دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، امروز سهشنبه اعلام کرد با تمدید آتشبس با ایران مخالف است؛ موضعی که تنها چند ساعت مانده به پایان آتشبس موقت، از تشدید تنش سیاسی حکایت دارد؛ آن هم در حالی که نگاهها به دور تازهای از مذاکرات دوخته شده که سرنوشت آن هنوز روشن نیست.
ترامپ در گفتوگو با شبکه «سیانبیسی» گفت: «برای تمدید آتشبس وقت نداریم» و افزود که ایالات متحده «در موقعیت مذاکرهای قدرتمندی» قرار دارد و در نهایت به «توافقی عالی» خواهد رسید؛ اشارهای به روند گفتوگوها با تهران.
مذاکره و تهدید
با وجود ابراز آمادگی برای توافقی احتمالی، ترامپ بار دیگر تأکید کرد که گزینه نظامی همچنان روی میز است و گفت واشنگتن و ارتش آمریکا برای هر سناریویی «کاملاً آماده» هستند؛ از جمله ازسرگیری بمباران در صورت شکست مذاکرات.
موضع ترامپ همزمان با گزارشهایی مطرح شد که از ادامه تنش در چندین صحنه مرتبط با رویارویی آمریکا و ایران حکایت دارد؛ از جمله در خلیج، جایی که منابع نظامی غربی از ادامه آمادهباش دریایی آمریکا در انتظار هرگونه تشدید ناگهانی خبر میدهند؛ آن هم در سایه نبود توافقی دائمی برای آتشبس.
ترامپ در این چارچوب، ایران را به «نقض آتشبس در چند نوبت» متهم کرد، بیآنکه جزئیاتی ارائه دهد؛ در حالی که واشنگتن و تهران یکدیگر را به نقض مکرر آتشبس متهم میکنند.
ترامپ همچنین گفت ایالات متحده «در داخل ایران کار بزرگی انجام داده است» و از آنچه «نابودی ناوگان و توانمندیهای هوایی آن» خواند تمجید کرد؛ اشارهای به جنگ اخیر که خطوط درگیری میان دو طرف را از نو ترسیم کرد.
مذاکرات در آستانه فروپاشی
همزمان با تشدید لحن رئیسجمهوری آمریکا، واشنگتن تأکید دارد که همچنان روی مسیر مذاکره حساب میکند. سخنگوی کاخ سفید گفت ایالات متحده «بیش از هر زمان دیگری» به توافق با ایران نزدیک شده است، هرچند ابهام درباره برگزاری دور بعدی گفتوگوها در پاکستان همچنان ادامه دارد.
در مقابل، منابع ایرانی گزارش دادهاند که تهران در حال بررسی مشارکت در دور جدید است؛ موضوعی که بازتابدهنده تردید سیاسی ناشی از تشدید تنشهای میدانی و فشارهای متقابل است.
اما منابع دیپلماتیک و رسانهای آمریکایی میگویند مذاکرات با موانع داخلی در ایران روبهرو است؛ بهطوری که در هفتههای اخیر نشانههایی از شکاف میان جریانی که برای کاهش تحریمها خواهان بازگشت به مذاکره است و جریان دیگری که هرگونه توافق با شروط آمریکا را رد میکند و تقویت بازدارندگی نظامی را گزینهای راهبردی میداند، آشکار شده است.
این منابع میافزایند که این شکافها خود به عاملی برای پیچیدهتر شدن اوضاع تبدیل شده است، بهویژه اینکه همزمان با فشارهای فزاینده اقتصادی در داخل ایران رخ میدهد؛ آن هم در پی جنگ اخیر و تحریمهای تازه علیه بخشهای نفت و بانکداری.
گزینه جنگ همچنان مطرح است
در مقابل، واشنگتن در چند نوبت تأکید کرده است که «اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست یابد» و بر این باور است که محاصره اعمالشده بر بنادر ایران، روزانه هزینههای سنگینی به تهران تحمیل میکند؛ در چارچوب سیاستی که فشار اقتصادی و نظامی را همزمان پیش میبرد.
ترامپ در این زمینه گفت: «ایران یا مذاکره خواهد کرد یا با مشکلاتی بیسابقه روبهرو خواهد شد»؛ اظهاراتی که مسیر دیپلماتیک را به احتمال تشدید مستقیم نظامی گره میزند.
این تحولات تنها چند ساعت پیش از پایان آتشبس موقت رخ میدهد؛ در حالی که هیچ تضمینی برای تمدید آن یا تبدیل شدنش به مسیری سیاسی و پایدار وجود ندارد و مذاکرات همچنان در وضعیتی سیال قرار دارد و لحن سیاسی به اوج تنش رسیده است.
- رایزنیهای رئیس سازمان اطلاعات ترکیه در کابل و قندهار
- مطالبه جهانی برای تمدید مأموریت گزارشگر ویژه سازمان ملل در افغانستان، نامه مشترک ۱۰۰ نهاد بینالمللی به شورای حقوق بشر
- افزایش مطالبات اصناف ایران برای محاسبه مالیات بر پایه سود واقعی کسبوکارها
- پاکستان همزمان با حمله مرگبار به نظامیان، محدودیتهای مصرف سوخت را تشدید کرد
- رد گزارش سازمان ملل از سوی کاخ سفید؛ واکنش تند واشنگتن به اتهام «جنایات جنگی» و بازتاب خروج آمریکا در رسانههای ایران
