اسناد و گزارش‌های دریافتی از واشینگتن فاش ساخته‌اند که دولت‌های جو بایدن و دونالد ترامپ، رؤسای جمهور پیشین و کنونی ایالات متحده، طی سال‌های اخیر بارها از ایلان ماسک، مدیرعامل شرکت اسپیس‌اکس، خواسته‌اند تا خدمات اینترنت ماهواره‌ای استارلینک را در مناطق مختلف بحرانی جهان به ویژه ایران و خاورمیانه فعال یا غیرفعال کند.
بر اساس گزارش تحقیقی ارین بنکو و جوی رولت در خبرگزاری رویترز، ۶ مقام ارشد پیشین آمریکا تایید کرده‌اند که کاخ سفید از این فناوری فضایی به عنوان ابزاری راهبردی برای شکستن سانسور شدید اینترنت توسط جمهوری اسلامی و کمک به معترضان ضدحکومتی از یک‌سو، و قطع دسترسی گروه‌های تروریستی نیابتی وابسته به تهران نظیر حوثی‌ها و حزب‌الله از سوی دیگر، بهره گرفته است. این افشاگری نشان می‌دهد که چگونه تلاش‌های رژیم ایران برای سرکوب صدای مردم و ایجاد وحشت منطقه‌ای با مداخله مستقیم ماهواره‌ها ناکام مانده است.
بر اساس اظهارات این مقامات آگاه، واشینگتن در دوره‌های حساس اعتراضات مردمی در ایران، مدیران این شرکت خصوصی را ترغیب کرده است تا پوشش اینترنتی را بر فراز ایران فعال نگه دارند تا مانع از خاموشی کامل اطلاعاتی توسط دستگاه‌های امنیتی حکومت شوند.
هم‌زمان، نهادهای اطلاعاتی آمریکا با ردگیری تجهیزات قاچاق‌شده استارلینک که از طریق واسطه‌ها به دست نیروهای نیابتی سپاه پاسداران در لبنان و یمن افتاده بود، از این شرکت فضایی خواستند تا با شناسایی دقیق، این سامانه‌ها را برای مهار تروریسم غیرفعال سازد.
شکستن دیوار سانسور جمهوری اسلامی در امواج اعتراضات مردمی
تلاش‌های سیستماتیک حکومت ایران برای برقراری خفقان دیجیتال و پنهان ساختن جنایات خود، محور اصلی مذاکرات محرمانه واشینگتن با ایلان ماسک در سال‌های اخیر بوده است. یک مقام ارشد پیشین آمریکا فاش ساخت که در جریان خیزش سراسری مردم ایران در سپتامبر ۲۰۲۲ که پس از جان باختن مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد آغاز شد، دولت جو بایدن از اسپیس‌اکس خواست تا فوراً استارلینک را بر فراز ایران فعال کند. هم‌زمان با فیلترینگ شدید و مسدودسازی اینترنت توسط رژیم، دستگاه‌های دولتی آمریکا به انتقال محرمانه پایانه‌های گیرنده استارلینک به داخل خاک ایران کمک کردند تا شهروندان و فعالان بتوانند سرکوب خونین معترضان توسط نیروهای امنیتی را مستندسازی کرده و به گوش جهانیان برسانند.
این سیاست در دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ نیز با قاطعیت بیشتری پیگیری شد. یک مقام ارشد پیشین دولت ترامپ و منبعی مطلع به خبرگزاری رویترز اعلام کردند که پس از حملات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه پایگاه‌ها و زیرساخت‌های جمهوری اسلامی در ژوئن ۲۰۲۵ و فوریه ۲۰۲۶، مقامات کاخ سفید مذاکرات گسترده‌ای با ایلان ماسک برای ورود تجهیزات ماهواره‌ای به ایران انجام دادند. دولت آمریکا با هدف تقویت کانال‌های ارتباطی معترضان و مخالفان رژیم در شرایط بحران جنگی، زمینه را برای ورود غیرعلنی این پایانه‌ها هموار کرد. روزنامه وال‌استریت ژورنال نیز پیش‌تر گزارش داده بود که هزاران پایانه استارلینک با حمایت ایالات متحده به درون مرزهای ایران ارسال شده تا دیوار فیلترینگ حاکمیت را فرو بریزد.
مهار سوءاستفاده بازوهای تروریستی تهران از فناوری ماهواره‌ای
در سوی دیگر این رویارویی ماهواره‌ای، رژیم تهران تلاش کرده است با دور زدن تحریم‌ها و استفاده از دلالان بازار سیاه، فناوری پیشرفته ارتباطی را در اختیار بازوهای نظامی خود در منطقه قرار دهد. پنج مقام پیشین آمریکایی تایید کرده‌اند که مقامات کاخ سفید و پنتاگون بارها هشدارهای اطلاعاتی دقیقی را به شرکت اسپیس‌اکس ارائه داده‌اند که نشان می‌داد شبه‌نظامیان حوثی در یمن و تروریست‌های حزب‌الله در لبنان از پایانه‌های منحرف‌شده استارلینک برای هدایت حملات خود استفاده می‌کنند.
در اکتبر ۲۰۲۳ و در میانه درگیری‌های نظامی در جنوب لبنان، سازمان‌های اطلاعاتی متوجه شدند که عناصر وابسته به حزب‌الله پایانه‌هایی از استارلینک را برای اهداف نظامی به کار گرفته‌اند. همچنین در سال ۲۰۲۴ و هم‌زمان با عملیات هوایی ائتلاف بین‌المللی علیه اقدامات دزدی دریایی حوثی‌ها در دریای سرخ، شواهد مشابهی درباره این گروه نیابتی به دست آمد.
