نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده برآورد کردهاند که رژیم جمهوری اسلامی ایران با وجود ماهها بمباران گسترده زیرساختهای نظامی توسط آمریکا و اسرائیل، همچنان بین ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ فروند موشک در زرادخانه خود در اختیار دارد. بر اساس گزارش اختصاصی روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای آمریکایی، این ذخیره قابل توجه به تهران اجازه میدهد در صورت ازسرگیری یک جنگ تمامعیار، اهداف آمریکا و متحدانش را در منطقه تهدید کند. این ارزیابی اطلاعاتی در تضاد آشکار با اظهارات علنی مقامهای ارشد دولت آمریکا، از جمله دونالد ترامپ و پیت هگست، قرار دارد که طی هفتههای گذشته بارها مدعی نابودی کامل توان موشکی و صنایع دفاعی جمهوری اسلامی شده بودند.
اگرچه مقامهای آمریکایی تاکید دارند که این برآورد به دلیل دشواری در ردیابی دقیق موشکهای آماده شلیک و محمولههای پنهانشده در انبارهای زیرزمینی از سطح اطمینان پایینی برخوردار است، اما اذعان میکنند که تهران همچنان زرادخانهای جدی و تهدیدکننده در اختیار دارد. به گفته این مقامها، با وجود آسیبهای سنگین به تاسیسات تولید موشک در جریان حملات مشترک آمریکا و اسرائیل، جمهوری اسلامی روند بازسازی زرادخانه خود را با سرعتی کمتر از دوران پیش از جنگ و عمدتا با استفاده از قطعات از پیش ذخیرهشده از سر گرفته است. علاوه بر موشکهای بالستیک، تهران شمار زیادی پهپاد و موشکهای کوتاهبرد را نیز حفظ کرده است.
بازگشایی شهرهای زیرزمینی و تغییر تاکتیکهای عملیاتی تهران
نابودی توانمندی موشکهای بالستیک ایران یکی از اهداف اصلی آمریکا و اسرائیل در آغاز عملیات نظامی مشترک در بیستوهشتم فوریه ۲۰۲۶ بود. پیشتر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، مدعی شده بود برنامه موشکی تهران در هم شکسته و ذخایر باقیمانده رو به اتمام است. همچنین پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز سهشنبه در نخستین نشست خبری خود پس از شش ماه مدعی شد که زیرساختهای صنایع دفاعی ایران به طور کامل از بین رفته و بیش از ۸۰ درصد از تاسیسات هستهای این کشور نابود شده است. با این حال، مقامهای نظامی اسرائیل اکنون برآورد مشابهی با همتایان آمریکایی خود دارند و معتقدند تهران بیش از ۱۵۰۰ موشک بالستیک در اختیار دارد.
سیمون لدین، معاون پیشین دستیار وزیر دفاع آمریکا در امور خاورمیانه، هشدار داده است که حتی پایینترین برآورد یعنی ۱۵۰۰ موشک نیز به این معناست که تهران بیش از نیمی از زرادخانه تخمینی خود در پیش از جنگ را جایگزین کرده است. به گفته او، جمهوری اسلامی پیش از این نیز در فاصله جنگ دوازدهروزه ژوئن ۲۰۲۵ تا آغاز درگیریهای فوریه ۲۰۲۶، زرادخانه خود را به طور کامل بازسازی کرده بود. تصاویر ماهوارهای منتشرشده از ماه آوریل تاکنون نشان میدهد که نیروهای نظامی ایران با حفر مجدد ورودیهای تخریبشده پایگاههای زیرزمینی، به هزاران موشک کوتاهبرد و میانبرد دست یافتهاند. همزمان، تهران با دریافت کمکهای اطلاعاتی از متحدانی مانند روسیه و ترکیب همزمان حملات موشکی و پهپادی، کارایی ضربات خود علیه پایگاههای نظامی، رادارها و سامانههای هشدار زودهنگام آمریکا در خاورمیانه را افزایش داده است؛ موضوعی که باعث شده ارتش آمریکا بخش عمدهای از تجهیزات نظامی خود را به مناطق امنتر در اسرائیل منتقل کند.
