یمن با اعلام ازسرگیری حملات به اسرائیل از سوی گروه «حوثی» همسو با تهران و اعمال آنچه «ممنوعیت کامل» کشتیرانی اسرائیل در دریای سرخ توصیف شد، بار دیگر به کانون تنشهای منطقهای بازگشته است؛ آن هم همزمان با تشدید رویارویی ایران و اسرائیل و افزایش نگرانیها از کشیده شدن این درگیری به جبهههای تازه در منطقه.
این تشدید تنش چند روز پس از آن رخ داد که «حوثیها» در صنعا از احتمال هدف قرار دادن پایگاههای آمریکایی در صورت ادامه حملات آمریکا به ایران سخن گفته بودند و در بیانیه وزارت خارجه بهرسمیتشناختهنشده خود، بر ایستادن در کنار تهران و حمایت از آنچه «حق مشروع دفاع از خود» خواندند، تأکید کرده بودند.
این مواضع بار دیگر پرسشهایی را درباره جایگاه گروه «حوثی» در معادله درگیری منطقهای مطرح کرده است؛ از جمله اینکه آیا این گروه به سمت مشارکت گستردهتری فراتر از حملات نمادینی میرود که در ماههای گذشته انجام داده بود یا نه.
همبستگی سیاسی یا نشانهای از رویارویی؟
آخرین موضع «حوثیها» را میتوان یکی از صریحترین مواضع این گروه از زمان آغاز تشدید تنش میان ایران و اسرائیل دانست؛ زیرا این موضع تنها به اعلام حمایت سیاسی از تهران محدود نشد، بلکه بهطور مستقیم از حق ایران برای هدف قرار دادن پایگاههای آمریکایی در منطقه سخن گفت؛ همزمان با آنکه این گروه از شلیک دور تازهای از موشکها به سمت اسرائیل خبر داد.
این اظهارات همچنین تنها چند روز پس از سخنان اسماعیل قاآنی، فرمانده «نیروی قدس» ایران، مطرح شد که از تشکیل «کمربند امنیتی» از تنگه هرمز تا بابالمندب سخن گفته بود؛ اشارهای که ناظران آن را تلاشی برای نمایش انسجام آنچه «محور مقاومت» خوانده میشود، در برابر فشارهای نظامی فزاینده تفسیر کردند.
با وجود این اظهارات تند، شماری از پژوهشگران بر این باورند که توان گروه «حوثی» برای تحمیل انسداد کامل کشتیرانی در بابالمندب همچنان محدود است؛ زیرا چنین اقدامی میتواند هزینههای سنگین نظامی و اقتصادی به همراه داشته باشد.
برخی تحلیلگران نیز معتقدند تحرکات «حوثیها» بُعدی سیاسی دارد که از بُعد نظامی آن کماهمیتتر نیست؛ زیرا به این گروه فرصت میدهد پس از ماهها عقبنشینی نسبی، حضور خود را در صحنه منطقهای دوباره تثبیت کند و همزمان گفتمانش را در معرفی خود بهعنوان بخشی از یک محور منطقهای گسترده تقویت کند.
در مقابل، برخی دیگر هشدار میدهند که هرگونه تشدید تنش فراتر از حملات محدود، ممکن است به واکنشهای گستردهتر بینالمللی و اسرائیلی منجر شود؛ بهویژه در دریای سرخ که همچنان یکی از مهمترین گذرگاههای تجاری جهان است.
نگرانیها از پیامدهای حملات «حوثیها»
در داخل یمن، مواضع درباره این تشدید تنش متفاوت است؛ حامیان «حوثیها» ازسرگیری حملات را اقدامی در حمایت از فلسطینیها و برای مقابله با اسرائیل میدانند.
در مقابل، بخش گستردهای از یمنیها نگراناند که ورود به درگیری منطقهای، کشور را به سمت موج تازهای از حملات نظامی و پیامدهای اقتصادی سوق دهد.
این نگرانیها بر تجربه سالهای گذشته استوار است؛ زمانی که حملات مرتبط با جنگ منطقهای به هدف قرار گرفتن مواضعی در مناطق تحت کنترل گروه «حوثی» انجامید، افزون بر پیامدهایی که بر کشتیرانی و تجارت بر جای گذاشت.
