تحقیقات پیرامون دو پرونده امنیتی هم‌زمان در بریتانیا و امارات متحده عربی، با بازداشت یک تبعه دوتابعیتی ایرانی-بریتانیایی در پرونده پایگاه هوایی «فیرفورد»، احضار اعتراضی سفیر بریتانیا در تهران و آغاز تحقیقات ویژه دادستانی کل امارات درباره حمله به کابین پرواز «فلای‌دبی»، وارد مرحله‌ای بحرانی شد. در حالی که لندن صراحتاً از وجود «نشانه‌های قوی» دال بر دخالت جمهوری اسلامی ایران در طرح‌ریزی خرابکاری علیه پایگاه استراتژیک فیرفورد سخن می‌گوید، تهران این اتهام را شدیداً رد کرده و آن را سرپوشی بر همکاری بریتانیا در حملات نظامی علیه خاک ایران خوانده است. هم‌زمان، ورود نهادهای قضایی و اطلاعاتی امارات به حادثه پرواز دبی–تل‌آویو برای سنجش ارتباط آن با شبکه‌های تروریستی و هدایت خارجی، بر نگرانی‌ها از ورود تنش‌های منطقه‌ای به فاز عملیات‌های نامتقارن افزوده است.
فیرفورد؛ دستگیری متهم ششم و واکنش تند دیپلماتیک در تهران
کانون تنش در اروپا، پایگاه راهبردی نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در فیرفورد واقع در گلاسترشر است؛ تأسیساتی که در جریان درگیری‌های اخیر به عنوان پایگاه عملیاتی بمب‌افکن‌های آمریکایی علیه ایران به کار گرفته شد و تهران پیش‌تر آن را «هدفی مشروع» توصیف کرده بود.
پلیس ضدتروریسم بریتانیا که در گام نخست پنج شهروند بریتانیایی ساکن لندن را به ظن آمادگی برای اقدام تروریستی بازداشت و سپس با وثیقه آزاد کرده بود، روز پنجشنبه از بازداشت متهم ششم خبر داد؛ فردی با تابعیت دوگانه ایرانی-بریتانیایی که بازداشت او ظن مداخله یک دولت خارجی را تقویت کرده است. بازرسی از دو ساختمان مسکونی و بازجویی از یک مظنون ۲۶ ساله دیگر نشان داد که تحقیقات ابعادی فراتر از تحرکات مشکوک چند فرد عادی یافته است.
به دنبال اظهارات اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، مبنی بر وجود «نشانه‌های قوی از نقش ایران»، دستگاه دیپلماسی ایران واکنشی قاطع نشان داد. به گزارش خبرگزاری‌های داخلی ایران، هوگو شورتر، سفیر بریتانیا در تهران، از سوی مجید تخت‌روانچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه، احضار شد. تخت‌روانچی در این نشست اتهام ارتباط ایران با طرح خرابکاری در فیرفورد را «بی‌اساس و سخیف» خواند و اعلام کرد: «کارزار تبلیغاتی اخیر دولت انگلیس نمی‌تواند همدستی این کشور در تجاوز نظامی علیه ملت ایران را تحت‌الشعاع قرار دهد و لندن باید پاسخگوی در اختیار گذاشتن پایگاه‌های نظامی خود به نیروهای آمریکایی باشد.»
هم‌راستا با این موضع، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در شبکه اجتماعی اکس تناقض موجود در اقدامات قضایی لندن را به چالش کشید و نوشت: «از نظر ایران، آزاد کردن افرادی که ادعا می‌شود تروریست‌های وابسته به دولت‌های خارجی هستند، خودش گویای همه‌چیز است. شما دارید مقصر را در جای اشتباهی جستجو می‌کنید.»
از سویی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز اظهار داشت که تل‌آویو پیش از این هشدارهای اطلاعاتی دقیقی را پیرامون طرح حمله تحت حمایت ایران به یک پایگاه هوایی، در اختیار دولت بریتانیا قرار داده بود.
بحران در آسمان؛ تحقیقات دادستانی امارات درباره فرضیه هدایت خارجی
در حوزه خلیج فارس، ابعاد حمله در کابین پرواز اف‌زد-۱۰۷۳ شرکت فلای‌دبی به مقصد تل‌آویو با دستور جدید دادستان کل امارات متحده عربی گسترش یافت. حمد سیف الشامسی با تشکیل تیمی از متخصصان قضایی و هواپیمایی، مأموریتی ویژه تعریف کرد: بررسی این‌که آیا حمله کمک‌خلبان عمانی به خلبان هندی‌تبار پرواز، اقدامی با ماهیت تروریستی، برنامه‌ریزی قبلی و هدایت‌شده از سوی محافل خارجی بوده است یا خیر.