پیچیدگیهای محاسبه زرادخانه پنهان و تردید در تصمیمگیری کاخ سفید
برآورد دقیق توان موشکی جمهوری اسلامی به دلیل پنهانکاری شدید تهران، تعدد مراکز تولید و ابهام درباره حجم قطعات نهایی ذخیرهشده در اعماق زمین، چالشی پیچیده برای نهادهای اطلاعاتی غرب است. جیم لمسون، پژوهشگر مهمان در کینگز کالج لندن و تحلیلگر پیشین سازمان سیا در امور نظامی ایران، تصریح کرده است که حتی پیش از جنگ نیز برآوردهای اطلاعاتی از ذخایر موشکی تهران مبهم بود و تعیین تعداد دقیق موشکها حتی با دسترسی به اطلاعات طبقهبندیشده بسیار دشوار است. بلال صعب، مدیر ارشد موسسه پژوهشهای ژئوپلیتیک ترندز در واشنگتن، نیز معتقد است که مسئله تنها به حجم زرادخانه بازنمیگردد، بلکه فرماندهان نظامی ایران شیوههای تازهای برای افزایش اثربخشی حملات خود آموختهاند.
این یافتههای اطلاعاتی مستقیما بر بحثهای داخلی دولت ترامپ درباره ازسرگیری حملات نظامی گسترده علیه ایران تاثیر گذاشته است. دونالد ترامپ که روز چهارشنبه در مراسم روز کهنهسربازان بر لزوم دستیابی به “پیروزی کامل و نه پیروزی ۹۳ درصدی” تاکید کرده بود و بقای رژیم کنونی ایران تا پایان دوره ریاستجمهوریاش را یک شکست خوانده بود، اکنون ترجیح میدهد به جای صدور دستور حملات تازه، فشار اقتصادی بر تهران را از طریق تحریمها و محاصره دریایی حفظ کند. در همین حال، گزارشها حاکی است که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، از وقفه ایجادشده در درگیریها برای گشودن یک کانال ارتباطی با یکی از مقامهای تندرو ایرانی جهت دستیابی به توافق استفاده کرده بود، اما ترامپ به او دستور داد این مسیر دیپلماتیک را متوقف کند و بر مسائل داخلی تمرکز نماید.
فشار اسرائیل برای حمله مجدد در برابر هشدار متحدان عربی خلیج فارس
در حالی که واشنگتن با احتیاط گام برمیدارد، اختلاف نظر میان متحدان منطقهای آمریکا بر سر آینده این بحران آشکارتر شده است. کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به دولت ترامپ هشدار دادهاند که خواهان بازگشت به جنگ نیستند، زیرا بیم آن دارند که رژیم ایران در واکنش به حملات جدید، زیرساختهای حیاتی و شهرهای آنها را با موج تازهای از موشکها و پهپادها هدف قرار دهد. در مقابل، بنیامین نتانیاهو که پس از انتخابات بینتیجه ماه گذشته همچنان به عنوان نخستوزیر موقت اسرائیل فعالیت میکند، به فشارهای خود برای ازسرگیری عملیاتهای نظامی علیه تهران ادامه میدهد. در همین راستا، رومن گوفمن، رئیس سازمان اطلاعات و عملیات ویژه اسرائیل (موساد)، روز جمعه برای رایزنی با مقامهای آمریکایی درباره پرونده ایران وارد واشنگتن شد.
با وجود لفاظیهای مقامهای کاخ سفید مبنی بر اینکه عملیات “خشم حماسی” نیروهای رژیم ایران را زمینگیر کرده و کارزار خفقان اقتصادی تهران را ضعیفتر از همیشه ساخته است، واقعیتهای میدانی نشان میدهد که جمهوری اسلامی با بهرهگیری از شبکه زیرزمینی و تداوم تولیدات پنهان، همچنان از اهرم بازدارندگی و اخلالگری برای باجگیری منطقهای استفاده میکند. این وضعیت، دولت آمریکا را در برابر انتخابی دشوار میان پذیرش ریسک یک رویارویی نظامی پرهزینه و فرسایشی یا تداوم محاصره اقتصادی در سایه تهدید هزاران موشک آماده شلیک قرار داده است.
- برآورد نهادهای اطلاعاتی آمریکا از بقای ۲۵۰۰ موشک در زرادخانه تهران؛ تردید در ادعاهای کاخ سفید و احتیاط واشنگتن برای ازسرگیری جنگ
- ناکامی حملات پهپادی سپاه پاسداران به بحرین همزمان با رهگیری موشکهای حوثی در آسمان عربستان
- حمله نظامی ایران به بحرین؛ افزایش تحرکات نظامی برای تحت فشار گذاشتن واشنگتن
- تلاش دولت فدرال عراق برای شکستن سد امنیتی گروههای مسلح و مهار قاچاق سازمانیافته انرژی در استان بابل
- سایه بازجوییهای امنیتی بر فعالیت نهادهای مدنی در ترکیه؛ آزادی مشروط کارمند بنیاد هاینریش بل پس از احضار قضایی
