محافل حقوق بشری و نهادهای ناظر بر وضعیت ایران در جریان بررسیهای میدانی امروز، ۴ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۳ آبان ۱۴۰۵)، از تداوم روند احکام قضایی و بازداشتهای امنیتی در نقاط مختلف کشور خبر دادند که نشاندهنده استمرار تنشهای اجتماعی و برخوردهای انتظامی با شهروندان در ماههای اخیر است. در حالی که اخبار مربوط به صدور احکام حبس برای معترضان در سمنان و بازداشتهای جدید در پیرانشهر در کانون توجه گزارشهای حقوق بشری قرار گرفته است، بررسی آمار ماه گذشته میلادی نشان میدهد که فشارهای ساختاری بر گروههای مختلف اجتماعی، از جمله زنان، همچنان با شدت ادامه دارد. این گزارشها که بر پایه دادههای ثبتشده در منابع رسمی و گزارشهای میدانی تدوین شدهاند، تصویری از وضعیت پیچیده حقوقی و امنیتی را ترسیم میکنند که در آن پروندههای کیفری و امنیتی به طور همزمان در حال جریان است.
در تازهترین تحولات قضایی، دادگاههای سمنان در هفتههای اخیر احکام حبس برای چهار شهروند به اتهام مشارکت در اعتراضات صادر کردهاند. طبق گزارشهای منتشرشده در تاریخ ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵)، ایمان عبدوس، عظیم عبدوس، علی عزالدین و میثم شاهورانی مجموعاً به ۴ سال حبس محکوم شدهاند. این پرونده که در پی اعتراضات اخیر در این منطقه گشوده شده بود، بار دیگر بحثهای مربوط به آزادیهای مدنی و نحوه برخورد دستگاه قضایی با معترضان را به میان آورده است. بر اساس مستندات حقوقی، این افراد با اتهامات امنیتی مواجه شده و روند دادرسی آنها در ماههای گذشته به صورت فشرده انجام شده است. این احکام در حالی صادر میشود که نهادهای حقوقبشری همواره نسبت به فقدان دادرسی عادلانه در پروندههای مرتبط با اعتراضات هشدار دادهاند. وضعیت این چهار شهروند در سمنان نشان میدهد که دستگاههای انتظامی و قضایی همچنان رویکرد سختگیرانهای را در برخورد با شهروندان معترض در شهرهای کوچک و متوسط دنبال میکنند و این روند به عنوان بخشی از سیاستهای نظارتی در استانهای مرکزی ایران شناخته میشود.

بازداشتهای امنیتی در پیرانشهر و چالشهای مربیان ورزشی
در سوی دیگر کشور، شهر پیرانشهر در استان آذربایجان غربی شاهد موج جدیدی از بازداشتها بوده است. گزارشهای دریافتی در تاریخ ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵) حاکی از آن است که مراد حاصل ابوبکری توسط نیروهای اداره اطلاعات بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شده است. علاوه بر این، صادق ابوبکری، مربی فوتبال و فوتسال در همین شهر، در تاریخ ۲ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۱ آبان ۱۴۰۵) بازداشت شده است که خبر آن در ۳ نوامبر در فضای رسانهای بازتاب یافت. بازداشت افرادی که در حوزههای اجتماعی و ورزشی فعال هستند، نگرانیهای تازهای را در میان جامعه محلی ایجاد کرده است. منابع محلی گزارش میدهند که دسترسی به اطلاعات دقیق درباره دلایل بازداشت این افراد و وضعیت فعلی آنها در بازداشتگاههای امنیتی بسیار محدود است. این نوع بازداشتها که معمولاً بدون اعلام اتهام مشخص و در فضایی کاملاً امنیتی صورت میگیرد، بازتابدهنده رویکرد نهادهای امنیتی در قبال چهرههای محلی و فعالان اجتماعی در مناطق مرزی است که همواره با نظارتهای شدیدتر مواجه هستند.

ثبت ۱۶ بازداشت و ۲۳ مورد زنکشی در گزارش ماهانه
وضعیت زنان در ایران طی ماه اکتبر ۲۰۲۶ (مهر و آبان ۱۴۰۵) همچنان با آمارهای نگرانکنندهای همراه بوده است. گزارشهای جامع منتشرشده در اوایل نوامبر ۲۰۲۶ حاکی از آن است که در ماه گذشته دستکم ۱۶ زن بازداشت شده و برای ۹ نفر دیگر احکام سنگین از جمله حبس یا مجازاتهای کیفری صادر شده است. علاوه بر این، ثبت ۲۳ مورد زنکشی در سراسر کشور در بازه زمانی اکتبر ۲۰۲۶ نشاندهنده عمق بحرانهای اجتماعی و خشونتهای خانگی است. یک مورد اعدام نیز در میان زنان گزارش شده که بر پیچیدگی وضعیت حقوق زنان در ایران افزوده است. این آمارها که توسط نهادهای ناظر حقوق بشری گردآوری شدهاند، نشان میدهند که خشونتهای ساختاری و فردی علیه زنان در ایران به یک چالش جدی تبدیل شده است. در همین راستا، پرونده قتل زهرا سلیمانی در شهر هرسین که به عنوان خشونت خانگی با انگیزه ناموسی طبقهبندی شده، یکی از موارد برجستهای است که در گزارشهای اخیر مورد توجه قرار گرفته است. بررسی ابعاد این حادثه نشان میدهد که بستگان وی در ارتباط با این پرونده تحت پیگرد قرار گرفتهاند، هرچند جزئیات دقیق روند قضایی این پرونده همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.

اجرای احکام اعدام در اصفهان و واکنشهای حقوقی
در یک تحول مهم دیگر که در اوایل ماه نوامبر ۲۰۲۶ رخ داد، اجرای احکام اعدام دو نفر به نامهای امیرحسین ملکی و امیرحسین ابراهیمی، مرتبط با پرونده موسوم به «میدان علیخانی» اصفهان، در تاریخ ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵) به تأیید رسید. گزارشهای رسمی و غیررسمی حاکی از آن است که اجرای این احکام پس از طی مراحل قضایی در مراجع ذیصلاح صورت گرفته است. این پرونده که از حساسیت بالایی برخوردار بود، توجه نهادهای بینالمللی حقوق بشر را نیز به خود جلب کرد. بر اساس دادههای موجود، دستگاه قضایی ایران با استناد به اتهامات انتسابی به این افراد، حکم اعدام را اجرا کرده است. این رویداد در حالی رخ میدهد که سازمانهای حقوق بشری همواره نسبت به نرخ بالای اعدامها در ایران و فقدان شفافیت در پروندههای امنیتی و کیفری ابراز نگرانی کردهاند. اجرای این احکام در اصفهان، بار دیگر بحثهای مربوط به مجازاتهای سنگین در نظام قضایی ایران را به کانون توجه آورده است و نشان میدهد که روند صدور و اجرای احکام اعدام در پروندههای حساس، همچنان با سرعت و بدون توجه به فشارهای بینالمللی ادامه دارد. تمامی این گزارشها در مجموع تصویری از فضای امنیتی و قضایی حاکم بر ایران در پاییز ۱۴۰۵ را به نمایش میگذارند که در آن، از بازداشتهای انفرادی تا احکام سنگین کیفری، به عنوان ابزارهای اصلی مدیریت فضای عمومی به کار گرفته میشوند.