در این سانحه، کمک‌خلبان با چاقو به خلبان حمله کرد و هواپیما ظرف یک دقیقه از ارتفاع ۳۳ هزار پا به ۱۷ هزار پا سقوط کرد. تنها با اقدام خلبان زخمی در باز کردن قفل کابین و مداخله مسافران و خدمه، کنترل پرواز حفظ شد و هواپیما در تبوک عربستان فرود اضطراری کرد. نتانیاهو با اشاره به این رویداد اظهار داشت مهاجم قصد ساقط کردن هواپیما با تمام سرنشینان را داشته است، هرچند تصریح کرد برای اعلام نظر قطعی درباره نقش ایران هنوز زود است. این رخداد با محکومیت شدید آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، روبه‌رو شد که به خطر انداختن جان غیرنظامیان و امنیت هوانوردی بین‌المللی را غیرقابل قبول دانست.
جریان قطره‌چکانی اطلاعات و الگوهای جنگ نامتقارن
بررسی فنی این دو رویداد نشان می‌دهد که گرچه اطلاعات امنیتی از سوی دستگاه‌های اطلاعاتی بریتانیا، امارات و اسرائیل به‌صورت بسیار محتاطانه و قطره‌چکانی منتشر می‌شود، اما کنار هم قرار دادن تکه‌های این پازل، نشانه‌هایی جدی از خطوط هدایت‌شده در یک نبرد غیرمستقیم را آشکار می‌سازد.
در بعد نظامی و امنیتی، جمهوری اسلامی ایران به دنبال ضربات سنگین نظامی، حذف فرماندهان ارشد و وعده مکرر برای انتقام، راهبرد انتقال تهدید به مواضع حریف را در دستور کار قرار داده است. در پرونده پایگاه فیرفورد، بازداشت یک تبعه دوتابعیتی، کشف سوخت، تلاش برای اقدام در تأسیساتی که به‌طور مستقیم در عملیات علیه ایران دخیل بوده، و هم‌زمانی آن با هشدارهای اطلاعاتی، انطباق معناداری با الگوهای کلاسیک عملیات‌های ایذایی یا جمع‌آوری میدانی دارد.
در پرونده فلای‌دبی نیز هدف قرار گرفتن خط پروازی دبی–تل‌آویو—نماد ملموس عادی‌سازی روابط اعراب و اسرائیل—در اوج درگیری‌های منطقه‌ای نمی‌تواند یک تصادف صرف قلمداد شود. تاریخچه عملیات‌های برون‌مرزی منتسب به تهران و شبکه نیابتی آن، از بمب‌گذاری‌های آمیا و سفارت اسرائیل در آرژانتین تا رویداد بورگاس بلغارستان و خنثی‌سازی تحرکات در قبرس، نشان می‌دهد که اهداف غیرنظامی و خطوط مواصلاتی مرتبط با اسرائیل همواره در زمره اهداف تحت نظر برای ایجاد فشار ژئوپلیتیکی بوده‌اند. این سابقه سبب شده که بازرسان اماراتی سناریوی هدایت از سوی نهادهای امنیتی منطقه‌ای را با جدیت بررسی کنند.
با این وجود، تکیه بر تحلیل حرفه‌ای مستلزم توجه به نقدهای وارده از سوی دستگاه دیپلماسی ایران نیز هست؛ آزادی متهمان اولیه در بریتانیا با قید وثیقه و فقدان ادله انفجاری قطعی، نشان می‌دهد بریتانیا هنوز در مرحله متقاعدسازی قضایی قرار دارد. با این حال، شواهد تدریجی حکایت از آن دارد که رویارویی تهران با بلوک غرب و اسرائیل از مرزهای متعارف خاورمیانه عبور کرده و اینک در دو جبهه خطوط هوایی تجاری و تأسیسات نظامی اروپایی، در هیئت منازعه‌ای هیبریدی و پرمخاطره بازتولید شده است.
- سایه رویارویی پنهان بر فراز لندن و دبی؛ بازداشت تبعه دوتابعیتی، تحقیقات تروریسم در امارات و تشدید بحران دیپلماتیک با ایران
- گسترش عملیات “طرد اقتصادی” آمریکا؛ تحریم خودروسازی، راه‌آهن و شبکه پنهان مالی رژیم ایران
- فلج شدن ناوگان اشباح جمهوری اسلامی در آب‌های آسیا؛ سرگردانی ده‌ها نفتکش و سقوط درآمد نفتی تهران به صفر
- نزدیک‌شدن دلار به مرز ۲۶۰ هزار تومان؛ تکرار الگوی برخورد امنیتی-قضایی در مواجهه با تکانه‌های ارزی
- دونالد ترامپ، در مصاحبه با مجله تایم: نابودی رژیم ایران پیام‌آور صلح است
