فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده با اعلام کاهش چشمگیر توان موشکی و پهپادی ایران، از مشارکت مستقیم و راهبردی کشورهای حاشیه خلیج فارس در عملیات علیه تهران خبر داد.
دریادار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، در جریان جلسه استماع سنای آمریکا، گزارشی جامع از وضعیت نظامی منطقه ارائه کرد. وی با تأکید بر نتایج عملیاتهای اخیر اعلام کرد که صنایع موشکی، پهپادی و نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران تا ۹۰ درصد تضعیف شده است.
خشم حماسی؛ دگرگونی در موازنه قدرت
دریادار کوپر در این نشست اظهار داشت: «تهدیدهای ناشی از اقدامات ایران بهطور قابلتوجهی فروکش کرده است. این کشور دیگر مانند گذشته قادر به تهدید شرکای منطقهای یا منافع ایالات متحده در هیچ حوزهای نیست.» وی با دفاع از عملیات «خشم حماسی» Epic Fury) عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴) آغاز شد) خاطرنشان کرد که این اقدام نظامی توانسته است زنجیره تأمین تسلیحات برای گروههایی نظیر حماس، حزبالله و حوثیها را بهطور کامل قطع کند.
فرمانده سنتکام همچنین فاش کرد که در بازه زمانی ۳۰ ماهه پیش از درگیریهای اخیر، نیروهای نیابتی تحت حمایت ایران بیش از ۳۵۰ حمله علیه مواضع و دیپلماتهای آمریکایی انجام داده بودند که منجر به کشته شدن چهار سرباز آمریکایی شد. وی افزود که ارتش آمریکا با تغییر رویکرد راهبردی، اکنون برای مقابله با پهپادهای باقیمانده، به جای مهمات گرانقیمت، از تجهیزات اقتصادی و بهینهتر استفاده میکند.
افشای ابعاد مشارکت مستقیم عربستان و امارات
گزارشهای تازه نشان میدهد که تنشها وارد فاز بیسابقهای شده است. بر اساس گزارش اختصاصی رویترز به تاریخ ۱۲ مه ۲۰۲۶ (۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵)، عربستان سعودی در اواخر مارس ۲۰۲۶ (اوایل فروردین ۱۴۰۵) حملات هوایی و موشکی مستقیمی را به خاک ایران انجام داده است. همزمان، والاستریت ژورنال گزارش داد که امارات متحده عربی نیز در اوایل آوریل، تأسیسات نفتی ایران از جمله پالایشگاه جزیره لاوان را هدف قرار داده است. این حملات در پاسخ به شلیک هزاران موشک و پهپاد ایرانی صورت گرفت که پیشتر خاک این دو کشور را هدف قرار داده بودند.
این درگیریها منجر به واکنش ایران و حمله به پایگاههای آمریکایی در بحرین، کویت، قطر، امارات و عربستان شد. همچنین گزارشهایی از هدف قرار گرفتن مواضعی در عراق از جمله مناطق کوردستانی (کرکوک و موصل) و استان انبار مخابره شده است که حاکی از گسترش دامنه جنگ به یک درگیری چندجانبه منطقهای است.
ائتلاف راهبردی؛ «خدمت در کنار آمریکاییها»
دریادار کوپر در بخش دیگری از سخنان خود، نقش کشورهای عربی را در این نبرد «حیاتی» توصیف کرد. وی تصریح کرد که ۶ کشور عربی شامل امارات متحده عربی، بحرین، کویت، قطر، عربستان سعودی و اردن در کنار اسرائیل، همکاری راهبردی نزدیکی با واشنگتن داشتهاند. کوپر گفت: «این کشورها تنها مأموریت اجرا نکردند، بلکه در کنار نیروهای ما خدمت کرده و از سربازان آمریکایی محافظت کردند.»
این ائتلاف با در اختیار گذاشتن پایگاههای نظامی و مشارکت فعال در رهگیری پرتابههای ایرانی، نقش کلیدی در عملیاتها ایفا کرده است. بیانیه مشترک این کشورها، حملات ایران را «بیملاحظه» خوانده و بر تداوم همکاریهای امنیتی با واشنگتن تأکید کرده است.
ارزیابی خسارات نظامی و وضعیت زیرساختی ایران
طبق آمارهای رسمی سنتکام، نتایج عملیاتها به شرح زیر برآورد شده است:
– کاهش ۹۰ درصدی حملات موشکهای بالستیک ایران.
– کاهش ۸۳ درصدی فعالیتهای پهپادی.
– نابودی یا غرق شدن بیش از ۳۰ فروند ناو و شناور جنگی ایران.
– انهدام حدود دوسوم از تأسیسات تولید موشک و پهپاد.
با وجود این ضربات سنگین، گزارشهای اطلاعاتی محرمانه آمریکا در اوایل مه ۲۰۲۶ (اردیبهشت ۱۴۰۵) نشان میدهد که ایران همچنان حدود ۳۰ سایت موشکی فعال در نزدیکی تنگه هرمز در اختیار دارد و ۹۰ درصد از تأسیسات زیرزمینی آن دستنخورده باقی مانده است. کارشناسان معتقدند اگرچه بازسازی صنایع نظامی ایران در کوتاهمدت ناممکن به نظر میرسد، اما پتانسیلهای باقیمانده در نقاط زیرزمینی همچنان نیازمند پایش مستمر است.
چشمانداز منطقهای و تداوم هوشیاری
تغییر نقشه قدرت در خاورمیانه و ورود علنی کشورهای حاشیه خلیج فارس به ائتلاف ضدایرانی، تهران را با چالشهای بیسابقه نظامی، اقتصادی و سیاسی مواجه کرده است. با وجود برقراری آتشبس شکننده در ماه آوریل (فروردین)، تنشها در آبراهههای بینالمللی همچنان بالاست.
دریادار برد کوپر در پایان تأکید کرد: «مأموریت ما با موفقیت انجام شده و توان راهبردی دشمن تضعیف گشته است، اما نیروهای آمریکایی برای مقابله با هرگونه تهدید احتمالی در وضعیت هوشیار باقی خواهند ماند.»
این گزارش بر پایه اظهارات رسمی مقامات سنتکام، گزارشهای مستند خبرگزاریهای بینالمللی و بیانیههای مشترک دیپلماتیک تنظیم شده است. با توجه به تداوم وضعیت فوقالعاده، تحولات آینده میتواند معادلات امنیتی منطقه را بیش از پیش دستخوش تغییر کند.
