سوریه در ماه جاری مارس شاهد مجموعه‌ای از حوادث امنیتی و حملات مسلحانه بوده است که برخی از آن‌ها به هسته‌های وابسته به سازمان «داعش» نسبت داده شد، در حالی که عاملان برخی حملات دیگر ناشناس ماندند. تازه‌ترین این حملات، شب گذشته در منطقه السفیره در حومه شرقی حلب رخ داد؛ موضوعی که بازتاب‌دهنده تداوم ناکامی امنیتی دولت در چندین منطقه کشور است؛ آن هم در میانه هشدارها درباره بازگشت فعالیت این سازمان از طریق هسته‌های کوچکی که بر شیوه کمین و حملات سریع تکیه دارند.
حمله در السفیره
امروز سه‌شنبه، دو نیروی پلیس گمرک سوریه در حمله‌ای مسلحانه که گشتی آن‌ها را در منطقه السفیره در شرق حلب هدف قرار داد، کشته شدند و دو تن دیگر نیز زخمی شدند. منابع امنیتی اعلام کردند که یک هسته مرتبط با سازمان «داعش» پشت این حمله قرار دارد؛ به‌طوری که افراد مسلح گشتی را هدف قرار دادند و سپس با نیروهای امنیتی که در محل مداخله کردند، درگیری رخ داد.
در جریان درگیری‌ها، یکی از اعضای این هسته پس از تعقیب شدن، خود را با کمربند انفجاری منفجر کرد که به کشته شدن او انجامید. وزارت کشور سوریه وابسته به دولت موقت نیز تأیید کرد که دستگاه‌های امنیتی عملیات تعقیب عناصر فراری این هسته را که این حمله را اجرا کرده بود، آغاز کرده‌اند.
این حمله یکی از برجسته‌ترین عملیات‌هایی به شمار می‌رود که کشور در مارس، در چارچوب سلسله حملاتی که در دوره اخیر عناصر وزارت دفاع را هدف قرار داده، شاهد آن بوده است؛ حملاتی که سازمان «داعش» مسئولیت برخی از آن‌ها را بر عهده گرفته است. این امر نشان می‌دهد که این سازمان با وجود از دست دادن کنترل میدانی خود از سال‌ها پیش، همچنان توان اجرای عملیات غافلگیرانه را دارد.
حملات پیشین در مارس
در این ماه چندین حمله ثبت شد که برخی از آن‌ها به سازمان «داعش» یا افراد مسلح ناشناس نسبت داده شد. در هفته نخست مارس، دو ایست بازرسی امنیت داخلی وابسته به وزارت کشور سوریه در حومه شرقی دیرالزور هدف دو حمله مسلحانه جداگانه قرار گرفتند. بنا بر منابع محلی از شهرک الشحیل، افراد مسلح ناشناس سوار بر موتورسیکلت با سلاح خودکار به سوی ایست بازرسی «العتال» در ورودی شهرک آتش گشودند که به درگیری با نیروهای مستقر در ایست بازرسی انجامید. این حمله به زخمی شدن دو غیرنظامی، یک زن و یک جوان که در نزدیکی محل بودند، منجر شد.
در حادثه‌ای جداگانه در همان روز، افراد مسلح با استفاده از سلاح‌های خودکار، ایست بازرسی دیگری از امنیت داخلی را در نزدیکی شهرک البصیرة در شرق دیرالزور هدف قرار دادند که خسارات مادی بر جای گذاشت، بی‌آنکه تلفاتی ثبت شود.
پس از این دو حمله، گشت‌های امنیت داخلی حلقه امنیتی پیرامون شهرک‌های الشحیل و البصیرة برقرار کردند و عملیات جست‌وجو برای یافتن مهاجمان را آغاز کردند.
سازمان «داعش» همچنین مسئولیت حمله دیگری را که در طول ماه در حومه شمالی حلب رخ داد و به کشته شدن دو نیروی ارتش سوریه انجامید، بر عهده گرفت. این سازمان در بیانیه‌ای که از طریق خبرگزاری «أعماق» منتشر کرد، گفت عناصرش با استفاده از سلاح‌های خودکار برای این دو نفر در جاده حلب – الباب در نزدیکی روستای أعبد کمین گذاشتند که به کشته شدن آن‌ها منجر شد. این همان حمله‌ای بود که وزارت دفاع سوریه در آن زمان آن را تأیید کرد.
