دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در تازه‌ترین اظهارات خود که امروز، ۱ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۰ آبان ۱۴۰۵)، در محافل خبری بازتاب گسترده‌ای یافته است، اعلام کرد که کشورش برای دستیابی به توافق با ایران عجله‌ای ندارد. او در گفت‌وگویی با خبرنگاران در فلوریدا، ضمن ابراز بی‌اعتمادی به رهبران جمهوری اسلامی، تأکید کرد که ایالات متحده بخش عمده توان نظامی و هسته‌ای ایران را از بین برده است. ترامپ همچنین با اشاره به وجود “یک یا دو سایت” باقی‌مانده هسته‌ای، به‌ویژه تأسیسات زیرزمینی “کوه کلنگ”، مدعی شد که این اهداف می‌توانند ظرف “۱۰ دقیقه” نابود شوند. این اظهارات در حالی بیان می‌شود که مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن با میانجی‌گری قطر در جریان است و تلاش‌ها برای کاهش تنش‌ها ادامه دارد.
رئیس‌جمهور آمریکا شامگاه شنبه، ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ (۹ آبان ۱۴۰۵)، در پاسخ به پرسشی درباره مدت زمان اختصاص‌یافته برای مذاکرات با میانجی‌گری قطر، اظهار داشت که واشنگتن “عجله چندانی ندارد”. او با لحنی تند مدعی شد که ایالات متحده “نیروی دریایی، نیروی هوایی و سامانه‌های پدافند هوایی” ایران را از بین برده و “تقریباً تمام تجهیزات نظامی و بخش بزرگی از توان تولیدی” این کشور را نابود کرده است. ترامپ همچنین تأکید کرد که “تأسیسات هسته‌ای و برنامه هسته‌ای” ایران را نیز از بین برده است. این ادعاها در حالی مطرح می‌شود که گزارش‌های متعددی از سوی نهادهای بین‌المللی و تحلیلگران حاکی از تداوم و حتی پیشرفت برنامه هسته‌ای ایران، به‌ویژه در بخش غنی‌سازی اورانیوم، است. جمهوری اسلامی همواره بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای خود پافشاری کرده و هرگونه تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای را رد می‌کند.
هشدار ترامپ درباره “کوه کلنگ” و سرعت نابودی
در ادامه اظهارات خود، دونالد ترامپ به وجود “یک یا دو سایت” هسته‌ای باقی‌مانده در ایران اشاره کرد که به گفته او “هنوز باید به آن‌ها رسیدگی شود.” وی به طور خاص از تأسیسات زیرزمینی “کوه کلنگ” نام برد و با تهدید افزود: “می‌توانیم این کار را ظرف ۱۰ دقیقه انجام دهیم. ۱۰ دقیقه. بنابراین، برای این کار برنامه داریم.” تأسیسات “کوه کلنگ” که در نزدیکی نطنز در استان اصفهان قرار دارد، پس از انفجار در سایت مونتاژ سانتریفیوژ نطنز در سال ۱۳۹۹ (۲۰۲۰)، توسط ایران برای عملیات مونتاژ سانتریفیوژها در عمق زمین ساخته شد. این سایت به دلیل عمق بیش از ۱۰۰ متری و وسعت تقریبی ۲.۵ برابر سایت غنی‌سازی فردو، به عنوان یکی از عمیق‌ترین و بزرگ‌ترین تأسیسات هسته‌ای شناخته‌شده ایران، نگرانی‌های بین‌المللی را افزایش داده است. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز در سپتامبر ۲۰۲۶ (شهریور ۱۴۰۵) ساخت‌وساز و فعالیت‌هایی را در این سایت تأیید کرده بود.
