بامداد امروز چهارشنبه ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۶ (۷ مرداد ۱۴۰۵)، جنگندههای ایالات متحده آمریکا و عربستان سعودی در عملیاتی مشترک، مواضع و مخازن تسلیحاتی گروههای شبهنظامی همسو با ایران را در عراق هدف حملات دقیق قرار دادند.
بر اساس بیانیه رسمی ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، این عملیات پاسخی مستقیم به بیش از ۳۰ حمله پهپادی و موشکی در ۷۲ ساعت گذشته بوده که نیروهای نظامی آمریکا و زیرساختهای کلیدی انرژی عربستان را هدف قرار داده بودند. به گزارش شبکه خبری الجزیره، نیروهای بسیج مردمی عراق (حشد الشعبی) تایید کردهاند که در جریان این حملات هوایی به مقر اصلی آنها در شرق و جنوب عراق، دستکم ۸ تن از نیروهایشان کشته و ۴ تن دیگر زخمی شدهاند. این درگیریها پس از آن رخ داد که پادشاهی سعودی با شدیدترین بحران انرژی خود در سالهای اخیر مواجه شد.
بمباران مواضع حشدالشعبی در بصره و واسط
به گزارش خبرگزاری آنادولو، انفجارهای سهمگینی در نخستین ساعات بامداد امروز بخشهای مختلفی از عراق را لرزاند. فرماندهی نیروهای حشدالشعبی در استان بصره اعلام کرد مقر اصلی این نیروها حوالی ساعت ۲ بامداد به وقت محلی هدف حملات هوایی قرار گرفته است. افزون بر بصره، پایگاهها و انبارهای تسلیحاتی این گروه در استان واسط در جنوب بغداد و مناطقی در شرق عراق هدف بمباران موشکی هواپیماهای جنگی ائتلاف سعودی-آمریکایی قرار گرفتند. برآوردهای اولیه نشان میدهند چندین ساختمان اداری، پادگانهای آموزشی و مراکز تدارکاتی حشدالشعبی به طور کامل تخریب شده یا آسیب جدی دیدهاند. حشدالشعبی با صدور بیانیهای، این اقدام مشترک را تجاوزی آشکار، نقض صریح حاکمیت ملی عراق و حمله به نهادهای امنیتی رسمی کشور خواند.
تعطیلی ناگهانی پالایشگاه جازان آرامکو
ریشه این تنش بیسابقه به توقف ناگهانی فعالیت یکی از بزرگترین و مدرنترین مجموعههای نفتی شرکت دولتی آرامکو بازمیگردد. بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز با استناد به یادداشت تحلیلی شرکت مشاوره و اطلاعات بازار جهانی آیآر (IIR)، عربستان سعودی در روز دوشنبه ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۶ (۵ مرداد ۱۴۰۵) ناچار شد فعالیت پالایشگاه ۴۰۰ هزار بشکهای جازان در سواحل دریای سرخ را به طور کامل متوقف کند. این اقدام پس از آن صورت گرفت که تاسیسات راهبردی این پالایشگاه در جریان حملات سنگین موشکی و پهپادی روز شنبه ۲۵ ژوئیه ۲۰۲۶ (۳ مرداد ۱۴۰۵) آسیبهای جدی دید. گزارشها نشان میدهند که بخش نیروگاه گازی چرخه ترکیبی (IGCC) و مخازن ذخیرهسازی نفت در این حمله آسیب دیدهاند. طبق برآوردهای شرکت آیآر، انتظار میرود تعمیرات این مجموعه تا شنبه ۱۵ اوت ۲۰۲۶ (۲۴ مرداد ۱۴۰۵) به طول بینجامد.
واکنش حوثیهای یمن به بمباران حدیده
شبهنظامیان حوثی یمن بلافاصله پس از انجام حملات روز شنبه، مسئولیت حمله به تاسیسات آرامکو در جازان و ینبع را بر عهده گرفتند. یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، در پیام ویدئویی اعلام کرد این گروه با شلیک دهها فروند موشک بالستیک، کروز و پهپادهای تهاجمی، نقاط حساسی را هدف قرار داده است. سخنگوی حوثیها این حملات را پاسخی مشروع به بمبارانهای هوایی اخیر ائتلاف تحت رهبری عربستان در بندر حدیده و جزیره کامران توصیف کرد. شدت این حملات به حدی بود که تصاویر ماهوارهای تایید شده توسط کارشناسان خبرگزاری رویترز در روز یکشنبه ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۶ (۴ مرداد ۱۴۰۵) نشان داد آتشسوزیهای گستردهای در مخازن نفت جازان رخ داده و دود سیاه غلیظی به آسمان برخاسته است. هرچند بررسیها نشان داد خسارتها عمدتاً متمرکز بر مخازن ذخیرهسازی بوده، اما وسعت آتشسوزی تصویری روشن از میزان آسیبپذیری این غول نفتی ارائه کرد.
