اظهارات اخیر مقامهای عالیرتبه دیپلماتیک و امنیتی ایران پرده از واقعیتی برداشته است که نشاندهنده فروپاشی حصارهای حفاظتی در حساسترین لایههای حاکمیت است. نفوذ دستگاههای اطلاعاتی اسرائیل که اکنون به یک “بحران مزمن” تبدیل شده، نهتنها منجر به سرقت اسناد راهبردی و ترور چهرههای کلیدی گشته، بلکه به اذعان وزیر امور خارجه کنونی، به مرحلهای رسیده است که میتواند بر روند تصمیمسازیهای کلان کشور نیز اثر بگذارد. تداوم این وضعیت، حاکمیت ایران را در برابر حملات هدفمند، در وضعیتی از استیصال قرار داده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفتوگو با جواد موگویی در برنامه “ماجرای جنگ ۲”، به ابعاد تکاندهندهای از اشراف اطلاعاتی اسرائیل در جریان درگیریهای نظامی اشاره کرد. او با تایید وقوع حملات همزمان به مراکز حساس در ساعت ۹:۳۰ صبح یک روز شنبه ٩ اسفند ١٤٠٤، فاش کرد که اسرائیل از برگزاری همزمان سه جلسه سرنوشتساز مطلع بوده است.
به گفته عباس عراقچی، در حالی که شورای راهبردی روابط خارجی با حضور علی خامنەای، شورای دفاع به ریاست علی شمخانی و شورای معاونین وزارت اطلاعات در ساختمانهای مختلف مشغول جلسه بودند، تمامی این نقاط بهطور دقیق هدف قرار گرفتند. عباس عراقچی تاکید کرد: “آنها بهخوبی میدانستند که رهبر انقلاب هر روز صبح در دفتر خود حضور دارند و این هدف برای آنها قابل دسترسی بود.” او این واقعه را نشاندهنده یک “حفره امنیتی” عمیق دانست که وظیفهاش فراتر از کسب اطلاعات، جهتدهی به تصمیمسازیها و فضای روانی کشور است.
از سرقت اسناد تا ترور در پایتخت؛ اشراف بیسابقه موساد
زنجیره ناکامیهای امنیتی ایران در سالهای اخیر با ترور اسماعیل هنیه، رهبر سیاسی حماس، در تهران به اوج خود رسید. این حادثه در حالی رخ داد که تنها مدتی قبل، اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات، مدعی نابودی شبکههای جاسوسی اسرائیل شده بود. تحلیلگران بینالمللی معتقدند ترور چهرههایی چون اسماعیل هنیه و حسن نصرالله، رهبر حزبالله لبنان، بدون داشتن “اطلاعات انسانی” دقیق از داخل ایران و زنجیره تامین نیروهای وابسته به آن ممکن نبوده است.
آلن شوئت، جاسوس سابق فرانسوی، در تحلیل خود خاطرنشان کرد که شناسایی محل دقیق حضور رهبرانی که از وسایل الکترونیکی استفاده نمیکردند، تنها از طریق نفوذ در حلقههای اول یارانشان میسر شده است.
واقعه انفجار پیجرها در لبنان نیز بخش دیگری از این نفوذ را در زنجیره تامین تجهیزات نشان داد که بازتاب گستردهای در رسانههایی نظیر “ایسنا” داشت. علی لاریجانی، مشاور رهبر ایران، نیز در تایید این بحران اعلام کرد که دشمن سالها فکر میکند و در یک لحظه آسیب میزند؛ اعترافی که نشاندهنده غفلت طولانیمدت در مقابله با نفوذ است. الکساندر گرینبرگ، کارشناس موسسه استراتژی اورشلیم، معتقد است این حوادث ناتوانی سیستماتیک سرویسهای ایرانی در متوقف کردن اسرائیل را برجسته میکند.
