امروز جمعه ۱۴ اوت ۲۰۲۶ (۲۳ مرداد ۱۴۰۵)، موج جدیدی از بحران انرژی و گرانی کم‌سابقه سوخت، کشورهای پاکستان، ایران و منطقه اقلیم کردستان عراق را فراگرفته است. بر اساس تازه‌ترین گزارش‌های منتشر شده، اتخاذ سیاست قیمت‌گذاری روزانه سوخت در اسلام‌آباد، توقف ناگهانی طرح عرضه بنزین با نرخ آزاد پالایشگاهی در کرمان و تشکیل صف‌های طولانی خودروها در پمپ‌بنزین‌های اربیل و سلیمانیه، شهروندان این سه منطقه را با فشارهای اقتصادی فزاینده‌ای مواجه کرده است.
این بحران‌های موازی در بازارهای سوخت منطقه هم‌زمان با تشدید بی‌سابقه تنش‌های نظامی در حوزه خلیج فارس رخ می‌دهند؛ جایی که ایالات متحده تهدید کرده است در واکنش به حملات اخیر علیه شناورهای تجاری، محاصره دریایی نامحدودی را علیه ایران در تنگه هرمز به اجرا خواهد گذاشت.
سیاست تنش‌زدایی مالی پاکستان با اعمال قیمت‌گذاری روزانه بنزین
به گزارش روزنامه پاکستانی داون، وزارت نفت پاکستان در آخرین ابلاغیه رسمی خود که از روز جمعه ۱۴ اوت ۲۰۲۶ (۲۳ مرداد ۱۴۰۵) به اجرا درآمده، قیمت هر لیتر بنزین را ۴۵ صدم روپیه و نفت‌گاز (گازوئیل) را ۱٫۱۶ روپیه افزایش داده است. با اعمال این مصوبه جدید، بهای بنزین به ۳۲۵٫۴۳ روپیه و گازوئیل به ۳۸۳٫۹۵ روپیه در هر لیتر رسید. علی پرویز ملک، وزیر نفت پاکستان، در یک نشست خبری اعلام کرد که به دلیل نوسانات شدید ناشی از رویارویی نظامی میان ایران و ایالات متحده که از اسفند گذشته آغاز شده است， دولت چاره‌ای جز تعیین روزانه قیمت سوخت ندارد تا بدین ترتیب ذخایر ارزی و مالی کشور را در برابر شوک‌های ناگهانی بازار حفظ کند. پاکستان که بیش از ۹۰ درصد نفت خام مورد نیاز خود را وارد می‌کند، در صورت بروز هرگونه اختلال طولانی‌مدت در تنگه هرمز، با بحران شدید اقتصادی روبرو خواهد شد. بهای بنزین در این کشور در فروردین سال جاری به رقم بی‌سابقه ۴۵۸٫۴۱ روپیه رسیده بود و نوسان‌های روزهای اخیر نشان‌دهنده شکنندگی بالای اقتصاد پاکستان در برابر تنش‌های خاورمیانه است.
توقف ناگهانی طرح بنزین ۸۷ هزار تومانی در جایگاه‌های سوخت کرمان
در داخل مرزهای ایران نیز بحران انرژی در قالب ناترازی و شکاف عمیق میان تولید و مصرف سوخت نمایان شده است. به گزارش خبرگزاری تابناک، اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، در روز پنجشنبه ۱۳ اوت ۲۰۲۶ (۲۲ مرداد ۱۴۰۵) هشدار داد که میزان مصرف روزانه بنزین در کشور به حدود ۱۳۵ میلیون لیتر رسیده， در حالی که ظرفیت واقعی تولید پالایشگاه‌های داخلی تنها ۱۱۲ میلیون لیتر در روز است. به گفته سقاب اصفهانی، برای جبران کسری روزانه ۲۳ میلیون لیتری بنزین، ۹ میلیون لیتر از طریق مجتمع‌های پتروشیمی و ۱۴ میلیون لیتر دیگر از مسیر واردات یا برداشت از ذخایر راهبردی کشور تامین می‌شود که این موضوع منابع ارزی کشور را به شدت تحت فشار قرار داده است.
