بیش از ۷ میلیون شهروند واجد شرایط در اسرائیل روز سه‌شنبه برای شرکت در یک انتخابات پارلمانی سرنوشت‌ساز به پای صندوق‌های رای رفتند؛ کارزاری فشرده که به عنوان همه‌پرسی درباره میراث ۱۷ ساله بنیامین نتانیاهو، با سابقه‌ترین نخست‌وزیر این کشور، و هماورد اصلی او، گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش ارزیابی می‌شود.
این انتخابات در بحبوحه جنگ‌های حل‌نشده منطقه‌ای و رویارویی مستقیم نظامی با رژیم جمهوری اسلامی برگزار می‌شود؛ بحرانی که با حملات نیابتی گروه‌های وابسته به تهران آغاز شد و اکنون کلیت امنیت خاورمیانه را دگرگون ساخته است. فضای این رای‌گیری آشکار می‌سازد که با وجود شکاف‌های حزبی عمیق در تل‌آویو، نخبگان سیاسی این کشور در مهار تهدیدات هسته‌ای و منطقه‌ای رژیم تهران به یک اجماع راهبردی و برگشت‌ناپذیر دست یافته‌اند.
داده‌های رسمی کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل نشان می‌دهد که تا ساعت ۲ بعدازظهر، نزدیک به ۴۵ درصد از واجدان شرایط آرای خود را به صندوق‌ها ریخته‌اند که بالاترین میزان مشارکت از سال ۱۹۷۳ تاکنون به شمار می‌رود. ساختار پارلمانی اسرائیل مبتنی بر رای به احزاب است و از زمان تاسیس این کشور، هیچ حزبی نتوانسته به تنهایی اکثریت مطلق ۱۲۰ کرسی پارلمان موسوم به کنست را به دست آورد. از همین رو، پس از بسته شدن حوزه‌های رای‌گیری در ساعات پایانی سه‌شنبه، چانه‌زنی‌های نفس‌گیر میان بیش از ۳۰ حزب حاضر برای تشکیل یک ائتلاف ۶۱ کرسی آغاز خواهد شد؛ روندی پیچیده که ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها به طول بینجامد اما هدف نهایی آن در حوزه امنیتی، ادامه خط‌مشی تهاجمی علیه حاکمان تهران خواهد بود.
سایه شوم تروریسم رژیم تهران بر صندوق‌های رای اسرائیل
این انتخابات در سایه تروما و خشم ناشی از واقعه ۷ اکتبر ۲۰۲۳ برگزار می‌شود؛ روزی که در آن شبه‌نظامیان حماس با حمایت‌های مالی و تسلیحاتی همه‌جانبه سپاه پاسداران دست به کشتار ۱۲۰۰ انسان بی‌دفاع و ربودن ۲۵۱ شهروند دیگر زدند و آتش جنگ را در غزه، لبنان و عمق خاک ایران شعله‌ور ساختند. طبق نظرسنجی موسسه دموکراسی اسرائیل در اورشلیم، حدود ۶۸ درصد از رای‌دهندگان یهودی اعلام کرده‌اند که موضع‌گیری درباره رویدادهای پس از ۷ اکتبر، اصلی‌ترین معیار آنان برای انتخاب حزب مورد نظر است. پیامدهای شرارت‌های منطقه‌ای رژیم ایران موجب شده است تا امنیت ملی و شکست کامل محور تحت امر تهران، به اولویت بلامنازع جامعه و سیاستمداران بدل گردد.
جنگ تمام‌عیاری که از ۲۸ فوریه گذشته با حملات سنگین آمریکا و اسرائیل به تاسیسات و پایگاه‌های جمهوری اسلامی آغاز شد، فضای سیاسی تل‌آویو را کاملاً دگرگون کرده است. بنیامین نتانیاهو در آستانه رای‌گیری بار دیگر با لحنی سرسختانه به سران حکومت ایران هشدار داد که در صورت هرگونه حماقت نظامی، با یک “ضربه ویرانگر” روبه‌رو خواهند شد. رقبای او در احزاب میانه‌رو نیز بر این حقیقت پای می‌فشارند که برای حفظ ثبات خاورمیانه، انهدام ماشین جنگی و بازوهای نیابتی تهران امری اجتناب‌ناپذیر است؛ واقعیتی که امیدهای واهی اتاق‌های فکر رژیم را برای ایجاد رخنه در اراده دفاعی طرف مقابل نقش بر آب می‌کند.