فلج اطلاعاتی و اعترافات دیرهنگام مقامهای امنیتی
شکستهای پیدرپی نظام ایران در برابر موساد، با اعترافات صریح وزیران اطلاعات دورههای مختلف همراه بوده است. محمود علوی، وزیر پیشین اطلاعات، در صحبتهایی که در “مرکز اسناد انقلاب اسلامی” ایراد کرد، به ناتوانی وزارتخانه تحت امرش در ردیابی تیمهای عملیاتی اسرائیل اذعان نمود. او در مورد ترور محسن فخریزاده، دانشمند ارشد هستهای، با صراحتی بیسابقه گفت: “ما نیم ساعت از تیم اسرائیلی عقب بودیم.” این اعتراف نشان داد که با وجود هشدارهای قبلی، دستگاه امنیتی حتی نتوانسته بود روش انجام ترور توسط مسلسل ریموتکنترل را کشف یا خنثی کند.
علاوه بر محمود علوی، علی یونسی، وزیر اطلاعات دولت اسبق نیز پیشتر هشدار داده بود که نفوذ اسرائیل به حدی است که “جان مقامات جمهوری اسلامی در خطر است.” او ریشه این معضل را ناهماهنگی میان نهادهای موازی اطلاعاتی میدانست. با این حال، حوادث بعدی نشان داد که حتی با تغییر مدیریت در سازمان اطلاعات سپاه پاسداران و برکناری چهرههایی چون حسین طائب، نهتنها از حجم نفوذ کاسته نشد، بلکه عملیاتهای اسرائیل به قلب تهران و امنترین خانههای تیمی راه یافت.
نفوذ در قلب سیستم؛ وقتی شکارچی خود شکار میشود
ابعاد این رسوایی امنیتی زمانی روشنتر میشود که به اظهارات بیسابقه محمود احمدینژاد، رئیسجمهور اسبق ایران، در سال ۱۴۰۰ بازگردیم. او در مصاحبهای ویدئویی فاش کرد که بالاترین مسئول مقابله با جاسوسان اسرائیل در وزارت اطلاعات ایران، خود “جاسوس اسرائیل” بوده است.
محمود احمدینژاد با انتقاد از پنهانکاریها مدعی شد که اسرائیل توانسته است شبکهای گسترده در ردههای بالای حکومتی ایجاد کند. او اشاره کرد که در ماجرای “سرقت اسناد سازمان فضایی”، نهادهای امنیتی با نوشتن سناریوهای دروغین سعی کردند واقعیت را پنهان کنند تا خط نفوذ دشمن حفظ شود. این نفوذ انسانی، بستر اصلی عملیاتهای پیچیدهای بوده است که اعتبار دستگاههای اطلاعاتی ایران را در سطح جهانی مخدوش کرد.
یوسی کوهن، رئیس سابق موساد، پیشتر فاش کرده بود که در عملیات ربودن آرشیو هستهای ایران از انبار شورآباد در سال ۱۳۹۷، ۲۰ مامور مشارکت داشتند که هیچکدام اسرائیلی نبودند.
این موضوع تاییدکننده تحلیلهای کارشناسانی نظیر کنت کاتزمن است که در گفتوگو با “خبرگزاری فرانسه” تاکید کرده بود اسرائیل در تمامی بخشهای ایران، حتی در میان نیروهای نظامی و سپاه پاسداران، نفوذ کرده و افرادی را به دلیل ناخرسندی سیاسی یا انگیزههای مالی جذب نموده است.
قمار موساد روی مهرههای داخلی و نبرد قدرت در پایتخت
نفوذ اسرائیل در ایران به سطحی از پیچیدگی رسیده است که حتی چهرههای رادیکال سابق را نیز در بر میگیرد. روزنامه «نیویورک تایمز» در گزارشی تحقیقی به قلم تیمی از خبرنگاران برجسته از جمله مارک مازتی و فرناز فصیحی، پرده از یک عملیات سری برداشت که نشان میدهد سازمانهای اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا، محمود احمدینژاد، رئیسجمهور اسبق ایران، را به عنوان مهرهای کلیدی برای طرح تغییر نظام در تهران برگزیده بودند.
