تنشهای بیسابقه در خاورمیانه وارد فاز جدیدی شده است و کشورهای عربی منطقه با کنار گذاشتن ملاحظات دیپلماتیک گذشته، به شکلی فعال در کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن مشارکت میکنند. این تحول راهبردی پس از آن صورت گرفت که تهران با تشدید حملات موشکی و پهپادی به نفتکشها و تأسیسات زیربنایی، امنیت انرژی جهانی و حاکمیت ملی همسایگان خود را به شکلی جدی به مخاطره انداخت. بر اساس گزارشهای واصله از منابع معتبر بینالمللی، منطقه اکنون شاهد همگرایی بیسابقهای میان پایتختهای عربی و واشینگتن برای مهار رفتارهای تهاجمی نظام ایران است.
روزنامه “اسرائیل هیوم” در گزارشی ویژه اعلام کرد که کشورهای حوزه خلیج فارس با تغییر سیاستهای پیشین، به کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی پیوستهاند. این رسانه به نقل از مقامهای دیپلماتیک گزارش داد که صبر کشورهای منطقه در برابر مداخلات تهران به پایان رسیده و آنها اکنون بر این باورند که تنها راه مقابله با تهدیدهای ایران، استفاده از قدرت نظامی است. این تغییر رویکرد پس از آن شدت یافت که تهران در روزهای گذشته حملات مستقیم موشکی و پهپادی را به خاک چندین کشور عربی و تأسیسات گازی آنها سازماندهی کرد.
پایان صبر راهبردی؛ مشارکت فعال کشورهای خلیج فارس در کارزار نظامی
گزارشهای مستند نشان میدهند که طی ۴۸ ساعت گذشته، کشورهای خلیج فارس به عملیات تهاجمی آمریکا علیه مواضع جمهوری اسلامی ملحق شدهاند. حتی کشورهایی مانند قطر که پیش از این نقش میانجیگری داشتند، پس از آنکه هدف حملات مستقیم پهپادی تهران قرار گرفتند، مخالفت خود را با شکلگیری موضع واحد علیه ایران کنار گذاشتند.
بر اساس گزارش “اسرائیل هیوم”، دوحه اکنون فرآیند آزادسازی داراییهای مسدود شده ایران را متوقف کرده و به صف مخالفان جدی اقدامات تروریستی تهران پیوسته است. شورای همکاری خلیج فارس نیز با صدور بیانیهای بر همبستگی کامل با امارات متحده عربی تأکید کرده و از تمامی اقدامات دفاعی این کشور حمایت نموده است.
در همین حال، وبسایت خبری “اکسیوس” فاش کرد که همکاریهای نظامی میان عربستان سعودی و ایالات متحده به سطوح جدیدی ارتقا یافته است. بر اساس این گزارش، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، در تماسی تلفنی با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، با درخواست ریاض برای اقدام نظامی علیه حوثیهای مورد حمایت تهران موافقت کرده است. این چراغ سبز واشینگتن منجر به حملات گسترده هوایی عربستان به فرودگاه صنعا شد که تحت کنترل شبهنظامیان حوثی قرار دارد.
جنایت در تنگه هرمز؛ حمله موشکی تهران به نفتکشهای اماراتی
بر اساس گزارش وزارت دفاع امارات متحده عربی که در رسانه “نشنال” بازتاب یافت، جمهوری اسلامی با شلیک دو موشک کروز به نفتکشهای “مومباسا” و “الباهیه” در مسیر ورودی تنگه هرمز، دست به جنایتی جدید زده است. این حمله تهاجمی منجر به کشته شدن یک ملوان با تابعیت هندی و مجروح شدن ۸ نفر دیگر شد که وضعیت ۴ تن از آنان وخیم گزارش شده است. این اقدام تهران نهتنها نقض آشکار قوانین بینالمللی و قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت است، بلکه امنیت کشتیرانی آزاد در یکی از مهمترین آبراههای جهان را هدف قرار داده است.