بیشتر بخوانید: شوک بنزینی در کرمان؛ عقب‌نشینی آنی از طرح بنزین ۸۷ هزار تومانی
در همین بحبوحه، تلاش‌های ضرب‌الاجل دولت برای کنترل مصرف سوخت در استان کرمان به یک جنجال خبری تبدیل شد. طرح آزمایشی عرضه بنزین با نرخ تمام‌شده پالایشگاهی به قیمت ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان در هر لیتر که قرار بود از بامداد پنجشنبه ۱۳ اوت ۲۰۲۶ (۲۲ مرداد ۱۴۰۵) در ۲۰۴ جایگاه سوخت استان کرمان آغاز شود， پیش از آنکه به مرحله اجرا برسد متوقف شد. احمد سالاری‌فر، مدیر شرکت پخش فرآورده‌های نفتی منطقه کرمان، با تایید این تعلیق اعلام کرد که اجرای این طرح در پی مخالفت نمایندگان مجلس و با توجه به وسعت جغرافیایی استان فعلاً معلق شده است. هم‌زمان، محمدسعید احدیان، مشاور رئیس مجلس، در روز پنجشنبه ۱۳ اوت ۲۰۲۶ (۲۲ مرداد ۱۴۰۵) تصریح کرد که سران قوا تصمیم گرفته‌اند هیچ‌گونه افزایش قیمتی در نرخ بنزین اعمال نشود و بررسی طرح‌های غیرقیمتی بدون تحمیل بار مالی جدید بر شهروندان در دستور کار قرار دارد.
بحران توزیع بنزین در اقلیم کردستان عراق و نامه نمایندگان پارلمان
در اقلیم کردستان عراق نیز کمبود شدید سوخت دور جدیدی از مشکلات معیشتی را برای رانندگان و شهروندان رقم زده است. به گزارش وب‌سایت خبری رووداو، در روز پنجشنبه ۱۳ اوت ۲۰۲۶ (۲۲ مرداد ۱۴۰۵)، ۱۶۹ نماینده پارلمان عراق با امضای نامه‌ای مشترک به علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، به طور رسمی درخواست کردند که سهمیه نفت خام اقلیم کردستان به منظور تولید سوخت داخلی از ۵۰ هزار بشکه فعلی به ۱۴۰ هزار بشکه در روز افزایش یابد. این تلاش پارلمانی پس از آن شدت گرفت که به دلیل تعلیق زودهنگام فعالیت برخی میادین نفتی توسط شرکت‌های بین‌المللی نظیر شرکت نروژی دی‌ان‌او، توزیع بنزین در شهرهای اربیل و سلیمانیه با اختلالات گسترده مواجه شد.
بیشتر بخوانید: تغییر موازنه در خلیج فارس؛ آیا «بهار نفت» جایگزین «زمستان اتمی» شده است؟
بر اساس گزارش‌های میدانی منتشر شده توسط وب‌سایت‌های پِرگراف و نیو ریجن، در حال حاضر بنزین یارانه‌ای با نرخ دولتی ۷۵۰ دینار تنها در تعداد بسیار محدودی از جایگاه‌های سوخت عرضه می‌شود. این موضوع باعث تشکیل صف‌های طولانی چند ساعته خودروها شده و بسیاری از رانندگان را ناگزیر ساخته است تا برای تهیه بنزین ارزان‌تر به استان نینوا سفر کنند. از سوی دیگر، عاصم محمد خضیر، وزیر نفت عراق، اعلام کرده است که دولت فدرال بغداد آماده تامین سوخت یارانه‌ای برای اقلیم کردستان است، مشروط بر اینکه مقامات اربیل کل سهمیه نفت خام خود را به دولت مرکزی واگذار کنند؛ پیشنهادی که به دلیل اختلافات دیرینه سیاسی و اداری میان دو طرف، هنوز نهایی نشده است.
تهدید به محاصره تنگه هرمز و سقوط توازن انرژی در بازارهای جهانی
ریشه اصلی این آشفتگی‌ها در بازارهای سوخت منطقه را باید در تحولات نظامی دریایی خلیج فارس جستجو کرد. به گزارش خبرگزاری رویترز، در روز جمعه ۱۴ اوت ۲۰۲۶ (۲۳ مرداد ۱۴۰۵)， با اعلام موضع رسمی و تهاجمی واشنگتن مبنی بر اعمال محاصره دریایی نامحدود علیه ایران در تنگه هرمز، ناامنی در مسیرهای راهبردی حمل‌ونقل انرژی به بالاترین سطح خود رسید. این تصمیم بلافاصله پس از آن اتخاذ شد که در شامگاه پنجشنبه ۱۳ اوت ۲۰۲۶ (۲۲ مرداد ۱۴۰۵)، دو فروند شناور باری تجاری متعلق به شرکت ملی نفت ابوظبی در آب‌های تنگه هرمز مورد حمله قرار گرفتند؛ حادثه‌ای که امارات متحده عربی مسئولیت مستقیم آن را متوجه ایران دانست. به دنبال این رویدادها، بازار جهانی نفت فوراً واکنش نشان داد و بهای نفت برنت با جهشی محسوس به مرز ۸۷ دلار در هر بشکه رسید. کارشناسان بین‌المللی حوزه انرژی هشدار می‌دهند که در صورت ادامه بن‌بست کنونی در خاورمیانه و افزایش سرسام‌آور هزینه‌های بیمه و ترانزیت， کشورهای منطقه ناگزیر به انتقال این فشارهای معیشتی به مردم خواهند بود.
