سازمانهای ناظر بر وضعیت حقوق بشر در تازهترین گزارشهای خود در تاریخ ۲۶ اوت ۲۰۲۶ (۴ شهریور ۱۴۰۵) از تداوم روند اجرای احکام کیفری، مجازاتهای بدنی و بازداشت شماری از شهروندان در استانهای گوناگون ایران خبر دادهاند.
بر پایه دادههای منتشرشده از سوی سازمان حقوق بشری ههنگاو، در ساعات اولیه امروز حکم اعدام دستکم ۹ زندانی در زندانهای مرکزی زاهدان، یزد، بروجرد، خرمآباد، اصفهان و مشهد به مرحله اجرا گذاشته شده است. همزمان خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در گزارشی مجزا شمار احکام اجراشده طی این بازه زمانی را ۱۰ تن اعلام کرده است. منابع حقوقی تفاوت در آمارهای ثبتشده را ناشی از تفاوت در بازههای زمانی جمعآوری اطلاعات و حوزه پوشش جغرافیایی زندانهای مختلف میدانند.
جزئیات اجرای احکام در ۶ زندان کشور
بر اساس مستندات گردآوریشده توسط سازمان حقوق بشری ههنگاو، هویت ۹ نفر از زندانیان اعدامشده شامل طاها خاوری، لطفالله احمدوند، امید شاهوزهی، علیاصغر سالارزهی، صالح زیدآبادی، مرآت زیدآبادی، محمود طالبی، حسین حصاری و فرامرز باغبانی به ثبت رسیده است. این افراد پیشتر در پروندههای جداگانه در دادگاههای عمومی، کیفری و انقلاب به اتهامهای مرتبط با قاچاق مواد مخدر یا قتل عمد محاکمه و به مجازاتهای اعدام و قصاص نفس محکوم شده بودند.
بیشتــر: تداوم حصر موسوی و رهنورد در مکانی نامعلوم
پایگاه خبری حالوش و خبرگزاری هرانا در گزارشهای تفصیلی خود آوردهاند که علیاصغر سالارزهی، شهروند ۴۲ ساله اهل زابل، در سحرگاه ۲۵ اوت ۲۰۲۶ (۳ شهریور ۱۴۰۵) در زندان مرکزی یزد اعدام شده است. نامبرده حدود ۷ سال قبل در ارتباط با اتهامات مواد مخدر بازداشت و سپس به مجازات اعدام محکوم گردیده بود. در همین تاریخ، امید شاهوزهی، دیگر زندانی اهل سیستان و بلوچستان و پدر ۲ فرزند، به اتهام قتل عمد در محوطه زندان مرکزی زاهدان به دار آویخته شد.
در تحولی موازی، صالح زیدآبادی همراه با برادرزادهاش مرآت زیدآبادی، هر ۲ از ساکنان شهرستان فهرج در استان کرمان، در تاریخ ۲۴ اوت ۲۰۲۶ (۲ شهریور ۱۴۰۵) در زندان مرکزی اصفهان اعدام شدند. بر اساس گزارشهای نهادهای مدافع حقوق بشر، خانواده این ۲ متهم پیش از اجرای حکم برای ملاقات آخر فراخوانده نشدند. مسئولان زندان اصفهان و روابط عمومی دادگستری استان تاکنون توضیحی پیرامون این موضوع ارائه ندادهاند.
اجرای حکم قصاص در زندان لاکان رشت
سازمان حقوق بشری ههنگاو در گزارشی در شامگاه ۲۵ اوت ۲۰۲۶ (۳ شهریور ۱۴۰۵) اعلام کرد که حکم اعدام زهرا عزیزپور، زنی ۴۳ ساله و اهل اردبیل که مادر ۱ فرزند بود، در محوطه زندان لاکان رشت به اجرا درآمده است. اطلاعات پرونده نشان میدهد که وی حدود ۶ سال پیش به اتهام قتل همسر خود دستگیر و پس از طی مراحل دادرسی در مراجع قضایی استان گیلان به قصاص نفس محکوم شده بود.
بیشتــــر: اولویت “حجاب” بر سفره خالی مردم؛ شکاف عمیق در ساختار قدرت و پافشاری بر سیاستهای سرکوبگرانه
تا زمان تنظیم این گزارش، جزئیاتی پیرامون متن دفاعیات، دلایل وقوع حادثه یا تلاشهای صورتگرفته توسط نهادهای صلح و سازش برای جلب رضایت اولیای دم به رسانهها راه نیافته است. دستگاه قضایی و رسانههای رسمی داخلی نیز از بازتاب عمومی خبر اجرای این حکم خودداری کردهاند.
