وزارت امور خارجه ایران در بیانیهای که شامگاه شنبه ۲۵ ژوئیه ۲۰۲۶ (۳ مرداد ۱۴۰۵) صادر کرد، حمله نیروهای اوکراین به ۱ کشتی تجاری ایرانی در دریای خزر را که منجر به انفجار، کشته شدن ۱ ملوان و مجروح شدن ۱ ملوان دیگر شد، به شدت محکوم نمود.
این حمله که در بامداد شنبه ۲۵ ژوئیه ۲۰۲۶ (۳ مرداد ۱۴۰۵) رخ داده، تنشهای منطقهای را وارد مرحله تازهای کرده است. همزمان، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، با تأیید حملات دوربرد نیروهای کشورش در این پهنه آبی، اعلام کرد که شناورهای حامل محمولههای نظامی روسیه که با مشارکت ایران تردد میکردند، هدف قرار گرفتهاند. این رویداد در زمان افزایش فشارهای بینالمللی بر زنجیره تدارکاتی مشترک میان تهران و مسکو به وقوع پیوسته است.
نفوذ پهپادهای کییف به عمق دریای خزر
به گزارش سرویس امنیتی اوکراین، نیروهای دفاعی این کشور در جریان ۱ عملیات پهپادی گسترده و هماهنگ، چندین هدف کلیدی را در حوزه دریای خزر مورد اصابت قرار دادند. طبق اطلاعات منتشر شده توسط این سازمان امنیتی، ۲ کشتی باری به نامهای «پورت اولیا ۲» و «بگی» که پیش از این توسط ایالات متحده به دلیل انتقال محمولههای نظامی میان ایران و روسیه تحریم شده بودند، آسیب دیدهاند. سرویس امنیتی اوکراین ادعا کرده است که کشتی باری بگی به طور مستمر میان بندر امیرآباد ایران و بنادر روسیه رفتوآمد داشته و در انتقال پهپادهای انتحاری شاهد و قطعات مربوط به آنها نقش ایفا کرده است. علاوه بر این کشتیهای تجاری، ۱ ناو موشکانداز روسی کلاس مولنیا و ۱ سکوی استخراج نفت متعلق به شرکت روسی لوکاویل در میدان نفتی فیلانوفسکی نیز در این عملیات هدف حملات پهپادی قرار گرفتهاند.
واکنش تند تهران به انفجار در کشتی تجاری
به گزارش خبرگزاریهای داخلی ایران، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، این اقدام نظامی را نقض آشکار بند ۴ ماده ۲ منشور ملل متحد و ۱ عمل تجاوزکارانه توصیف کرد. بقایی با هشدار نسبت به عواقب خطرناک این عملیات، تصریح کرد که تعرض به شناور تجاری ایران نشاندهنده ادامه رفتارهای غیرمنطقی کییف در قبال تهران است. او ضمن رد هرگونه مداخله مستقیم ایران در جنگ میان روسیه و اوکراین، بر حق دفاع مشروع کشورش از منافع و امنیت ملی خود بر اساس قوانین بینالمللی تأکید کرد. وزارت امور خارجه ایران در بیانیهای رسمی اعلام کرد که دولت اوکراین و حامیان غربی آن مسئول تمامی پیامدهای ناشی از این اقدام تنشزا خواهند بود. این بیانیه در شرایطی صادر شد که کاردار موقت سفارت اوکراین در تهران نیز به وزارت امور خارجه احضار شد.
اتهام زلنسکی درباره رصد ماهوارهای مواضع آمریکا
به گزارش وبسایت رادیو فردا، بخش دیگری از این رویارویی نظامی به همکاریهای اطلاعاتی میان تهران و مسکو مربوط میشود. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، در کانال رسمی خود در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شد که ارتش روسیه تصاویر پایش و رصد ماهوارهای پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه خاورمیانه را برای هماهنگی حملات در اختیار ایران قرار میدهد. او ادعا کرد که ماهوارههای روسیه در روزهای ۱۹ و ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۹ و ۳۰ تیر ۱۴۰۵) ۴ پایگاه هوایی ایالات متحده در بحرین، اردن و کویت را هدف تصویربرداری قرار داده و این اطلاعات را به مقامات ایرانی منتقل کردهاند. زلنسکی تأکید کرد که کییف اسناد مرتبط با این تبادل اطلاعاتی را در اختیار شرکای غربی خود قرار خواهد داد تا ابعاد پنهان این همکاریهای راهبردی فاش شود.
سایه رقابت واشنگتن و تهران بر امنیت کشتیرانی
این تحولات نظامی در دریای خزر در شرایطی رخ میدهد که تنشها میان واشنگتن و تهران در سطوح مختلف ادامه دارد. به گزارش شبکه خبری صدای آمریکا، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، در بیانیهای اعلام کرده بود که مقامات روسیه و چین به او اطمینان دادهاند تسلیحاتی به ایران نخواهند فروخت و چنین اقدامی را به ضرر منافع ملی خود میدانند. با این وجود، نهادهای اطلاعاتی آمریکا همچنان با حساسیت بالایی همکاریهای تسلیحاتی ایران و روسیه را دنبال میکنند. بر اساس گزارشهای رسانهای اخیر، تحلیلگران اطلاعاتی آمریکا در حال بررسی شواهدی هستند که نشان میدهد آیا روسیه در حملات پهپادی اخیر به برخی تأسیسات سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیآیای) در منطقه نقش داشته است یا خیر. این موضوع، پیچیدگیهای بیشتری به تقابل نظامی در اوکراین و خاورمیانه اضافه کرده است.
کریدور راهبردی شمال-جنوب زیر ذرهبین جنگ
به گزارش شبکه خبری یورونیوز، دریای خزر به عنوان یکی از مسیرهای اصلی و کلیدی ترانزیت کالا میان ایران و روسیه شناخته میشود که به دلیل موقعیت جغرافیایی محسور در خشکی، تا پیش از این از درگیریهای نظامی مستقیم مصون مانده بود. بنادر جنوبی روسیه مانند آستاراخان و اولیا همواره به عنوان مبادی ورودی تدارکات و قطعات تسلیحاتی ساخت ایران معرفی شدهاند. اوکراین با افزایش مداوم برد عملیاتی پهپادهای خود به بیش از ۱۲۰۰ کیلومتر، نشان داده است که امنیت خطوط مواصلاتی روسیه در آبهای خزر دیگر تضمینشده نیست. کارشناسان بر این باورند که هدف قرار گرفتن کشتیهای تجاری در این منطقه، امنیت دریانوردی غیرنظامی در پهنههای آبی خاورمیانه و آسیای میانه را با تهدیدهای جدی روبرو خواهد کرد و میتواند پای کشورهای حاشیه این دریا را به این بحران بزرگ باز کند.
بیشتر:
توقف موقت حملات میان آمریکا و تهران؛ هشدار ترامپ درباره آغاز جنگی بزرگ در صورت عدم تسلیم کامل ایران
