صادرات نفت خام جمهوری اسلامی در پی تداوم محاصره دریایی ارتش ایالات متحده به مرز صفر سقوط کرده است؛ با این حال، کارشناسان ارشد حوزه انرژی هشدار می‌دهند که به دلیل توهمات سیاسی و محاسبات غلط سران تهران، شانس دستیابی به یک توافق صلح برای پایان دادن به جنگ بسیار ناچیز است.
بر اساس گزارش تحقیقی رونگ وی نئو در خبرگزاری بلومبرگ به نقل از موسسه بین‌المللی مشاوره انرژی “اف‌جی‌ای نکسنت‌ای‌سی‌ای”، مسدود شدن بنادر و اسکله‌های اصلی ایران شریان مالی رژیم را قطع کرده است. با این حال، هیئت حاکمه ایران به جای واقع‌گرایی، نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا را به عنوان ضعف دونالد ترامپ تعبیر کرده و شروطی غیرممکن را روی میز گذاشته است؛ رویکردی متوهمانه که کشور را به سوی قحطی مطلق منابع ارزی و دور تازه‌ای از بمباران‌های کوبنده سوق می‌دهد.
دکتر فریدون فشارکی، رئیس افتخاری موسسه مشاوره انرژی اف‌جی‌ای، در گفت‌وگو با هاسلیندا امین، مجری ارشد تلویزیون بلومبرگ، پرده از شکاف عمیق در بن‌بست کنونی برداشت. وی تاکید کرد که دستگاه محاسباتی رژیم تهران با ارزیابی اشتباه از موقعیت سیاسی واشینگتن پس از انتخابات، شروطی را پیش کشیده که پذیرش آن برای کاخ سفید کاملاً غیرممکن است. به گفته این کارشناس برجسته انرژی، محاصره دریایی آمریکا عملاً تمامی مجاری صادراتی کشور را خشکانده و حکومت در حال حاضر تنها قادر است روزانه بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار بشکه نفت را از طریق راه‌های فرعی و خاک کشور عراق روانه بازار کند؛ مقداری ناچیز که حتی کفاف سیر کردن نهادهای داخلی حاکمیت را نمی‌دهد و نشان از فروپاشی قریب‌الوقوع بنیان‌های مالی رژیم دارد.
خطای راهبردی تهران در توهم ضعف واشینگتن و بن‌بست کامل صلح
بررسی‌های تحلیلی موسسه اف‌جی‌ای نشان می‌دهد که حکومت ایران در ارزیابی توازن قوا دچار خطایی تاریخی شده است. فریدون فشارکی در گفت‌وگوی خود تصریح کرد: “ما نه تنها به یک راه‌حل نزدیک نیستیم، بلکه وضعیت کنونی ما حتی بسیار وخیم‌تر از شرایط پیش از تفاهم‌نامه ماه ژوئن است.” وی با اشاره به توافق موقت پیشین که طی آن تنگه هرمز برای مدتی کوتاه بازگشایی شده بود، یادآور شد که رژیم تهران با توهم اینکه موقعیت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از کارزار انتخابات تضعیف شده است، موضعی سرسختانه و طلبکارانه اتخاذ کرده است؛ در حالی که این رفتار تحریک‌آمیز، اراده طرف مقابل را برای تنبیه نظامی دوچندان می‌سازد.
به گفته این کارشناس ارشد، احتمال ازسرگیری حملات همه‌جانبه علیه رژیم تهران در بالاترین سطح ممکن قرار دارد؛ چرا که دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر موقت اسرائیل، فرصت زمانی بسیار محدودی برای نهایی کردن اهداف جنگی خود در اختیار دارند. سران جمهوری اسلامی در این توهم به سر می‌برند که واشینگتن برای مهار تورم جهانی انرژی ناچار به امتیازدهی است، اما ناتوانی تهران در بستن پایدار خطوط بین‌المللی کشتیرانی و تامین نفت دیگر همسایگان از مسیرهای مستقل، اهرم باج‌خواهی رژیم را بی‌اثر ساخته و گزینه تهاجم نظامی مشترک را روی میز بازگردانده است.
قحطی منابع ارزی تا پایان نوامبر؛ ته کشیدن درآمدهای نفتی رژیم
پیامدهای مادی مسدود شدن بنادر صادراتی، خزانه‌داری جمهوری اسلامی را با یک بحران مرگبار در تامین منابع پایه روبه‌رو ساخته است. فریدون فشارکی، رئیس افتخاری موسسه اف‌جی‌ای، در هشداری صریح درباره وضعیت رژیم گفت: “تا پایان ماه نوامبر، آن‌ها دچار قحطی کامل مالی خواهند شد؛ زیرا هیچ پولی به خزانه وارد نمی‌شود.” با انتقال تنها ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار بشکه نفت از طریق عراق، رژیم حتی توان پرداخت تعهدات جاری و واردات کالاهای حیاتی را از دست داده و منابع صندوق توسعه ملی نیز در ماه هشت‌ماهه گذشته دود شده است.
