سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اقدامی تحریکآمیز و خطرناک که نشاندهنده بنبست راهبردی و تشدید باجخواهیهای نظامی رژیم تهران در برابر جامعه جهانی است، رسماً اعلام کرد که محدودیت خودخواسته ۲۰۰۰ کیلومتری برای برد موشکهای بالستیک خود را لغو کرده است. بر اساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، این تغییر جهت آشکار نظامی در شرایطی صورت میگیرد که هراس از آغاز دور جدید و ویرانگری از حملات آمریکا و اسرائیل، ارکان قدرت جمهوری اسلامی را فراگرفته است. سران حکومت ایران با کنار گذاشتن این محدودیت سنتی، در عمل درصدد توسعه سامانههای موشکی دوربردی هستند که توانایی اصابت به اهداف دوردست در عمق خاک قاره اروپا را دارا باشند؛ رویکردی تهدیدآمیز که بار دیگر اثبات میکند رژیم ولایت فقیه امنیت کل منطقه و جهان را به گروگان بقای ایدئولوژیک خود درآورده است.
این مانور موشکی تنها چند روز پس از دستورات تهدیدآمیز مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، به فرماندهان ارشد نیروهای مسلح اعلام شد؛ دستوری که طی آن تاکید شده بود هرگونه تهدید از سوی ارتشهای آمریکا و اسرائیل باید با پاسخی “بدون مرزهای جغرافیایی” مواجه شود. سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، در یک نشست خبری در تهران در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره حفظ سقف پروازی پرتابههای بالستیک به صراحت گفت: “آن محدودیت برای ما لغو شده است.” او با خودداری از ارائه جزئیات درباره وجود موشکهای عملیاتی فراتر از این برد، با لحنی هشدارآمیز افزود که جمهوری اسلامی ترجیح میدهد “این توانمندیها را در عمل به نمایش بگذارد” تا اینکه به صدور بیانیهها بسنده کند؛ ادبیاتی تهاجمی که پرده از خیز تازه سپاه برای گسترش شعاع آتش تروریسم موشکی برمیدارد.
تهدید مستقیم پایتختهای اروپایی و سوءاستفاده از برنامه فضایی برای ساخت موشک قارهپیما
تصمیم سپاه پاسداران برای عبور از سقف ۲۰۰۰ کیلومتری (معادل ۱۲۰۰ مایل)، تعادلات شکننده امنیتی میان تهران و پایتختهای غربی را دگرگون میسازد. تا پیش از این، زرادخانه موشکی اعلامشده حکومت میتوانست سرتاسر شبهجزیره عربستان، منطقه شام، بخش عمدهای از کشور مصر، و بخشهایی از یونان و حوزه بالکان در جنوبشرقی اروپا را هدف قرار دهد. با برداشته شدن رسمی این مرز خودساخته، اکنون پایتختهای اروپای مرکزی و غربی به اهداف بالقوه برنامههای توسعه تسلیحاتی تهران بدل میشوند؛ امری که نشاندهنده ناکامی دههها سیاست مماشات دیپلماتیک با رژیمی است که تنها زبان قهر و تهدید را به رسمیت میشناسد.
کارشناسان دفاعی و مقامات امنیتی ایالات متحده بارها هشدار دادهاند که رژیم ایران در پوشش غیرنظامی “برنامه فضایی و ماهوارهبرهای بومی”، در حال آزمایش و ارتقای فناوری موتورهای سوخت جامد و سامانههای هدایتپذیری است که میتوانند مستقیماً برای ساخت موشکهای بالستیک قارهپیما به کار گرفته شوند. ادعای آزمایشهای فضایی صرفاً سرپوشی فنی برای گریز از نظارتهای بینالمللی و رسیدن به موشکهای بینقارهای حامل کلاهکهای نامتعارف بوده است. در حالی که مردم ایران زیر بار سنگینترین تورم و فروپاشی اقتصادی تاریخ معاصر در حال خرد شدن هستند، حاکمیت صدها میلیون دلار از درآمدهای عمومی کشور را صرف طراحی موشکهایی میکند که ثمرهای جز انزوای بیشتر و فراهم ساختن زمینه مشروعیت برای ضربات بازدارنده بینالمللی ندارد.
باجخواهی در خلیج فارس؛ ادعاسازیهای تازه درباره انفجار نفتکشها در شرق هرمز
همزمان با رجزخوانیهای موشکی در پایتخت، دستگاه تبلیغاتی ارتش جمهوری اسلامی ادعای تازهای را پیرامون ناامنسازی خطوط دریانوردی منتشر کرد. رسانههای نظامی رژیم مدعی شدند که یک فروند نفتکش تجاری در آبهای شرق تنگه هرمز با یک مین دریایی برخورد کرده و دچار آتشسوزی شده است. ارتش رژیم با خودداری از انتشار مشخصات، تابعیت یا مقصد این شناور، ادعا کرد که نفتکش آسیبدیده با خاموش کردن رادارها و سامانههای شناسایی ناوبری خود، در حال تردد در یک “منطقه ممنوعه” بوده است. این خبرسازی مشکوک که مراجع مستقل دریانوردی صحت آن را تایید نکردهاند، بخشی از عملیات روانی تکراری تهران برای بالابردن ریسک بیمه و ایجاد اختلال در بازار انرژی است.
