پیش تاوان سنگین ماجراجوییهای رژیم را میپردازند؛ رژیمی که به جای تدبیر برای آسایش عمومی، کشور را به لبه پرتگاه جنگی ویرانگر کشانده است.
- هشدارها درباره بازگشت جنگ میان ایران و آمریکا؛ تشدید بحران منطقهای و فشار مضاعف بر مردم
- گزارش جامع از فروپاشی شاخصهای کلان اقتصاد ایران؛ انقباض تاریخی تولید، جهش تورم و فقر تحمیلی بر جامعه
- آمادگی دفاعی آنکارا برای پشتیبانی تسلیحاتی از ریاض
- بحران در هفتمین ماه جنگ؛ واشینگتن بر سر دوراهی آتشبس یا تشدید ضربات علیه رژیم تهران
- عبور بیش از ۲ هزار کشتی از تنگه هرمز در دو ماه؛ ترامپ: جنگ بهزودی پایان مییابد