حملات «داعش» در 2026
سازمان «داعش» از آغاز سال 2026 ده‌ها حمله محدود در سوریه انجام داده که بیشتر آن‌ها در مناطق بادیه سوریه و شرق فرات متمرکز بوده است. این عملیات‌ها در چندین استان سوریه، از جمله دیرالزور، حلب، الرقه، ادلب و الحسکه، پراکنده بوده و نیروهای وابسته به وزارت دفاع و امنیت داخلی، در کنار نقاط و مواضع نظامی و امنیتی را هدف قرار داده‌اند.
بیشتر این عملیات‌ها بر کمین‌های مسلحانه و تیراندازی به گشت‌ها و ایست‌های بازرسی امنیتی، افزون بر برخی مواد منفجره، متکی بوده که به کشته و زخمی شدن نیروهای نظامی و امنیتی در چندین منطقه انجامیده است.
ماهیت این عملیات‌ها نشان می‌دهد که این سازمان در حال حاضر از طریق هسته‌های کوچک و متحرکی عمل می‌کند که حملات محدودی انجام می‌دهند و سپس عقب‌نشینی می‌کنند و از فضاهای گسترده بیابانی که کنترل امنیتی آن‌ها دشوار است، بهره می‌برند. این سازمان دیگر بر کنترل میدانی یا عملیات‌های گسترده تکیه ندارد، بلکه اکنون به هسته‌های خفته کوچک متکی است که عملیات محدودی اجرا می‌کنند. این راهبرد به سازمان امکان می‌دهد با وجود ضرباتی که در سال‌های گذشته متحمل شده، حضور خود را حفظ کرده و نیروهای امنیتی را دچار سردرگمی کند.
ناکامی امنیتی
این تحولات در زمانی رخ می‌دهد که نگرانی‌ها از بازگشت تدریجی فعالیت این سازمان رو به افزایش است؛ سازمانی که از خلأهای امنیتی در برخی مناطق سوریه، به‌ویژه در بادیه و در خطوط تماس میان چند نیروی نظامی، بهره می‌برد.
با افزایش حملاتی که این سازمان انجام داده و نیز حملاتی که به افراد ناشناس نسبت داده شده، نگرانی‌ها بار دیگر درباره توانایی مقامات جدید سوریه به رهبری رئیس‌جمهور انتقالی احمد الشرع برای مهار وضعیت امنیتی و مقابله با فعالیت هسته‌های «داعش» مطرح شده است؛ آن هم در سایه گستردگی مناطق بی‌ثبات و دشواری کنترل مناطق بیابانی که این سازمان از آن‌ها به‌عنوان گذرگاه‌هایی برای جابه‌جایی و اختفا استفاده می‌کند. به‌ویژه با وجود تردیدهایی درباره حضور هسته‌هایی از این سازمان در داخل ارتش جدید سوریه؛ امری که دسترسی آن به اطلاعات عملیات و اجرای آن‌ها را تسهیل می‌کند.
همچنین حملات نیروهای دولت انتقالی سوریه به مناطق شمال و شرق سوریه با افزایش فعالیت هسته‌های «داعش» در مناطق مختلف سوریه هم‌زمان شده است.
روزنامه «فایننشال تایمز» گزارش داد که بیش از 20 هزار زندانی از اردوگاه «الهول» که به هواداران و خانواده‌های سازمان تروریستی «داعش» در شمال شرق سوریه اختصاص دارد، گریخته‌اند. افزون بر این، صدها تن از عناصر «داعش» از زندان‌هایی که تحت حفاظت نیروهای سوریه دموکراتیک (قسد) بودند، پس از آن‌که آن منطقه تحت کنترل دولت انتقالی سوریه قرار گرفت، فرار کرده‌اند.
- ناقوس جنگ در خاورمیانه؛ صف‌آرایی ناوگان آمریکا در برابر زرادخانه موشکی ایران و خطر انفجار نظامی
- قطع حتمی گاز و برق تا پایان سال؛ شکاف عمیق میان وعده‌های پاستور و زمستان تاریک صنایع و خانه‌ها
- دیپلماسی در سایه انکار؛ پشت‌پرده گزارش بلومبرگ درباره پیشنهاد هسته‌ای عراقچی و بن‌بست راهبردی تهران
- بحران پایدار در جنوب‌شرق؛ تلاقی آتش و مانیفست در سیستان و بلوچستان
- سایه رویارویی پنهان بر فراز لندن و دبی؛ بازداشت تبعه دوتابعیتی، تحقیقات تروریسم در امارات و تشدید بحران دیپلماتیک با ایران
