با ورود درگیریهای نظامی میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی به هفتمین ماه خود، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، اعلام کرد که سران تهران به دلیل شکست همهجانبه مالی و نظامی اکنون خواهان دستیابی به توافق هستند؛ همزمان سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، با تأیید ارسال شروط توقف جنگ از طریق میانجیهای قطری و پاکستانی به واشینگتن، از انتظار تهران برای پاسخ کاخ سفید خبر داد. این تحولات دیپلماتیک همزمان با آن صورت میگیرد که مردم ایران زیر بار پیامدهای اقتصادی و انزوای ناشی از بحرانآفرینیهای رژیم، بیش از هر زمان دیگری در انتظار پایان این رویارویی ویرانگر هستند.
در واشینگتن، مقامات ارشد تأکید دارند که با حملات بمبافکنهای راهبردی بی-۲، خطر دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای بهطور کامل مهار شده و این بحران طولانی خاتمه یافته است. با این حال، تداوم این نبرد بهای سوخت را در بازارهای آمریکا به شدت بالا برده و اقتصاد بینالمللی ارا دچار تلاطم کرده است. سیاستگذاران آمریکایی در حال حاضر در برابر تصمیمی تاریخی میان پذیرش یک توافق مشروط بر پایه عقبنشینی رژیم یا اجرای مرحله تازهای از ضربات کوبنده برای نابودی کامل ماشین نظامی حکومت قرار گرفتهاند؛ انتخابی که آینده منطقه را مشخص خواهد کرد.
واشینگتن بر سر دوراهی تصمیم بزرگ؛ توافق مشروط یا نابودی ماشین جنگی
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، در گفتوگو با رابرت شرمن، خبرنگار شبکه خبری نیوزنیشن، از اضمحلال توان رژیم ایران در تمامی سطوح پرده برداشت. دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، با اشاره به ناتوانی حاکمان تهران در ادامه این نبرد، تصریح کرد: “آنها همین حالا میخواهند به توافق برسند، زیرا از نظر مالی و نظامی از هر نظر در حال شکست خوردن هستند.” او افزود تنها توافقی جامع و دربرگیرنده منافع پایدار را خواهد پذیرفت و وضعیت موجود به سود حاکمان تهران نخواهد بود. این اظهارات در پی مصاحبه قبلی او با پایگاه خبری اکسیوس بیان شد که در آن از اتخاذ یک “تصمیم بزرگ” برای انتخاب میان نابودی کامل رژیم یا پذیرش مصالحه سخن گفته بود.
از سوی دیگر، مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، با اعلام مهار کامل برنامه اتمی ایران، اولویت اصلی واشینگتن را کاهش بهای سوخت دانست و گفت: “ایران سلاح هستهای نخواهد داشت. این یکی از اهداف مهم سیاست خارجی آمریکا در نیمقرن گذشته بوده است… این مسئله حلوفصل شده و اکنون باید قیمت بنزین را کاهش دهیم.” در پی این درگیریها، بهای هر گالن بنزین در آمریکا از زیر ۳.۲ دلار به ۴.۴ دلار و گازوئیل به رکورد تاریخی ۶.۳ دلار رسیده و بهای نفت برنت از ۱۰۵ دلار عبور کرده است. دونالد ترامپ این هزینهها را در برابر نابودی تهدید هستهای رژیم “بهای بسیار ارزانی” خواند. او قرار است در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک با رهبران کشورهای عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، بحرین، کویت و عمان دیدار کند تا سیاستهای پیش رو را هماهنگ سازد.
تمدید تحریمهای جامع و انسداد شبکه پنهان انتقال نفت
در جبهه قانونگذاری، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، لایحه جدید مصوب کنگره را که با ۲۶۲ رای موافق در برابر ۱۵۹ رای مخالف در مجلس نمایندگان تصویب شده بود، امضا کرد. این قانون افزون بر افزایش فشارها بر روسیه، تمامی تحریمهای راهبردی مرتبط با جمهوری اسلامی را تمدید کرده و به دولت اجازه میدهد بر خریداران عمده نفت، از جمله چین و هند، تعرفههای تنبیهی تا ۱۰۰ درصد وضع کند. هدف اصلی این قانون، انهدام شبکه موسوم به “نفتکشهای سایه” است؛ سازوکاری پنهان که درآمدهای نفتی کشور را به جای رفاه جامعه ایران، صرف بقای حاکمیت و تغذیه جنگهای منطقهای کرده است.
