در تازه‌ترین تحولات سیاسی و امنیتی عراق در روز پنج‌شنبه ۲۰ اوت ۲۰۲۶ (۲۹ مرداد ۱۴۰۵)، تنش‌ها میان نهادهای قانون‌گذاری و اجرایی بر سر مدیریت بحران‌های نظامی و چگونگی مهار گروههای مسلح شدت یافته است. به گزارش خبرگزاری شفق‌نیوز، در ساعت ۱۸:۱۴ همین روز به وقت بغداد، شماری از مقامات ارشد دولت و فرماندهان نظامی برای دومین بار متوالی از حضور در جلسه استماع کمیسیون امنیت و دفاع پارلمان خودداری کردند.
این جلسه با هدف بررسی دلایل عدم اتخاذ تدابیر پیشگیرانه و تخلیه‌نشدن پایگاه‌های حشد شعبی پیش از بمباران‌های هوایی اخیر تشکیل شده بود. هم‌زمان با این رویداد در پایتخت، مشاور امنیت ملی عراق در چارچوب سفری دیپلماتیک با رئیس مجلس ایران دیدار کرد و بر پایبندی کامل بغداد به اجرای قانون اساسی در راستای جلوگیری از فعالیت هر گروه مسلحی که امنیت کشورهای همسایه را تهدید کند، تأکید کرد.
غیبت مقام‌های ارشد در نشست کمیسیون امنیت پارلمان
صقر المحمداوی، عضو کمیسیون امنیت و دفاع در پارلمان عراق، در گفت‌وگو با خبرگزاری شفق‌نیوز تصریح کرد که مسئولانی از دفتر علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، و فالح فیاض، رئیس سازمان حشد شعبی، به‌طور رسمی برای پاسخ‌گویی به این نشست احضار شده بودند. با این حال، هیچ‌کدام از افراد احضارشده در صحن کمیسیون حاضر نشدند و هیچ دلیل یا عذر موجهی را نیز پیش از آغاز نشست به پارلمان اطلاع ندادند. در این نشست، اعضای کمیسیون امنیت و شماری دیگر از نمایندگان پارلمان گرد هم آمده بودند تا ابعاد مختلف عدم صدور هشدارهای لازم به نیروها و تخلیه‌نشدن به‌موقع مقرهای حشد شعبی پیش از وقوع حملات را پیگیری کنند. المحمداوی افزود که کمیسیون گزارش این غیبت غیرموجه را به‌طور رسمی به هیئت‌رئیسه مجلس ارائه کرده است تا پارلمان درباره گام‌های بعدی، از جمله احضار دوباره، طرح سؤال رسمی یا آغاز فرایند بررسی برکناری مسئولان مربوطه، تصمیم‌گیری کند.
طبق اطلاعیه رسمی حشد شعبی، بمباران‌های عربستان و آمریکا در عراق بە کشته شدن دست‌کم ۲۰ نفر از نیروهایشان منجر شد. هم‌زمان رسانه‌های ایران نیز از مرگ۴ تن از نیروهای سپاه پاسداران در این حملات خبر دادند.
ابعاد و تلفات حملات هوایی مشترک به مواضع حشد شعبی
محور اصلی پرسش‌های نمایندگان پارلمان به رویدادهای روز ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۶ (۷ مرداد ۱۴۰۵) بازمی‌گردد؛ زمانی که یگان‌های هوایی فرماندهی مرکزی آمریکا و عربستان سعودی در یک عملیات هماهنگ نظامی، پایگاه‌ها و مراکز گروههای مسلح همسو با ایران را در چند استان عراق هدف حملات گسترده قرار دادند. فرماندهی مرکزی آمریکا و مقامات نظامی ریاض در بیانیه‌های رسمی خود اعلام کردند که این اقدام پس از دریافت گزارش‌هایی مبنی بر برنامه‌ریزی این گروه‌ها برای اجرای حملات علیه نیروهای آمریکایی و تأسیسات راهبردی انرژی در عربستان سعودی به اجرا درآمده است. طبق اطلاعیه رسمی سازمان حشد شعبی، این بمباران‌ها دست‌کم ۲۰ کشته و ۳۲ زخمی بر جای گذاشت. هم‌زمان رسانه‌های ایران نیز از مرگ ۴ تن از نیروهای سپاه پاسداران در این حملات خبر دادند. با این حال، هنوز جزئیات کامل هویتی همه کشته‌شدگان و شواهد قطعی درباره اتهامات مربوط به تدارک حملات فرامرزی از سوی مراجع رسمی منتشر نشده است.
