پس از ۱۳ شب حملات خردکننده و هدفمند ایالات متحده به مواضع نظامی ایران در حاشیه خلیج فارس، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دستور توقف موقت عملیات بمباران را صادر کرد. این تصمیم که در پی انهدام گسترده زیرساختهای تهاجمی ایران اتخاذ شده، راه را برای میانجیگریهای بینالمللی گشوده است.
همزمان با این تحولات، ارتش جمهوری اسلامی که تحت فشار شدید هوایی توان پاسخگویی موثر را از دست داده بود، رسماً اعلام کرد که حملات تلافیجویانه خود علیه متحدان واشینگتن در منطقه را متوقف کرده است.
بر اساس گزارش اکسیوس، محور اصلی این تغییر رویکرد، توصیههای راهبردی دریادار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی ایالات متحده “سنتکام”، بوده است.
دریادار کوپر در گزارش خود به پنتاگون و شورای امنیت ملی تأکید کرده که کارزار هوایی دو هفته اخیر به حداکثر اثربخشی خود رسیده و توانایی جمهوری اسلامی برای تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز را بهشدت تخریب کرده است. به گفته وی، اکثر اهداف شناساییشده از پیش تعیینشده با موفقیت منهدم شدهاند و ادامه حملات به سبک کنونی دیگر ضرورت عملیاتی ندارد.
گزارش دریادار کوپر و انهدام بانک اهداف نظامی ایران
دریادار برد کوپر در ارزیابیهای فنی خود که به کاخ سفید ارائه شد، خاطرنشان کرد که ارتش آمریکا موفق شده است حدود ۸۰ درصد از توانمندیهای نظامی هدفگذاری شده در “عملیات خشم حماسی” را نابود کند. طبق گزارش اکسیوس، فرمانده سنتکام صراحتاً اعلام کرده است که ادامه بمبارانها بدون ورود به مرحله جنگ تمامعیار، دستاورد جدیدی نخواهد داشت. او تأکید کرد که اگر قرار بر ریشهکن کردن ۲۰ درصد باقیمانده از توان رزمی ایران باشد، ارتش باید وارد فاز عملیات رزمی بزرگ شود؛ گزینهای که ترامپ فعلاً برای دادن فرصت به دیپلماسی، آن را به حالت تعلیق درآورده است.
در همین راستا، گزارشهای نیویورک تایمز و سیانان حاکی از آن است که ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، نیز در جلسهای خصوصی با رئیسجمهور و پیت هگست، وزیر دفاع، نسبت به مصرف بالای موشکهای رهگیر پدافند هوایی هشدار داده است. این هشدارهای فنی در کنار مشورتهای جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در نهایت منجر به این شد که ترامپ در روز جمعه تصمیم بگیرد عملیات را متوقف کرده و به جمهوری اسلامی فرصت دهد تا در مورد بازگشایی امن تنگه هرمز مذاکره کند.
عقبنشینی جمهوری اسلامی و ادعای توخالی “پاسخ متقابل“
با توقف حملات ایالات متحده، تهران که در وضعیت ضعف شدید نظامی قرار گرفته، تلاش کرد تا این عقبنشینی اجباری را یک اقدام راهبردی جلوه دهد. محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش، اعلام کرد که به دلیل توقف حملات آمریکا طی دو شب گذشته، ایران نیز عملیات علیه متحدان واشینگتن را متوقف کرده است. او مدعی شد که این اقدام در راستای راهبرد “پاسخ متقابل” است، اما تحلیلگران نظامی بر این باورند که تخریب سیستمهای راداری و پهپادی ایران توسط سنتکام، توان تهاجمی تهران را به حداقل ممکن رسانده است.
مایک والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل متحد، در گفتوگو با شبکه فاکس نیوز اعلام کرد که ترامپ به عمد “فضای تنفس” کوتاهی به مذاکرات داده است. والتز تأکید کرد که رئیسجمهور همچنان تمامی گزینهها را روی میز نگه داشته و این توقف به معنای پایان فشار نیست.