محاصره دریایی و هدف قرار گرفتن نفتکش سعودی
پالایشگاه ۱۲ میلیارد دلاری جازان که تنها ۷۰ کیلومتر با مرز یمن فاصله دارد، همواره به عنوان یکی از آسیبپذیرترین نقاط در زنجیره تامین انرژی عربستان شناخته میشده است. این مجتمع مدرن با هدف توسعه صنعتی مناطق جنوب غربی عربستان ساخته شده بود، اما اکنون به خط مقدم یک نبرد تمامعیار تبدیل شده است. حوثیها علاوه بر حمله به جازان، اعلام کردند که در روز دوشنبه خط لوله راهبردی شرق به غرب عربستان (پترولاین) را نیز هدف قرار دادهاند؛ خط لولهای که برای انتقال نفت از میدانهای شرقی به بندر هماهنگکننده ینبع در دریای سرخ و دور زدن تنگه هرمز ساخته شده است.
افزون بر این، به گزارش پایگاه تخصصی جیکپتن و خبرگزاری شینهوا، حوثیها در روز سهشنبه ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶ (۶ مرداد ۱۴۰۵) با شلیک موشکهای بالستیک به یک نفتکش بزرگ سعودی به نام «انسیسی غزال» در دریای سرخ، گام دیگری در جهت اجرای محاصره دریایی خود برداشتند. سخنگوی حوثیها مدعی شد این نفتکش پس از نادیده گرفتن هشدارها هدف قرار گرفت و مجبور به بازگشت شد؛ موضوعی که همزمان توسط مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) با گزارش شنیده شدن صدای انفجار در نزدیکی جازان تایید شد.
پاسخ نظامی فوری به تهدیدها و پیامدهای جهانی
عربستان سعودی در کنار جبهه جنوبی، از مرزهای شمالی خود نیز مورد تهدید قرار گرفت. وزارت دفاع عربستان سعودی به سخنگویی ترکی المالکی در روز سهشنبه ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶ (۶ مرداد ۱۴۰۵) اعلام کرد پدافند هوایی این کشور چند پهپاد انتحاری را که از داخل خاک عراق به سمت تاسیسات نفتی استان شرقی و ریاض شلیک شده بودند، ردیابی و منهدم کرده است. این حملات پیدرپی پایتختهای غربی و ریاض را به این نتیجه رساند که یک اتاق فکر واحد این عملیاتها را هدایت میکند.
همین امر موجب شد تا به گزارش روزنامه واشنگتن پست، جنگندههای عربستان سعودی برای نخستین بار به طور مستقیم در کنار نیروهای آمریکایی وارد حریم هوایی عراق شده و انبارها و مقرهای تسلیحاتی گروههای مسلح را بمباران کنند. این ورود مستقیم ریاض به نبرد هوایی در عراق، نشاندهنده یک تغییر رفتار بزرگ در سیاستهای نظامی پادشاهی سعودی است.
در همین حال، دولت عراق با محکوم کردن حملات هوایی به حاکمیت خود، اعلام کرد تحقیقات گستردهای را درباره منشا پهپادها آغاز کرده است. به گزارش پایگاه تحلیل خبری امواج میدیا، علی الزیدی، نخستوزیر عراق، قرار است فردا پنجشنبه ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶ (۸ مرداد ۱۴۰۵) در سفری فوری به ریاض برود تا مانع از گسترش تنشها شود. از سوی دیگر، مقامات دفاعی ایران در گفتگو با تلویزیون دولتی، هرگونه دخالت را تکذیب کرده و به واشنگتن و ریاض هشدار دادهاند که متهم کردن تهران، یک اشتباه محاسباتی بزرگ خواهد بود. با این وجود، به گزارش پایگاه خبری شفق نیوز، به دنبال این درگیریها، بهای نفت برنت در بازارهای جهانی روز چهارشنبه با افزایشی بیش از ۳ دلار مواجه شد و به ۸۷/۳۹ دلار در هر بشکه رسید؛ موضوعی که نشان از نگرانی عمیق بازار از مسدود شدن راههای ترانزیت انرژی دارد.