در هر دو مورد، دولت آمریکا اطلاعات فنی لازم را به اسپیس‌اکس منتقل کرد و خواستار خاموش کردن فوری این دستگاه‌ها شد؛ اقدامی که به گفته دو مقام آگاه، به از کار افتادن بخش قابل توجهی از پایانه‌های در اختیار نیروهای نیابتی تهران انجامید و ارتباطات تهاجمی آنان را مختل کرد. شرکت اسپیس‌اکس نیز پیش‌تر رسماً تایید کرده بود که برای پاسداری از امنیت ملی و همسویی با سیاست خارجی واشینگتن، همکاری تنگاتنگی با نهادهای دولتی دارد.
مناقشه بین‌المللی بر سر استارشیلد و جبهه نبرد اوکراین
نقش تعیین‌کننده شرکت اسپیس‌اکس در معادلات ژئوپلیتیک جهان، به میدان نبرد با رژیم ایران محدود نبوده و در جنگ اوکراین نیز به مناقشه‌ای جدی تبدیل شده است. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، اخیراً فاش ساخت که دسترسی ارتش کشورش به سامانه “استارشیلد” که نسخه نظامی استارلینک به شمار می‌رود، عمداً محدود شده و سرعت اینترنت ماهواره‌ای کاهش یافته است؛ امری که کارایی پهپادهای شناسایی و سامانه‌های دفاع موشکی کی‌یف را در برابر حملات روسیه تحت تاثیر قرار داده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که دستور این محدودیت‌ها مستقیماً از درون کاخ سفید صادر شده، هرچند دونالد ترامپ تاکید کرده که در صورت وجود مشکل، آن را حل‌وفصل خواهد کرد.
این نوسانات موجب بروز نگرانی‌های عمیق درباره میزان نفوذ یک شرکت خصوصی در سرنوشت جنگ‌ها شده است. جیسون کرو، نماینده دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا، با هشدار درباره خطرات اتکای بیش از حد به میلیاردرهای بخش خصوصی تاکید کرد که شرکت‌های تجاری نباید درباره منافع امنیت ملی کشور تصمیم‌گیری کنند. در پاسخ به این انتقادات، ایلان ماسک در پیامی در شبکه اجتماعی اکس تصریح کرد که سامانه‌های استارشیلد در مالکیت و کنترل دولت ایالات متحده قرار دارند و هرگونه اعمال محدودیت در سرعت یا دامنه استفاده، مستقیماً توسط ارتش و رئیس‌جمهور آمریکا تعیین می‌شود.
انزوای ژئوپلیتیک رژیم تهران در عصر اینترنت بدون مرز
ابعاد گسترده بهره‌گیری از ماهواره‌های استارلینک نشان می‌دهد که چگونه پیشرفت فناوری‌های ارتباطی، محاسبات استبدادی حکومت‌های تمامیت‌خواه را به چالش کشیده است. آرماند موسی، رئیس شرکت مشاوره صنایع ماهواره‌ای سامیت ریج، معتقد است که حضور مدیران شرکت‌های فناوری در متن تصمیم‌گیری‌های حساس دیپلماتیک و نظامی، دگرگونی بزرگی در شیوه حکمرانی جهانی ایجاد کرده است. ماهواره‌های مدار پایین زمین انحصار سنتی دولت‌ها بر خطوط مخابراتی را شکسته و توانایی سانسورچی‌های حکومتی برای اعمال خاموشی دیجیتال را بی‌اثر ساخته‌اند.
در نهایت، افشاگری‌های اخیر نشان می‌دهد که راهبرد رژیم جمهوری اسلامی مبنی بر گروگان‌گیری فضای مجازی و خاموش کردن اعتراضات داخلی، در برابر فناوری‌های نوین بین‌المللی به بن‌بست رسیده است. حکومت تهران سالانه میلیاردها دلار از اموال عمومی مردم ایران را صرف توسعه شبکه‌های جاسوسی، فیلترینگ گسترده و تغذیه تسلیحاتی گروه‌های تروریستی در منطقه می‌کند؛ اما هماهنگی میان واشینگتن و ارائه‌دهندگان اینترنت ماهواره‌ای نه تنها اینترنت آزاد را به دست جامعه معترض ایران می‌رساند، بلکه دست‌های آلوده نیابتی‌های رژیم را از ابزارهای پیشرفته کوتاه می‌سازد. پایان انحصار حاکمیت بر اطلاعات، نویدبخش فروریختن یکی دیگر از پایه‌های سرکوب دیکتاتوری در آینده‌ای نزدیک است.
- افشای همکاری‌های محرمانه واشینگتن و اسپیس‌اکس؛ نبرد ماهواره‌ای علیه سانسور رژیم تهران و تروریسم نیروهای نیابتی
- تهدید ایران به هدف قرار دادن کابل‌های اینترنت در تنگه هرمز؛ اقتصاد خلیج فارس چقدر در خطر است؟
- سپاه پاسداران به پایگاه کومله در استان اربیل اقلیم کوردستان حمله پهپادی کرد
- تشدید تنش‌ها در خاورمیانه؛ ناو آمریکایی جورج واشینگتن در حالت آماده‌باش کامل
- تعمیق شکاف طبقاتی در آموزش و پرورش؛ جهش ۱۰ برابری مدارس غیردولتی در برابر رهاشدگی ۸۵ درصد دانش‌آموزان کشور