داده‌های رهگیری شناورها که توسط بلومبرگ گردآوری شده است نشان می‌دهد که در ماه‌های سپتامبر و اکتبر، ایران حتی یک قطره نفت خام نیز بارگیری نکرده است؛ امری که از زمان آغاز جنگ در ماه فوریه گذشته یک رکورد تاریخی از انهدام توان صادراتی محسوب می‌شود. پیش از آغاز جنگ، پالایشگاه‌های مستقل و کوچک کشور چین موسوم به “تی‌پات” اصلی‌ترین مشتریان نفت تحریمی و ارزان‌قیمت ایران بودند؛ اما اکنون با محاصره پایانه جزیره خارگ، پالایشگاه‌های چینی خریدهای خود را به سایر کشورهای خاورمیانه منتقل کرده‌اند و بازارهای سنتی حکومت ایران یکی پس از دیگری به تسخیر رقبا درآمده است.
ناوگان زمین‌گیرشده و انباشت ۵۴ نفت‌کش سرگردان در سواحل ایران
ابعاد این شکست سنگین اقتصادی در گزارش‌های سازمان‌های نظارتی بین‌المللی نیز به ثبت رسیده است. بر اساس تازه‌ترین گزارش سازمان غیرانتفاعی “اتحاد علیه ایران هسته‌ای”، محاصره دریایی سفت‌وسخت ارتش آمریکا سبب شده است تا دست‌کم ۵۴ فروند ابرنفت‌کش حامل نفت خام و سایر فرآورده‌های نفتی ایران در امتداد سواحل کشور بلاتکلیف و بی‌حرکت رها شوند. خدمه این شناورها به دلیل ترس از هدف قرار گرفتن یا توقیف، امکان هیچ‌گونه حرکتی به سوی بازارهای آزاد را ندارند و سرمایه‌های ملی کشور بر روی آب در حال تباهی است.
این نهاد بین‌المللی تایید کرده است که از میان صدها شناور، تنها حدود ۱۱ فروند کشتی کوچک حامل گاز مایع توانسته‌اند با بهره‌گیری از شرایط آب‌وهوایی یا استفاده از شیوه‌های پنهان‌کاری، خطوط محاصره را به شکلی مقطعی پشت سر بگذارند؛ آماری ناچیز که نقشی در تخفیف بحران ارزی رژیم ایفا نمی‌کند. این رکود فلج‌کننده نشان می‌دهد که دکترین حاکمیت مبنی بر دور زدن تحریم‌ها و بی‌اثر بودن قدرت نظامی غرب به بن‌بست قطعی رسیده است؛ به طوری که حتی پایانه‌های بندری بزرگ کشور نظیر جاسک نیز از هرگونه فعالیت بازایستاده‌اند.
نوسانات بازار جهانی انرژی و سرنوشت محتوم تقابل نظامی
در عرصه بین‌المللی، بازارهای انرژی پیام‌های معناداری مخابره می‌کنند. دونالد ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای با تهدیدهای مکرر علیه تاسیسات رژیم ایران موجب شد تا بهای نفت در ماه اکتبر به بالاترین حد ۶ ماهه برسد؛ اما پس از پایان رای‌گیری، رویکردی محتاطانه‌تر در پیش گرفت که به افت ۱۵ درصدی شاخص نفت خام برنت در هفته جاری انجامید. با این وجود، تحلیل‌گران تاکید دارند که این کاهش قیمت به معنای سازش نیست، بلکه نشان‌دهنده تطبیق بازارها با نبود نفت ایران و افزایش عرضه نفت دیگر کشورهای منطقه زیر چتر حفاظتی ارتش آمریکا است.
در فرجام سخن، ارزیابی‌های موسسه اف‌جی‌ای نکسنت‌ای‌سی‌ای تاکیدی دوباره بر این حقیقت است که لجاجت ایدئولوژیک جمهوری اسلامی، ملت ایران را در لبه پرتگاه یک فلاکت تاریخی قرار داده است. سران رژیم در حالی با اتکا به تحلیل‌های موهوم از صلح طفره می‌روند و شروط خیالی مطرح می‌کنند که صادرات نفت کشور به صفر سقوط کرده و تا پایان ماه نوامبر هیچ ارزی برای اداره کشور باقی نخواهد ماند. محروم ساختن مردم از درآمدهای ملی و به بن‌بست کشاندن مسیرهای دیپلماتیک، رژیم را در موقعیتی قرار داده است که پایان آن، فروریختن قطعی ساختار اقتصادی و رویارویی گریزناپذیر با ضربات نهایی آمریکا و اسرائیل خواهد بود.
- سازش یا تشدید تنش؛ مجتبی خامنه‌ای چه مسیری را بر ایران تحمیل می‌کند؟
- گسترش دامنه اعتراضات صنفی در ۱۰ استان ایران با محوریت مطالبات معیشتی
- ادامه تنشها در تنگه هرمز؛ هدف قرار دادن کشتی‌ها توسط سپاه پاسداران
- گزارش‌های تازه از بازداشت‌های پراکنده، وضعیت سلامت زندانیان و هشدارهای نهادهای بین‌المللی
- اعتراف آنکارا به ناکارآمدی سیاست‌های حذفی و ضرورت بازطراحی حقوق شهروندی برای کردها