دولت امارات این اقدام را “حمله تروریستی” خوانده و اعلام کرده است که حق کامل پاسخگویی به این تنشافزایی را برای خود محفوظ میدارد. علاوه بر امارات، دولت هند نیز به دلیل کشته شدن شهروند خود، سفیر جمهوری اسلامی در دهلینو را احضار کرده و مراتب اعتراض شدید خود را ابراز داشته است. به گزارش “اورشلیم پست”، جمهوری اسلامی با هدف قرار دادن کشتیهای تجاری در صدد است تا با ایجاد بحران مصنوعی، سیستم باجگیری و دریافت هزینه از کشتیهای عبوری را تحمیل کند که این موضوع با مخالفت قاطع جامعه جهانی روبرو شده است.
رویارویی در یمن؛ حمایت ترامپ از حملات هوایی عربستان سعودی
تنش میان ریاض و حوثیها پس از آن به اوج رسید که یک هواپیمای متعلق به شرکت “ماهان ایر” با نقض ممنوعیتهای ۱۰ ساله، در فرودگاه صنعا فرود آمد تا هیاتی از رهبران حوثی را برای شرکت در مراسم تشییع جنازه علی خامنهای به تهران منتقل کند. وبسایت “اکسیوس” به نقل از مقامات آمریکایی گزارش داد که این هواپیما در مسیر بازگشت حامل سلاح، قطعات موشکی و مستشاران نظامی برای حوثیها بوده است. در پاسخ به این اقدام، نیروی هوایی عربستان با بمباران باند فرودگاه صنعا مانع از فرود این هواپیما شد و آن را مجبور به تغییر مسیر به سمت بندر الحدیده کرد.
در پی این اقدام دفاعی، شبهنظامیان حوثی با شلیک موشکهای بالستیک به فرودگاه “ابها” در جنوبغرب عربستان، آتشبس ۴ ساله را به دستور تهران شکستند. “اکسیوس” گزارش داده است که حملات اخیر عربستان به مواضع حوثیها با هماهنگی کامل اطلاعاتی و لجستیکی واشینگتن انجام شده است تا از تبدیل شدن دوباره یمن به پایگاه شلیک موشکهای ایرانی جلوگیری شود. این وضعیت نشاندهنده شکست سیاستهای منطقهای تهران است که اکنون همسایگان خود را به جبهه واحد جنگی علیه خود تبدیل کرده است.
تحول در دیپلماسی منطقه؛ تمایل مشروط ریاض به پیوستن به پیمان ابراهیم
در کنار آرایش نظامی، تحولات دیپلماتیک شگرفی نیز در جریان است. روزنامه “اسرائیل هیوم” مدعی شده است که مقامهای سعودی در پیامهایی به واشینگتن، از آمادگی خود برای بررسی مجدد موضوع پیوستن به “پیمان ابراهیم” و عادیسازی روابط با اسرائیل سخن گفتهاند. پیوستن عربستان سعودی به این پیمان میتواند ضربه نهایی به راهبرد انزوای اسرائیل باشد که سالها توسط جمهوری اسلامی دنبال شده است. ریاض برای این اقدام تاریخی دو شرط اساسی را مطرح کرده است: نخست کنار رفتن بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل از قدرت و دوم لغو اقدامات توسعهطلبانه بزالل اسموتریچ در کرانه باختری.
این تحرکات نشاندهنده شکلگیری یک بلوک قدرتمند منطقهای علیه جمهوری اسلامی است. در حالی که اسرائیل در پشت صحنه همکاریهای اطلاعاتی و لجستیکی را بر عهده دارد، کشورهای عربی به طور مستقیم در عملیات نظامی مشارکت میکنند. ارزیابیهای امنیتی نشان میدهد که رفتارهای جنونآمیز تهران در هدف قرار دادن منافع قطر، امارات و عربستان، شکافهای پیشین میان کشورهای عربی را ترمیم کرده و آنها را برای یک رویارویی تمامعیار جهت پایان دادن به تهدیدهای جمهوری اسلامی متحد ساخته است. ائتلاف کنونی نهتنها به دنبال دفع حملات، بلکه درصدد فلج کردن ماشین جنگی تهران در سراسر منطقه است.
