میدان گازی راهبردی خورمور در منطقه چمچمال استان سلیمانیه در اقلیم کردستان عراق، در پی حمله پهپادی در ساعات پایانی یکشنبه، ۸ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۷ آبان ۱۴۰۵)، با توقف کامل تولید گاز مواجه شد. این رخداد که منجر به آتش‌سوزی گسترده در واحد ذخیره گاز مایع (ال‌پی‌جی) این تاسیسات شد، نگرانی‌های جدی را در مورد تامین برق اقلیم کردستان و استان‌های همجوار آن برانگیخته است. مقامات محلی اعلام کرده‌اند که این حمله خسارات قابل‌توجهی به تاسیسات وارد کرده و تا کنون هیچ گروهی مسئولیت آن را بر عهده نگرفته است.
وزارت برق دولت اقلیم کردستان عراق امروز، ۹ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۸ آبان ۱۴۰۵)، اعلام کرد که در پی توقف کامل تولید گاز در میدان خورمور، حدود ۲۵۰۰ تا ۲۸۰۰ مگاوات از ظرفیت تولید و تامین برق منطقه از دست رفته است. امید احمد، سخنگوی این وزارتخانه، در گفت‌وگو با خبرگزاری رسمی عراق (واع) تایید کرد که انتقال گاز به نیروگاه‌های تولید برق در شهرهای اربیل، سلیمانیه، بازیان، چمچمال و دهوک متوقف شده است. وی افزود که وزارت برق برای جلوگیری از قطع کامل برق در مناطق حیاتی و تاسیسات اساسی مانند بیمارستان‌ها و ایستگاه‌های آبرسانی، اقداماتی اضطراری را در دستور کار قرار داده است. این اقدامات شامل راه‌اندازی نیروگاه‌های برق‌آبی در سدهای دوکان و دربندیخان و همچنین نیروگاه‌هایی است که قابلیت فعالیت با سوخت‌های جایگزین را دارند. احمد تاکید کرد که بازگشت شبکه برق به وضعیت عادی، به ازسرگیری انتقال گاز از تاسیسات خورمور بستگی دارد.
ساختمان نیروگاه سد دوکان در کنار سازه
جزئیات حمله و منبع نامعلوم پرتابه
خبرگزاری رویترز به نقل از منابع امنیتی در اقلیم کردستان عراق گزارش داد که این حمله پهپادی به تاسیسات ذخیره گاز در میدان خورمور اصابت کرده است. خبرنگار شبکه روداو از محل حادثه گزارش داد که یک پرتابه با منشأ نامعلوم به واحد ذخیره گاز در غرب سلیمانیه برخورد کرده و خسارات قابل‌توجهی بر جای گذاشته است. تصاویری که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، شعله‌های عظیم آتش و دود غلیظی را نشان می‌دهد که از محل حادثه به آسمان برخاسته است. رسانه‌های محلی مانند کردستان۲۴ و شفق‌نیوز نیز گزارش دادند که این حمله اواخر شب یکشنبه، ۸ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۷ آبان ۱۴۰۵)، رخ داده و خسارات گسترده‌ای به واحد تولید گاز مایع (ال‌پی‌جی) وارد کرده و تولید گاز را به طور کامل متوقف کرده است. تا این لحظه، هیچ گروه یا فردی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است.
دود ناشی از انفجار در مخزن ذخیره گاز در میدان گازی خورمور
پیشینه حملات مکرر به تاسیسات خورمور
میدان گازی خورمور، که توسط کنسرسیوم «پرل پترولیوم» متشکل از شرکت‌های اماراتی دانا گاز و کرسنت پترولیوم اداره می‌شود، در سال‌های اخیر بارها هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفته است. به عنوان مثال، در نوامبر ۲۰۲۵ (آبان ۱۴۰۴)، این میدان هدف حمله پهپادی قرار گرفت که به تعلیق فعالیت‌ها و قطع گسترده برق در بخش‌هایی از اقلیم کردستان منجر شد. این حمله در آن زمان دومین مورد طی چند روز بود و پیش از آن نیز نیروهای امنیتی اقلیم برای جلوگیری از رسیدن یک پهپاد دیگر به این میدان، به سوی آن تیراندازی کرده بودند. در ژوئیه ۲۰۲۲ (تیر ۱۴۰۱)، مقامات محلی اقلیم کردستان اعلام کردند که میدان خورمور طی ۷۲ ساعت برای سومین بار هدف حمله موشکی قرار گرفته است. این حملات مکرر بر اهمیت راهبردی این میدان گازی به عنوان منبع اصلی تامین گاز طبیعی برای نیروگاه‌های برق اقلیم کردستان عراق تاکید می‌کند.
نمای گسترده از سد دربندیخان و آبگیر آن در عراق
دستور تحقیق و ابهامات امنیتی
در واکنش به حمله اخیر، نخست‌وزیر عراق دستور تحقیق فوری درباره این حادثه را صادر کرده است. این دستور پس از آن صادر شد که حمله پهپادی یکشنبه، ۸ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۷ آبان ۱۴۰۵)، به تاسیسات میدان خورمور، تولید گاز را در این میدان متوقف کرد. میدان خورمور از منابع اصلی تامین گاز نیروگاه‌های اقلیم کردستان عراق است و پیش از این نیز هدف حملات قرار گرفته بود. یک منبع مطلع با رد ادعاهای مطرح‌شده درباره دست داشتن جبهه مقاومت عراق در این حمله، تاکید کرد که نسبت دادن این حادثه به مقاومت عراق فاقد مستندات معتبر است و نباید پیش از روشن شدن نتایج تحقیقات، افکار عمومی را به سمت متهم کردن جبهه مقاومت سوق داد. این منبع همچنین با اشاره به هم‌زمانی حمله با تشدید اختلافات سیاسی میان اتحادیه میهنی کردستان و حزب دموکرات کردستان، خواستار بررسی ابعاد پنهان حادثه و نقش احتمالی ترکیه و حزب بارزانی شد.
تجهیزات، ترانسفورماتورها و خطوط انتقال در یک پست برق در عراق
تلاش برای پایداری انرژی و چالش‌های پیش‌رو
شرکت دانا گاز که بهره‌بردار اصلی میدان خورمور است، در گذشته نیز به دلیل تهدیدات امنیتی و تشدید تنش‌های منطقه‌ای، فعالیت‌های خود را به طور موقت متوقف کرده بود. این شرکت در ژوئیه ۲۰۲۶ (تیر ۱۴۰۵) اعلام کرده بود که این تصمیم برای حفظ ایمنی کارکنان و تاسیسات اتخاذ شده و ازسرگیری فعالیت‌ها به بهبود شرایط امنیتی بستگی دارد. توقف تولید در این میدان، علاوه بر اقلیم کردستان، بر شبکه سراسری برق عراق نیز تاثیرگذار است. سخنگوی وزارت برق عراق در ژوئیه ۲۰۲۶ (تیر ۱۴۰۵) هشدار داده بود که توقف تامین گاز از خورمور می‌تواند منجر به از دست رفتن حدود ۱۴۰۰ مگاوات از توان تولیدی شبکه سراسری برق عراق شود. با توجه به اهمیت اقتصادی و انرژی این تاسیسات، روشن شدن عاملان حمله اخیر و انگیزه‌های احتمالی آنها، علاوه بر ابعاد امنیتی، از منظر تحولات سیاسی اقلیم کردستان و رقابت‌های منطقه‌ای نیز اهمیت بسزایی دارد. این حملات پیاپی، چالش‌های جدی را برای ثبات انرژی و توسعه اقتصادی اقلیم کردستان عراق ایجاد کرده است.