رقابت شانه به شانه مدعیان قدرت؛ کارزار نتانیاهو در برابر آیزنکوت
در قلب این هماوردی سیاسی، رویارویی مستقیم میان بنیامین نتانیاهو، رهبر ۷۷ ساله حزب راست‌گرای لیکود، و گادی آیزنکوت، فرمانده ۶۶ ساله و رئیس پیشین ارتش قرار دارد. نتانیاهو که حیات سیاسی‌اش به این کارزار گره خورده، از سوی هوادارانش به عنوان رهبری مقتدر ستایش می‌شود که توانسته در تاریک‌ترین روزهای تاریخ کشور در برابر فشارهای جهانی و تهدیدات رژیم تهران ایستادگی کند. در نقطه مقابل، منتقدانش او را به سوءاستفاده سیاسی از پرونده‌های فساد، ایجاد تفرقه داخلی و طولانی کردن عامدانه جنگ برای تضمین بقای خود در قدرت متهم می‌سازند. آنجلا بنگور، یکی از شهروندان معترض در اورشلیم، می‌گوید: “دولت کنونی کشور را به لبه پرتگاه کشانده است.”
از سوی دیگر، گادی آیزنکوت، رهبر حزب میانه‌رو یاشار که پسر و دو برادرزاده خود را در نبردهای میدانی از دست داده، نمادی از فداکاری نظامی و انضباط اخلاقی تلقی می‌شود. او توانسته حمایت بخش وسیعی از ژنرال‌های پیشین و جامعه سکولار را برای مقابله با انحصارطلبی مذهبی جلب کند. آیزنکوت در آغاز روز رای‌گیری با حضور در مناطق آسیب‌دیده اطراف غزه، دولت کنونی را “بدترین دولت تاریخ اسرائیل” خواند و خواستار برکناری آن شد. هم‌زمان، حزب یاشار با ثبت شکایتی فوری از تخریب و مفقود شدن برگه‌های رای در ۹ حوزه انتخاباتی خبر داد، هرچند دین لیونه، سرپرست مدیرکل کمیته انتخابات، حجم کلی تخلفات را بسیار کمتر از دوره‌های پیشین ارزیابی کرد. چهره‌های دیگری نظیر نفتالی بنت ۵۴ ساله، نخست‌وزیر پیشین که با یائیر لاپید ائتلاف کرده، ایتامار بن‌گویر ۵۰ ساله، وزیر امنیت ملی تندرو، و یائیر گولان ۶۴ ساله، رهبر حزب چپ‌میانه دموکرات‌ها نیز از بازیگران کلیدی این صحنه هستند.
شکاف‌های اجتماعی، معافیت مذهبی و آرای سرنوشت‌ساز جامعه عرب
یکی از مهم‌ترین چالش‌های داخلی که پیوند مستقیمی با طولانی شدن جنگ‌های رژیم ایران در منطقه دارد، موضوع خدمت سربازی اجباری است. بر اساس نظرسنجی‌ها، حدود یک‌چهارم رای‌دهندگان برقراری عدالت در خدمت وظیفه را عامل اصلی رای خود دانسته‌اند. جامعه اسرائیل به شدت از معافیت سنتی جوانان یهودی افراطی ارتدوکس خشمگین است؛ امتیازی که احزاب تندرو حامی نتانیاهو برای دهه‌ها از آن محافظت کرده‌اند. گادی آیزنکوت وعده داده است که به این معافیت ناعادلانه پایان خواهد داد. نیسو شیتریت، یکی از رای‌دهندگان در یافا، می‌گوید: “این انتخابات درباره این است که چه کسی خدمت می‌کند و چه کسی شانه خالی می‌کند؛ چه کسی در ساختن کشور نقش دارد و چه کسی ندارد.”