پیشینه تهدیدات مکرر و بی‌اعتمادی به تهران
ترامپ در ادامه سخنان خود، ضمن تأکید بر اینکه ایران “هرگز سلاح هسته‌ای نخواهد داشت”، ادعا کرد که “آن‌ها می‌خواهند توافق کنند.” با این حال، او با ابراز بی‌اعتمادی به رهبران ایران گفت: “مذاکرات خوب پیش می‌رود، اما می‌دانید، آن‌ها چندان قابل اعتماد نیستند، به شما می‌گویم. توافق می‌کنند و بعد عقب‌نشینی می‌کنند.” این اظهارات در راستای رویکرد همیشگی ترامپ در قبال ایران است که بارها با تهدیدات شدید نظامی و اقتصادی همراه بوده، اما اغلب به عقب‌نشینی یا تغییر لحن منجر شده است. سابقه خروج دولت ترامپ از توافق هسته‌ای برجام در مه ۲۰۱۸ (اردیبهشت ۱۳۹۷) و اعمال کارزار “فشار حداکثری” نیز نشان‌دهنده عمق بی‌اعتمادی و تنش در روابط دو کشور است. مقامات ایرانی نیز بارها تأکید کرده‌اند که به دلیل عدم پایبندی آمریکا به تعهدات بین‌المللی، به واشنگتن اعتماد ندارند.
بیشتر بخوانید: میان تهدید و مذاکره؛ آیا ایران برای جلوگیری از جنگی تازه مانور می‌دهد؟
میانجی‌گری قطر و دورنمای مذاکرات
اظهارات ترامپ در حالی مطرح می‌شود که تلاش‌های دیپلماتیک برای ازسرگیری مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با میانجی‌گری قطر ادامه دارد. هیئت‌هایی از قطر طی روزهای اخیر به تهران سفر کرده و سپس مذاکرات در دوحه پیگیری شده است. منابع خبری از جمله خبرگزاری رویترز و روزنامه العربی الجدید، گزارش داده‌اند که میانجیگران قطری در تلاش برای پیشبرد توافقی هستند که می‌تواند شامل تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم با غنای بالا، بازگشایی تنگه هرمز و رفع محاصره دریایی ایران باشد. با این حال، اختلافات اساسی همچنان پابرجا است؛ آمریکا خواهان ورود موضوع هسته‌ای به مذاکرات است، در حالی که ایران بر لغو تحریم‌های نفتی و پایان محاصره دریایی تأکید دارد. برخی گزارش‌ها نیز از احتمال نقش‌آفرینی چین و روسیه به عنوان ضامن توافق احتمالی سخن گفته‌اند.
واکنش‌های داخلی و بین‌المللی به تهدیدات
در واکنش به تهدیدات مکرر ترامپ و وضعیت مبهم مذاکرات، مقامات ایرانی بارها بر توان دفاعی کشور تأکید کرده‌اند. محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، پیش‌تر در فوریه ۲۰۲۵ (بهمن ۱۴۰۳) در واکنش به اظهارات ترامپ تأکید کرده بود که ایران “هیچ برنامه‌ای برای تولید سلاح هسته‌ای نداشته، ندارد و نخواهد داشت.” همچنین، برخی تحلیلگران و رسانه‌ها در ایران به افزایش درخواست‌های عمومی برای بازنگری در دکترین هسته‌ای این کشور در واکنش به تهدیدات خارجی اشاره کرده‌اند. در سطح بین‌المللی، نگرانی‌ها از تشدید تنش‌ها همواره وجود داشته است. دبیرکل سازمان ملل و کشورهای اروپایی بارها از طرفین خواسته‌اند تا از اقدامات تحریک‌آمیز خودداری کرده و به راه‌حل‌های دیپلماتیک پایبند باشند. این وضعیت پیچیده، چشم‌انداز دستیابی به یک توافق جامع و پایدار را در هاله‌ای از ابهام فرو برده است و هرگونه تحول جدید می‌تواند منطقه را با چالش‌های جدی‌تری مواجه سازد.
بیشتر بخوانید: دیپلماسی در سایه هشدار نظامی؛ ایران و آمریکا در آستانه دوراهی پس از انتخابات
