با افشای جزئیات تازه‌ای از برنامه‌ریزی‌های پیشرفته فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) و موضع‌گیری‌های همزمان در واشنگتن و تهران، تحولات خاورمیانه وارد مرحله حساسی شده است. گزارش‌های منتشرشده در روزنامه نیویورک‌تایمز و خبرگزاری رویترز نشان می‌دهد که نیروهای آمریکایی فهرست گسترده‌ای از اهداف شامل زیرساخت‌های اقتصادی و انرژی ایران را برای سناریوهای احتمالی حملات نظامی آماده کرده‌اند. در مقابل، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، از لزوم تصمیم‌گیری میان یک توافق جامع یا اقدام نظامی سخن گفته، در حالی که مقامات تهران از امتناع از درگیری سنتی و اتخاذ راهبردهای نامتقارن و فراملی در صورت وقوع هرگونه حمله خبر می‌دهند.
بانک اهداف حیاتی زیرساختی در اتاق جنگ سنتکام
بر اساس جدیدترین گزارش روزنامه نیویورک‌تایمز به نقل از مقام‌های آگاه آمریکایی، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) بانک اطلاعاتی جامع و به‌روزرسانی‌شده‌ای از اهداف بالقوه برای حملات احتمالی به ایران آماده کرده است. این فهرست علاوه بر پایگاه‌ها، تاسیسات موشکی و مراکز فرماندهی نظامی، شامل مراکز حیاتی انرژی، پالایشگاه‌های اصلی و زیرساخت‌های کلیدی اقتصادی می‌شود که شریان‌های مالی کشور را تشکیل می‌دهند. این تحرکات پس از ماه کاری فشرده ارتش آمریکا در خلیج فارس و دریای عمان صورت می‌گیرد که طی آن مانورهای مشترک گسترده‌ای با متحدان منطقه‌ای به اجرا درآمد. طبق داده‌های خبرگزاری فرانس‌پرس، تحرکات ناوگان پنتاگون در منطقه به بالاترین سطح خود در سال جاری رسیده است. واشنگتن ارزیابی‌های اطلاعاتی جدیدی را درباره توانمندی‌های دفاعی ایران دریافت کرده و آماده‌سازی این لیست را گامی ترغیب‌کننده برای افزایش فشار سیاسی و پیشبرد اهداف راهبردی خود می‌داند.
بیشتر بخوانید: سرگردانی و گرسنگی ملوانان ایرانی در آب‌های اقیانوس هند؛ امدادرسانی اضطراری سریلانکا در سایه بی‌مسئولیتی رژیم تهران
دوراهی توافق سیاسی یا اقدام نظامی قاطع واشنگتن
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در گفتگو با شبکه تلویزیونی فاکس‌نیوز که جزئیات آن امروز بازتاب گسترده‌ای داشت، موضع رسمی دولت خود را تشریح کرد. وی صراحتاً اعلام کرد که واشنگتن در نقطه تصمیم‌گیری نهایی میان امضای یک پیمان جدید با تهران یا ازسرگیری عملیات نظامی گسترده قرار دارد. رئیس‌جمهوری ایالات متحده با اشاره به اینکه اجرای هرگونه عملیات نظامی تهاجمی برای نیروهای آمریکایی بسیار آسان خواهد بود، افزود که اولویت کلان او دست‌یابی به یک توافق ملموس است، مشروط بر اینکه خواسته‌های اصلی ایالات متحده برآورده شود. ترامپ همچنین به موضوع نوسانات بازار جهانی نفت اشاره کرد و مدعی شد که با خاتمه درگیری‌های جاری و تثبیت امنیت در حوزه خلیج فارس، قیمت جهانی نفت با افت چشمگیری مواجه خواهد شد. او تاکید کرد که آژانس‌های اطلاعاتی آمریکا تمامی فعالیت‌های هسته‌ای ایران را تحت نظر دارند و در حال حاضر تحرک غیرمنتظره یا جهش فوق‌العاده‌ای در این برنامه مشاهده نشده است.
بیشتر بخوانید: تشدید تنش‌ها در خاورمیانه؛ ناو آمریکایی جورج واشینگتن در حالت آماده‌باش کامل
هشدار تهران درباره پاسخ‌های غیرکلاسیک و فراملی
در مقابل، واکنش مقامات ایرانی به تهدیدات نظامی اخیر نشانه تغییر در الگوی پاسخ‌دهی سنتی است. دو مقام مسئول ایرانی در گفتگو با روزنامه نیویورک‌تایمز و خبرگزاری‌های رسمی از جمله ایرنا تاکید کردند که در صورت خروج واشنگتن از مسیر دیپلماسی و آغاز موج جدید حملات، ایران وارد یک جنگ سنتی یا رویارویی مستقیم جبهه‌ای با نیروهای آمریکایی نخواهد شد. بر اساس اظهارات این مقامات، سناریوهای مقابله‌جویانه بر اقدامات غیرکلاسیک، شیوه‌های نامتقارن و هدف قرار دادن مراکز، دیپلمات‌ها و نیروهای پرسنلی ایالات متحده در مناطق مختلف متمرکز خواهد بود. این رویکرد تحلیلی نشان‌دهنده آن است که تهران قصد دارد هزینه هرگونه اقدام تهاجمی را برای ایالات متحده در سطح منطقه‌ای به شدت افزایش دهد. خبرگزاری ایسنا نیز گزارش داد که نیروهای مسلح ایران آمادگی خود را برای مواجهه با سناریوهای مختلف دفاعی اعلام کرده‌اند.
بیشتر بخوانید: سناریوهای واشینگتن، طرح‌های تل‌آویو و بازتنظیم راهبرد تسلیحاتی تهران
تداوم رایزنی‌های غیرمستقیم در سایه نوسانات بازار انرژی
همزمان با بالا گرفتن تهدیدات متقابل، وزارت امور خارجه ایران در یک نشست خبری اعلام کرد که مسیرهای دیپلماتیک به طور کامل بسته نشده‌اند و تبادل پیام‌ها از طریق کشورهای میانجی همچنان جریان دارد. سخنگوی وزارت امور خارجه ایران با تاکید بر اینکه تهران هرگز میز مذاکره را ترک نکرده، تصریح کرد که عامل اصلی بن‌بست کنونی، اصرار طرف آمریکایی بر مطالبات یک‌جانبه است که امکان دست‌یابی به یک الگوی مرضی‌الطرفین را دشوار می‌سازد. پیشینه این گفتگوها به تلاش‌های عمان و قطر در ماه‌های گذشته بازمی‌گردد که طی آن چارچوب‌هایی برای کاهش تنش تدوین شده بود. از سوی دیگر، گزارش‌های اختصاصی خبرگزاری بلومبرگ حاکی از آن است که بازارهای جهانی انرژی نسبت به بیانات دونالد ترامپ و افشای فهرست اهداف سنتکام واکنشی نوسانی نشان داده‌اند، به‌طوری‌که قیمت هر بشکه نفت خام برنت با افزایش ۲.۵ درصدی مواجه شد. تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که هرگونه اختلال در خطوط مواصلاتی خلیج فارس می‌تواند هزینه‌های تامین انرژی را در سراسر جهان به شدت افزایش دهد.
بیشتر بخوانید: مانور هوایی اسرائیل در مرزهای غربی ایران؛ نمایش بازدارندگی یا آزمودن آستانه تحریک؟