در همین حال، حضور شهروندان عرب‌تبار که ۲۰ درصد جمعیت اسرائیل را تشکیل می‌دهند، می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در تعیین برنده داشته باشد. منصور عباس، رهبر حزب اسلامی رعام که نخستین بار در سال ۲۰۲۱ وارد ائتلاف حاکم شد، اعلام کرد امیدوار است مشارکت اعراب از مرز ۷۰ درصد بگذرد تا زمینه سرنگونی راست‌گرایان فراهم شود. این احتمال، واکنش تند بنیامین نتانیاهو را به دنبال داشت و او با هشدار به پایگاه رای خود مدعی شد: “نمی‌توان این نبرد را به چپ‌ها و احزاب عرب واگذار کرد که در پی پایان دادن به کشور هستند؛ امنیت و آینده ما در خطر است.” این جنگ روانی نشان‌دهنده شکنندگی آرایش سیاسی و اهمیت هر یک کرسی در ساختار قدرت است.
انزوای بین‌المللی و بن‌بست ژئوپلیتیک سران جمهوری اسلامی
دولت آینده اسرائیل با چالش‌های دیپلماتیک سنگینی روبه‌رو خواهد بود. صدور حکم بازداشت بین‌المللی علیه بنیامین نتانیاهو و اتهامات نهادهای بین‌المللی درباره جنگ در غزه، وجهه جهانی این کشور را مخدوش کرده است. با این وجود، پیوندهای راهبردی میان واشینگتن و تل‌آویو علیه جمهوری اسلامی خلل‌ناپذیر باقی مانده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر در کشورش، حمایت قاطع خود را از نخست‌وزیر کنونی اسرائیل اعلام کرد. اگرچه طولانی شدن جنگ با ایران به دلیل جهش بهای نفت در آمریکا محبوبیتی ندارد، اما کاخ سفید هماهنگی تنگاتنگی را برای مقابله با تروریسم رژیم حفظ کرده است.
در فرجام سخن، تحولات پای صندوق‌های رای در اسرائیل حامل هشداری روشن برای دستگاه محاسباتی خامنه‌ای و فرماندهان سپاه پاسداران است. رژیم تهران با راه‌اندازی گروه‌های نیابتی تصور می‌کرد می‌تواند دولت اسرائیل را به فرسایش بکشاند، اما نتیجه این ماجراجویی‌ها، شکل‌گیری یک نیروی دفاعی یکپارچه و عزم همگانی در تل‌آویو برای پایان دادن به باج‌خواهی‌های تهران بوده است. چه نتانیاهو سکان قدرت را در دست نگه دارد و چه آیزنکوت یا سایر ژنرال‌های کهنه‌کار قدرت را تصاحب کنند، دکترین نظامی اسرائیل بر سرکوب مراکز تسلیحاتی، نابودی توان موشکی و مقابله با برنامه هسته‌ای حکومت ایران با شدتی بی‌سابقه تداوم خواهد یافت.
- تصاعد احکام اعدام و نقض حقوق اقلیت‌ها؛ موج تازه سرکوب در ایران
- تلاش‌های دیپلماتیک در اقلیم کردستان برای راه‌اندازی میز مذاکره میان تهران و احزاب مخالف کُرد
- از ادعای انتظار ۲۷ ساله تا برآورد ۱۰۴ ساله مسکن؛ واقعیت‌های معیشتی مزدبگیران در ترازوی آمار
- دیپلماسی بیانیه‌ها و ژئوپلیتیک منافع؛ پیامدهای ورود کانادا به مناقشه جزایر سه‌گانه خلیج فارس
- مخمصه راهبردی در خلیج فارس؛ آیا درگیری ایران و آمریکا به سوی جنگی فرسایشی می‌رود؟