بر اساس این گزارش که بر پایه گفتگو با مقامات اطلاعاتی تنظیم شده، بوداپست در سال ۱۴۰۳ کانون دیدارهای مخفیانه دیوید بارنیا، رئیس وقت موساد، با محمود احمدینژاد بوده است. اسرائیل با پوشش کنفرانسهای علمی و پرداخت مبالغی برای هزینههای سفر و مسکن، در پی تبدیل کردن این چهره جنجالی به یک دارایی اطلاعاتی برای دوران پس از سقوط نظام فعلی بود.
این طرح در اواخر فوریه سال جاری و همزمان با نخستین روزهای جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران به مرحله عملیاتی رسید. هدف، خارج کردن محمود احمدینژاد از زیر نظارت شدید امنیتی در تهران و انتصاب او به عنوان رهبر جدید ایران بود. در تاریخ ۹ اسفند (۲۸ فوریه)، حمله هوایی اسرائیل ساختمان محافظان او را هدف قرار داد و بلافاصله یک خودروی پژو مشکی با رانندگی ماموران موساد، او را از صحنه خارج و به یک خانه تیمی مخفی منتقل کرد. با این حال، تضادهای درونی و دشواریهای عملیات منجر به شکست این پروژه شد. چهار مقام ارشد ایرانی تایید کردهاند که محمود احمدینژاد پس از افشای تعاملات گستردهاش با اسرائیل، اکنون در بازداشت اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و تحت حبس خانگی قرار دارد.
فرسایش اقتدار و بنبست مقابله با شبکههای جاسوسی
آنچه از مجموع این وقایع برمیآید، وجود یک “آمادگی ساختاری” در داخل حکومت ایران برای همکاری با اسرائیل است. جیسون برودسکی، مدیر سیاستگذاری سازمان “اتحاد علیه ایران هستهای”، بر این باور است که نارضایتی شدید از نحوه اداره کشور، فرصتهای طلایی برای جذب نیرو توسط موساد فراهم کرده است. وقتی نفوذ به لایهای میرسد که مسئول مقابله با جاسوسی، خود هدایتکننده عملیات دشمن میشود، عملاً هیچ نقطهای از پایتخت یا جلسات راهبردی از امنیت برخوردار نخواهد بود.
حاکمیت ایران اکنون در شرایطی قرار دارد که حفرههای امنیتیاش به گسلهای بزرگی تبدیل شدهاند. عباس عراقچی در اظهارات خود به پیگیری نیروهای امنیتی اشاره کرده است، اما سوابق نشان میدهد که درمان این زخم عمیق با جابهجایی مهرهها یا اعدام چند متهم رده پایین ممکن نیست. واقعیت میدانی حکایت از آن دارد که اسرائیل با بهرهگیری از تکنولوژیهای نوین و نفوذ انسانی در عالیترین سطوح، موفق شده است “اشراف اطلاعاتی” خود را به اهرمی برای فلج کردن اراده سیاسی و نظامی تهران تبدیل کند؛ بحرانی که به نظر میرسد تا اصلاح بنیادین ساختارهای قدرت، همچنان قربانیان بیشتری خواهد گرفت.
- تحقیق آمریکا درباره اصابت موشک به مراسم عروسی در سیریک
- ادامه مذاکرات بغداد و واشنگتن برای انحصار سلاح در دست دولت
- درخواست پایان تهاجم خارجی و سرکوب داخلی؛ از کانون نویسندگان تا سازمان ملل
- دادخواهی حقوقبشری در آلمان علیه سرکوب معترضان ایرانی
- کره جنوبی در حال آمادهسازی مقدمات اعزام نیرو و تجهیزات نظامی به تنگه هرمز است