تأکید بر حاکمیت قانون در مذاکرات امنیتی بغداد و تهران
در ادامه رایزنی‌های منطقه‌ای در روز ۲۰ اوت ۲۰۲۶ (۲۹ مرداد ۱۴۰۵)، قاسم العبودی، مشاور امنیت ملی عراق، در دیدار با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، آخرین تحولات مربوط به امنیت مرزها و پرونده سلاح‌های غیرمجاز را بررسی کرد. به گزارش شبکه خبری روداو، دفتر مشاور امنیت ملی عراق اعلام کرد که العبودی در این دیدار یادآور شد که قانون اساسی عراق به‌هیچ‌وجه اجازه نمی‌دهد گروههای مسلح از خاک این کشور برای به خطر انداختن امنیت همسایگان استفاده کنند. او با اشاره به برنامه جاری بغداد برای تمرکز کامل اسلحه در اختیار نهادهای دولتی، تأکید کرد که ثبات و آرامش پایدار در سراسر منطقه مستقیماً با امنیت داخلی عراق در پیوند است. بر پایه بیانیه رسمی دفتر مشاور امنیت ملی عراق، قالیباف نیز از ایجاد سازوکارهای قانونی برای استقرار سلاح زیر نظر مستقیم دولت عراق حمایت کرد، گرچه رسانه‌های تهران اطلاعات مستقلی پیرامون نحوه تعامل عملی با گروههای شبه‌نظامی همسو منتشر نکردند.
توافقنامه امنیتی مرزی و موانع پیشروی خلع سلاح
بخش مهمی از گفت‌وگوهای میان مسئولان امنیتی عراق و ایران به بررسی روند اجرای توافقنامه امنیتی مشترکی اختصاص داشت که در تاریخ ۱۹ مارس ۲۰۲۳ (۲۸ اسفند ۱۴۰۱) به امضا رسیده بود. این توافقنامه بر مسائلی چون افزایش کنترل بر نوار مرزی مشترک، دورسازی مقرهای احزاب مخالف کُرد ایرانی از مرزها، جمع‌آوری تسلیحات سنگین و استقرار نیروهای مرزبانی وابسته به دولت فدرال عراق تمرکز دارد. طرف ایرانی احزابی مانند حزب دموکرات کردستان ایران، کومله، حزب آزادی کردستان و پژاک را خطری برای امنیت خود دانسته و آن‌ها را به فعالیت‌های مسلحانه متهم می‌کند؛ درحالی‌که این احزاب بارها اعلام کرده‌اند که تمرکز فعالیت‌هایشان بر پیگیری مطالبات سیاسی و فرهنگی است و اتهام هدایت آشوب‌های مسلحانه را رد کرده‌اند. دولت عراق هم‌اکنون با مطالبه کشورهای منطقه برای جلوگیری از اقدامات گروههای مسلح محلی نیز مواجه است. هرچند بخش‌هایی از نیروهای حشد شعبی آمادگی خود را برای تحویل سلاح‌های ثبت‌نشده اعلام کرده‌اند، اما گروه‌هایی مانند کتائب حزب‌الله برای خلع سلاح پیش‌شرط‌هایی را مطرح کرده‌اند؛ وضعیتی که انحصار سلاح در دست دولت را با چالش‌های فنی و سیاسی روبه‌رو کرده است.
بیشتـــــر:
بازداشت هفت مظنون به عضویت در داعش در سلیمانیه
شکست طرح ایران برای سلطه بر عراق؛ بغداد برای تضعیف نفوذ شبه‌نظامیان وارد عمل شد
تنش پهپادی در پیرمام؛ رویارویی روایت‌ها میان اربیل و تهران و واکنش‌های منطقه‌ای