تحلیلگران امور امنیتی معتقدند که انتشار چنین گزارشهای مبهمی، واکنش انفعالی رژیم در برابر مهار کامل دزدی دریایی توسط ناوگان ائتلاف بینالمللی است. ارتش آمریکا پیشتر کارزار تبلیغاتی حکومت مبنی بر انفجار مینهای دریایی در تنگه هرمز را قویاً تکذیب و اثبات کرده بود که مسیرهای اصلی کشتیرانی کاملاً پاکسازی شده و تحت حفاظت دائمی قرار دارند. ناتوانی تهران در بستن فیزیکی شریان صادرات نفت دیگر کشورهای منطقه، سران نظام را به انتشار شایعات پیرامون خطرات پنهان زیرسطحی سوق داده تا ناکامی سنگین خود در خلیج فارس را لاپوشانی کنند.
فاجعه انسانی در غزه؛ بارانهای سیلآسا و بحران پناهگاه ۱٫۶ میلیون آواره
در بخش دیگری از تحولات خاورمیانه، خبرگزاری آسوشیتدپرس از تشدید بحران انسانی هولناک در نوار غزه در پی آغاز زودهنگام بارندگیهای سیلآسا خبر داد. بارش شدید بارانهای پاییزی و جاری شدن سیلاب در مناطق مرکزی غزه به ویژه در اردوگاههای آوارگان در دیرالبلح، صدها هزار خانواده بیپناه فلسطینی را با فاجعهای مضاعف روبهرو ساخته است. چادرهای فرسوده و پلاستیکی آوارگان در برابر هجوم آب تاب نیاورده و گلولای به درون سکونتگاههای موقت نفوذ کرده و اندک وسایل زیستی و تشکهای خواب آنان را به طور کامل غرق در آب کرده است.
این شرایط فاجعهبار زنگ خطری جدی برای آغاز زمستانی سخت و مرگبار برای بیش از ۱٫۶ میلیون فلسطینی است که در چادرها و پناهگاههای موقت روزگار میگذرانند؛ جمعیتی انبوه که در پی جنگ ویرانگر جاری، خانهها و تمامی داراییهای خود را از دست دادهاند. ماجد العمری، یک شهروند فلسطینی که در جریان درگیریها یک پای خود را از دست داده است، در حالی که با عصا در میان سیلاب اردوگاه دیرالبلح تقلا میکرد، وضعیت اسفبار خود را توصیف کرد و گفت: “باد و باران ستونهای چوبی و پوشش پلاستیکی پناهگاه ما را کاملاً متلاشی کرد؛ ما امشب چارهای نداریم جز اینکه در خیابان بخوابیم یا جایی نامعلوم برای ماندن پیدا کنیم.”
انسداد کمکهای بشردوستانه و هشدار سازمان ملل درباره زمستان مرگبار
ابعاد بحران سرپناه در غزه با هشدارهای تکاندهنده نهادهای امدادرسان بینالمللی همراه شده است. دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد اعلام کرد که دستکم ۲۹۴ هزار و ۲۵۰ خانواده فلسطینی برای در امان ماندن از سرمای زمستان و بارشهای مداوم نیازمند دریافت فوری کمکهای مربوط به سرپناه، عایقبندی و چادر هستند. با این وجود، این نهاد بینالمللی تایید کرد که منابع و تجهیزات در دسترس امدادگران در حال حاضر تنها برای ارائه کمکهای ناقص به ۱۸ درصد از افراد نیازمند کفایت میکند؛ آماری تکاندهنده که نشاندهنده ابعاد محرومیت بیش از ۸۰ درصد از آسیبدیدگان است.
بر اساس ارزیابیهای سازمان ملل، کمبود شدید منابع مالی بینالمللی، رویههای کند اداری در تامین تجهیزات و تاخیرهای مداوم در صدور مجوزهای ورود توسط ارتش اسرائیل موجب شده است تا محمولههای نجاتبخش سرپناه تا ماهها پس از آغاز زمستان به دست آوارگان نرسد. سرنوشت تلخ صدها هزار غیرنظامی در غزه نمادی از هزینههای انسانی سرسامآوری است که جنگهای تحمیلی بر ملتهای خاورمیانه آوار کرده است.
در فرجام سخن، همزمانی لغو محدودیت برد موشکی توسط سپاه پاسداران با تراژدی انسانی حاکم بر منطقه، تصویر روشنی از دو رویکرد متضاد در خاورمیانه ارائه میدهد. در حالی که سازمانهای بینالمللی در تقلا برای نجات جان غیرنظامیان آسیبدیده از سرما هستند، رژیم جمهوری اسلامی در تهران میلیاردها دلار ثروت به یغما رفته مردم ایران را خرج پروژههای بلندپروازانه بالستیک و طراحی پرتابههای قارهپیما میکند. لغو مرزهای موشکی، ناشی از اقتدار نیست، بلکه فریاد استیصال حکومتی در محاصره است که بقای خود را در ایجاد هراس فرامرزی میبیند؛ ماجراجویی جنونآمیزی که با تحریک پایتختهای غربی، زمینه را برای اقدامات قاطع بازدارنده جهانی و تسریع در پایان دادن به کانونهای تهدیدآفرین رژیم فراهم خواهد ساخت.
- تمرکز بر مسئولیتپذیری طالبان در قبال وضعیت حقوق بشر و آزار جنسیتی؛ دیوان کیفری بینالمللی دامنه رسیدگی به جنایات را بازنگری میکند
- اظهارات تازه بغداد برای مدیریت پرونده احزاب کرد ایرانی همزمان با تثبیت صادرات نفت اقلیم کردستان
- ناکارآمدی لوایح تقنینی در ایران؛ تداوم بحران زنکشی و بنبست قانونی در سایه فقدان سازوکارهای حمایتی
- تشدید موج صدور و اجرای احکام قضایی در زندانهای ایران؛ افزایش آمار اعدامها در شهرهای مختلف
- معیار شکست در تهران؛ آیا بنبست جنگ ایران سرنوشت ترامپ را رقم میزند؟