اجرای حکم اعدام ۲ برادر در قزلحصار
سحرگاه ۲۵ اوت ۲۰۲۶ (۳ شهریور ۱۴۰۵)، زندان قزلحصار کرج صحنه اجرای حکم اعدام ۲ برادر به نامهای سعید نجفی و حمید نجفی، اهل شهرستان کوهدشت در استان لرستان بود. این ۲ برادر نزدیک به ۲ سال قبل در یک پرونده مشترک به اتهام «محاربه از طریق سرقت مسلحانه» بازداشت و در شعبه دادگاه انقلاب به اعدام محکوم شده بودند.
به گزارش پایگاه خبری ههنگاو، متن کامل دادنامه صادره و مستندات پرونده در دسترس عموم قرار نگرفته است. نهادهای رسمی قضایی استان البرز و سخنگوی قوه قضاییه نیز تا این لحظه بیانیهای درباره جزئیات اتهامات و نحوه اجرای احکام این ۲ زندانی منتشر نکردهاند.
اجرای شلاق و انتقال ۲ زن به زندان سنندج
در بخش دیگری از اجرای احکام کیفری، پایگاه خبری ایرانوایر و سازمان ههنگاو گزارش دادند که ۲ شهروند به نامهای ندا ددهجانی و ستایش (بهنوش) سرابی در تاریخ ۲۲ اوت ۲۰۲۶ (۳۱ مرداد ۱۴۰۵) پس از حضور در شعبه اجرای احکام دادگاه قروه بازداشت شدند. در همان محل، حکم ۳۱ ضربه شلاق برای هر یک از آنان اجرا شد و سپس جهت سپری کردن دوره حبس به بند زنان زندان مرکزی سنندج انتقال یافتند. انتشار جزئیات این رویداد در ۲۵ اوت ۲۰۲۶ (۳ شهریور ۱۴۰۵) صورت گرفت.
بیشتــــر: موج تازه بازداشتها و حوادث امنیتی در کردستان ایران
بر اساس احکام صادره، شعبه ۱۰۲ دادگاه کیفری ۲ قروه هر یک از این متهمان را به اتهام «اخلال در نظم و آسایش عمومی» به ۱ سال حبس تعزیری، ۳۱ ضربه شلاق و ۲ سال اقامت اجباری در شهرستان نیکشهر محکوم کرده بود. افزون بر این، شعبه ۱ دادگاه انقلاب قروه نیز آنان را به اتهام «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم بر ضد امنیت کشور» به ۲ سال حبس محکوم ساخت که بر پایه ماده تجمیع احکام، مجازات اشد یعنی ۲ سال حبس تعزیری به مرحله اجرا درآمد.
تداوم بازداشتهای امنیتی در استان ایلام
همزمان با اجرای احکام، گزارشهای دریافتی از غرب کشور حاکی از بازداشتهای تازه در استان ایلام است. وبسایت کُردپا و سازمان ههنگاو در ۲۵ اوت ۲۰۲۶ (۳ شهریور ۱۴۰۵) گزارش کردند که ۳ شهروند با نامهای یونس بکری، یاسر هواسیزاده و روحالله غلامی در شهرهای سرابله و آسمانآباد توسط نیروهای امنیتی دستگیر شدهاند.
بیشتــــر:افزایش احضارهای تلفنی فعالان در سه شهر آذربایجان
یاسر هواسیزاده شامگاه ۲۴ اوت ۲۰۲۶ (۲ شهریور ۱۴۰۵) در منطقه پیرحمزه و روحالله غلامی در ۲۳ اوت ۲۰۲۶ (۲ شهریور ۱۴۰۵) در محل کار خود بازداشت شدند. یونس بکری نیز در شهر سرابله دستگیر شد. گزارشها از انتقال این افراد به مکانهای نامعلوم خبر میدهند. نهادهای امنیتی و مراجع قضایی استان ایلام تاکنون درباره هویت نهاد بازداشتکننده، دلایل بازداشت و اتهامات این ۳ شهروند اظهارنظری نکردهاند.
نهادهای ناظر بینالمللی بر ضرورت شفافیت دادرسی، تضمین حق دسترسی متهمان به وکیل انتخابی و بازنگری در ساختار قوانین کیفری تأکید دارند. در برابر، مسئولان قضایی بر اجرای دقیق مقررات مصوب و پیگیری احکام مطابق موازین قانونی تصریح میکنند. این وضعیت، نگاه محافل حقوقی و کارشناسان را به روند رسیدگیهای قضایی معطوف کرده است.