او تصریح کرد که مذاکرات در سطوح مختلف در جریان است، اما واشینگتن به هیچ وجه از امنیت دریانوردی در تنگه هرمز عقبنشینی نخواهد کرد و هرگونه تحرک تروریستی جدید با پاسخی شدیدتر روبرو خواهد شد.
هشدار کاخ سفید نسبت به عواقب فریبکاری تهران
استیون چونگ، مدیر ارتباطات کاخ سفید، در واکنش به گزارشهای مربوط به کاهش تنش، لحنی بسیار تند علیه مقامات تهران اتخاذ کرد. او اظهار داشت که ایران پس از تحمل ۱۳ روز ضربات پیاپی و در حالی که اقتصادش تحت تحریمهای فلجکننده در حال فروپاشی است، راهی جز تسلیم در برابر میز مذاکره ندارد.
چونگ به نیویورک تایمز گفت: “بهتر است ایران برای دستیابی به یک توافق واقعی تلاش کند، در غیر این صورت آنها به خوبی میدانند که چه سرنوشت نظامی سنگینی در انتظارشان خواهد بود.”
در حال حاضر، کشور عمان به عنوان میانجی اصلی در حال رایزنی میان تهران و واشینگتن برای تدوین یک ترتیبات امنیتی جدید است. هدف اصلی این گفتگوها، تضمین عبور بدون مزاحمت کشتیهای تجاری از تنگه هرمز و توقف فعالیتهای ایذایی نیروهای دریایی ایران است. با این حال، منابع نزدیک به کاخ سفید میگویند ترامپ تنها در صورتی این توافق را میپذیرد که تضمینهای عینی و بازرسیهای دقیق برای جلوگیری از مینگذاری مجدد در آبراه فراهم شود.
تشکیل ائتلاف بینالمللی برای امنیت پایدار دریانوردی
همزمان با توقف موقت درگیریها، ایالات متحده و بریتانیا در حال نهایی کردن مقدمات یک کنفرانس بینالمللی برای تشکیل ائتلاف محافظت از تنگه هرمز هستند. این ائتلاف وظیفه خواهد داشت عملیات مینروبی گستردهای را در مناطقی که توسط جمهوری اسلامی آلوده شده، آغاز کند. بر اساس گزارشهای دریافتی، هدف از این کنفرانس که قرار است در روزهای آینده برگزار شود، ایجاد یک نیروی چندملیتی برای سلب حاکمیت غیرقانونی ایران بر امنیت آبراههای بینالمللی است.
هرچند وضعیت کنونی به “آرامش در برابر آرامش” تعبیر میشود، اما واقعیت میدانی نشاندهنده دست برتر ایالات متحده است. ارتش آمریکا با استفاده از توصیههای دریادار برد کوپر، توانسته است ماشین جنگی ایران در جنوب را از کار بیندازد. جمهوری اسلامی اکنون در بنبستی قرار دارد که هرگونه خطای محاسباتی جدید میتواند به انهدام ۲۰ درصد باقیمانده از زیرساختهای نظامیاش و حتی فروپاشی کامل سیستمهای دفاعی کشور منجر شود. همانطور که شان پارنل، سخنگوی وزارت دفاع آمریکا، اعلام کرده است، زرادخانه ایالات متحده کاملاً آماده است تا در صورت لزوم، عملیات را با شدتی مضاعف از سر بگیرد.
- کریدورهای ریلی و تجارت پایاپای؛ ابعاد حمایت چین از ایران و پیامدهای آن برای امنیت خلیج فارس
- معاملهای ۲۴ میلیارد دلاری میان واشینگتن و ریاض، موافقت آمریکا با فروش اف-۳۵ به عربستان
- رایزنیهای رئیس سازمان اطلاعات ترکیه در کابل و قندهار
- مطالبه جهانی برای تمدید مأموریت گزارشگر ویژه سازمان ملل در افغانستان، نامه مشترک ۱۰۰ نهاد بینالمللی به شورای حقوق بشر
- افزایش مطالبات اصناف ایران برای محاسبه مالیات بر پایه سود واقعی کسبوکارها