این قانون تمامی مالکان، گردانندگان، مدیران و شرکتهای بیمهگر مرتبط با نفت رژیم را هدف قرار میدهد. لوک کافی، پژوهشگر ارشد مؤسسه هادسون، در گفتوگو با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی تأکید کرد تصویب فراجناحی این لایحه پیام قاطعی برای قطع شریانهای مالی رژیم است. همچنین دنیل فرید، هماهنگکننده پیشین تحریمها در وزارت امور خارجه آمریکا، یادآور شد مهار درآمدهای پنهان، دستگاه نظامی حکومت را زمینگیر میکند. این مصوبه در آستانه دیدار دونالد ترامپ با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، فشار بر مشتریان نفت صادراتی تهران را به اوج رسانده است.
آمادهباش ناتو و پاسخ به شرارتهای موشکی و منطقهای
پیامدهای رفتارهای تخریبی حاکمیت ایران، امنیت اروپا را نیز به چالش کشیده است. متیو ویتاکر، نماینده ایالات متحده آمریکا در پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، در مصاحبه با رِی فرلونگ، خبرنگار رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، اظهار داشت که رژیم ایران در پی “ایجاد آشوب و تحمیل هزینه” به جهان است. او با اشاره به استقرار سامانههای دفاعی ناتو در مدیترانه و خاک ترکیه یادآور شد که این ائتلاف آماده مقابله با هرگونه تهدید ترکیبی و خرابکاری در زیرساختهای حیاتی است.
اسناد میدانی نشان میدهد که در روزهای نخست نبرد، پدافند ناتو دستکم دو موشک بالستیک شلیکشده از ایران را بر فراز ترکیه رهگیری کرد؛ رویدادی در دوازدهم اسفندماه ۱۴۰۴ که الیسون هارت، سخنگوی پیمان آتلانتیک شمالی، آن را تایید کرد و به احضار سفیر رژیم توسط آنکارا منجر شد. همچنین پرواز پهپادهای منتسب به رژیم در نزدیکی پایگاه ارتش بریتانیا در قبرس، هشدارهای امنیتی را در اروپا برانگیخت. این تحرکات نمایانگر ماجراجوییهای بیپروایی است که حاصلی جز انزوای بیشتر کشور و تحمیل هزینههای گزاف امنیتی بر ملت ایران نداشته است.
رجزخوانیهای توخالی فرماندهان و پیامهای محرمانه برای آتشبس
در صفوف حاکمیت جمهوری اسلامی، تناقض عمیقی میان لفاظیهای تهاجمی و هراس از فروپاشی دیده میشود. سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، در مصاحبه با شبکه خبری الجزیره، جنگ را ناشی از محاسبات اشتباه واشینگتن و تحریکات بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، خواند و مدعی آمادگی برای “یک جنگ سرنوشتساز” شد. محسن رضایی با اشاره به آزمایش یک موشک ضدکشتی تلاش کرد توان دفاعی حکومت را به رخ بکشد، اما بلافاصله اعلام کرد تهران از طریق میانجیهای قطری و پاکستانی پیامهایی به واشینگتن فرستاده و خواستار توقف جنگ، رفع محاصره دریایی و آزادسازی داراییهای مسدودشده شده است.
سرلشکر محسن رضایی همچنین تهدید خروج از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای را مطرح ساخت، هرچند اذعان کرد فتوای رهبری همچنان پابرجا مانده است. همزمان، سرتیپ ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ارشد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، اظهارات دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، پیرامون عبور بیش از یک میلیارد بشکه نفت از تنگه هرمز را کذب و عملیات روانی خواند؛ ادعاهایی که با واقعیت محاصره فلجکننده دریایی و فروپاشی اقتصادی رژیم رنگ میبازد.
اکنون با مسدود شدن منافذ تنفس حکومت، واشینگتن در آستانه تصمیمی تاریخی قرار گرفته است؛ مرحلهای که نشان میدهد حاکمان تهران میان تمکین به شروط آتشبس یا مواجهه با ضربات نهایی آمریکا برای نابودی توان تسلیحاتی خود، راه فراری نخواهند داشت.
- بحران در هفتمین ماه جنگ؛ واشینگتن بر سر دوراهی آتشبس یا تشدید ضربات علیه رژیم تهران
- عبور بیش از ۲ هزار کشتی از تنگه هرمز در دو ماه؛ ترامپ: جنگ بهزودی پایان مییابد
- کریدورهای ریلی و تجارت پایاپای؛ ابعاد حمایت چین از ایران و پیامدهای آن برای امنیت خلیج فارس
- معاملهای ۲۴ میلیارد دلاری میان واشینگتن و ریاض، موافقت آمریکا با فروش اف-۳۵ به عربستان
- رایزنیهای رئیس سازمان اطلاعات ترکیه در کابل و قندهار
