بر اساس اطلاعات امنیتی و محلی، فعالیت گروه «حوثی» همسو با تهران در تولید و قاچاق ماده مخدر کپتاگون رو به افزایش است؛ نشانهای تازه از گسترش آنچه «اقتصاد جنگ» خوانده میشود در مناطق تحت کنترل این گروه در شمال یمن.
به گفته منابع آگاه، این گروه در منطقه نقعه در استان صعده، پایگاه اصلی «حوثیها»، کارخانهای برای تولید ماده مخدر «کپتاگون» راهاندازی کرده است؛ کارخانهای که زیر نظر یکی از فرماندهان مرتبط با «سپاه پاسداران» ایران اداره میشود؛ فردی که با نام «ابو باقر» شناخته میشود و بهتازگی از سوریه وارد یمن شده است.
این منابع میگویند این فرمانده ایرانی بر آموزش نیروهای «حوثی» در زمینه تولید کپتاگون، بستهبندی، استتار و انتقال محمولهها نظارت دارد؛ آن هم در چارچوب یک شبکه سازمانیافته قاچاق که از مسیرهای پیچیده دریایی و زمینی استفاده میکند و از ضعف نظارت بر برخی گذرگاهها و سواحل یمن بهره میبرد.
از قاچاق تا تولید
در سالهای گذشته، اتهامهای محلی و منطقهای علیه گروه «حوثی» درباره دخالت در شبکههای قاچاق مواد مخدرِ مرتبط با محورهای فرامرزی منطقهای افزایش یافته است.
اما اطلاعات جدید نشان میدهد گروه «حوثی» از مرحله بهرهبرداری از قاچاق، به مدیریت عملیات تولید و ساخت در داخل خاک یمن رسیده است.
ناظران بر این باورند که انتقال دانش تولید کپتاگون از سوریه به یمن، از سطح بالایی از هماهنگی میان این گروه و شبکههای مرتبط با «سپاه پاسداران» ایران حکایت دارد؛ بهویژه پس از آنکه تجارت کپتاگون به یکی از سودآورترین فعالیتهای غیرقانونی در مناطق درگیری خاورمیانه تبدیل شده است.
به گفته این منابع، گروه «حوثی» در پی متنوعسازی منابع مالی خود است؛ آن هم در شرایطی که منابعی که در طول سالهای جنگ به آنها متکی بود، مانند باجگیری، درآمدهای تحمیلی بر ساکنان و بخشهای سوخت و ارتباطات، کاهش یافتهاند.
اقتصاد موازی و شبکههای نفوذ
به گفته ناظران، خطر این فعالیتها تنها به تأمین مالی نظامی محدود نمیشود، بلکه به ایجاد شبکههای نفوذ اقتصادی در درون خود این گروه نیز گسترش مییابد؛ همزمان با ظهور لایهای از فرماندهان مرتبط با بازار سیاه، قاچاق و انحصار.
همچنین اطلاعات مربوط به وجود یک کارخانه کپتاگون در داخل یمن، نگرانیهای فزایندهای را درباره تبدیل شدن این کشور به یک مرکز منطقهای جدید برای تولید و قاچاق مواد مخدر برانگیخته است؛ کشوری که از موقعیت جغرافیایی مشرف به دریای سرخ و خلیج عدن بهره میبرد؛ دو گذرگاهی که از مهمترین مسیرهای مورد استفاده در شبکههای بینالمللی قاچاق به شمار میروند.
در سالهای اخیر، نیروهای امنیتی و نظامی یمنی و عربی از توقیف محمولههای مواد مخدر خبر دادهاند که به گفته آنها با شبکههایی مرتبط بودهاند که به سود «حوثیها» فعالیت میکنند؛ چه از طریق سواحل غربی یمن و چه از راه گذرگاههای دریایی و زمینی که برای قاچاق سلاح و اقلام ممنوعه استفاده میشوند.
کارشناسان هشدار میدهند که گسترش اقتصاد مواد مخدر در مناطق تحت کنترل «حوثیها» ممکن است این فعالیتها را به منبعی برای تامین مالی درازمدت تبدیل کند؛ منبعی که در آینده بهسختی بتوان آن را برچید، بهویژه با ادامه جنگ و بنبست در مسیرهای حلوفصل سیاسی در کشور.
