پس از موافقت مجلس خلق سوریه در چهارمین جلسه از دوره عادی نشستهای خود با طرح «قانون جدید تنظیم شکار زمینی و لغو فرمان تقنینی شماره 152 سال 1970» و تبدیل آن به قانون، موجی گسترده از انتقاد و تمسخر در شبکههای اجتماعی به راه افتاد؛ بهطوری که کاربران معتقد بودند مسئولان دولتی همه بحرانهای کشور را رها کردهاند و بهدنبال قوانینی رفتهاند که هیچ سودی برای بهبود وضعیت معیشتی شهروند سوری ندارد.
این قانون که 53 سال پس از قانون پیشین صادر شده، از سوی برخی دیگر نیز با انتقادهای تند روبهرو شد؛ بهطوری که این تصمیم را صرفاً «جوهر روی کاغذ» توصیف کردند و گفتند امکان اجرای آن در عمل وجود ندارد، زیرا این موضوع نیازمند نظارت مؤثر است و با توجه به نبود نظارت در سراسر کشور و فقر برخی افراد، اجرای قانون بیفایده خواهد بود.
قانونی جدید برای «شکار»
در همین راستا، مجلس خلق سوریه در جلسه عادی روز گذشته، چهارشنبه، به ریاست حموده صباغ رئیس مجلس، طرح «قانون جدید تنظیمکننده شکار زمینی» را تصویب کرد. بر اساس این طرح که شامل 29 ماده است، برداشتن لانهها یا تخریب و جابهجایی آنها ممنوع است و همچنین از بین بردن تخمها یا جوجههای پرندگان یا نوزادان حیوانات وحشی و نیز خریدوفروش آنها ممنوع میشود. همچنین خریدوفروش شکارهای زنده یا مرده یا اجزای آنها، چه از گونههای بومی باشند و چه مهاجر، که درباره آنها از سوی شورای مرکزی شکار زمینی تصمیم صادر میشود، ممنوع است و واردات و صادرات تخمهای جوجهکشی، جوجه پرندگان و نوزادان حیوانات وحشی نیز منوط به موافقت قبلی «وزارت کشاورزی و اصلاحات ارضی» خواهد بود.
طبق این طرح، انواع پرندگان و حیوانات وحشی بومی و مهاجری که شکار آنها مجاز است، با تصمیم شورای مرکزی تعیین میشود؛ در حالی که تعداد مجاز شکار برای هر شکارچی در هر سفر شکار، و نیز پرندگان و حیواناتی که پرورش و تکثیر آنها با هدف شکار مجاز است، با تصمیم شورای فرعی تنظیم شکار زمینی در استان مشخص خواهد شد؛ بنا بر گزارشی که روزنامه محلی «الثوره» روز گذشته چهارشنبه منتشر کرد.
این خبر با موجی از انتقاد و تمسخر گسترده از سوی مردم سوریه روبهرو شد؛ بهطوری که یکی از صفحات مشهور در فیسبوک نوشت: «بزرگترین دستاورد در سوریه؛ مجلس خلق سوریه قانون شکار زمینی را تصویب میکند و تعداد مجاز شکار برای هر شکارچی در هر سفر شکار را تعیین میکند.»
دنبالکنندگان به این خبر واکنش نشان دادند و یکی از آنها نوشت: «کارت هوشمند را فعال کردید.. فقر را دفن کردیم و همه مشکلاتمان حل شد، حالا جان پرندگان شده دغدغه مجلس و دولتمان!! زنده باد دولت رفاه.. قانون خوب است اما اجرای آن صفر است، چون به تعداد زیادی ناظر مورد اعتماد نیاز دارد، بهخاطر وسعت مناطق شکار و نیز اینکه بیشتر کسانی که شکار میکنند از شخصیتهای مهمی هستند که فعلاً نمیتوان آنها را متوقف کرد یا برایشان تخلف نوشت.»
در حالی که برخی این طرح را خوب دانستند، اما گفتند: «پس شکار بیرویه و استفاده از دستگاهها و تورها چه میشود؟ و ماهیگیری با مواد منفجره و برق و سم چه؟ و پسماندهای کارخانههای روغنکشی زیتون که هر سال رودخانهها را نابود میکند چه؟ امیدواریم محیطزیست برای فرزندانمان امن باشد و تصمیمهای شما به شیوهای تازه برای رشوه و فساد شخصی تبدیل نشود.»
برخی نیز «وزارت کشاورزی» را بهدلیل کوتاهی در حمایت از کشاورزی و دامداری بهطور کلی مورد انتقاد قرار دادند و گفتند: «وزارت کشاورزی، کشاورزی و کشاورز و روستا را بهطور کلی نابود کردید و حالا آمدهاید درباره شکار حرف میزنید! میلیونها کشاورز گرسنه دارید که بهخاطر تصمیمها و نادانی شما به این روز افتادهاند.. به آنها برسید، خدا خیرتان بدهد.. درباره شکار هم نگران نباشید، دیگر کسی توان خرید ابزار شکار را ندارد، یک جعبه فشنگ 100 هزار لیره سوریه است.. ما دیگر شکار را کنار گذاشتهایم، با خیال راحت بخوابید.»
زمانهای شکار
این طرح همچنین شکار خارج از فصل را ممنوع میکند؛ فصلی که از نخستین روز ماه سپتامبر آغاز میشود و تا شامگاه پانزدهم فوریه هر سال ادامه دارد، با این امکان که آغاز و پایان فصل شکار یا لغو آن و نیز زمانهای ممنوعیت و اجازه شکار پرندگان و حیوانات وحشی یا برخی از آنها در مناطق مشخص، تغییر داده شود.
بر اساس این طرح، پروانه شکار برای مدت یک سال از سوی «وزارت کشاورزی و اصلاحات ارضی» صادر میشود و هزینه دریافت یا تمدید آن 5000، یعنی پنج هزار لیره سوریه تعیین شده است. این مبلغ برای پروانههای اعطاشده به عربها و خارجیهای دارای اقامت دائم در سوریه دو برابر میشود.
اما جریمههای ناشی از تخلفات طبق این طرح، به این صورت توزیع میشود که 80 درصد به خزانه عمومی دولت تعلق میگیرد و 20 درصد نیز با تصمیم «وزیر کشاورزی و اصلاحات ارضی» میان کارکنانی که دارای اختیار ضابطه قضایی هستند و دیگر کارکنان مشارکتکننده در وزارتخانه توزیع میشود.
«وزارت کشاورزی» سال گذشته تصمیم خود مبنی بر ممنوعیت شکار همه گونههای قابل شکار بهمدت یک سال را اینگونه توجیه کرد که این تصمیم برای حفاظت از حیات وحش و پرندگان مهاجری اتخاذ شده که خارج از سوریه زادآوری میکنند و از کشور عبور میکنند، یا فصل زادآوری آنها در داخل سوریه است، یا جزو پرندگان عبوری هستند؛ بهگونهای که این پرندگان 3 درصد از کل پرندگان جهان را تشکیل میدهند. این وزارتخانه افزود که هدف از این تصمیم، حفظ پرندگان، بهویژه گونههای در معرض انقراض است.
در ماه مه گذشته، کارشناسان حیات وحش در سوریه ظهور چندین گونه از پرندگان نادر را برای نخستین بار در کشور ثبت کردند؛ تحولی جالبتوجه که نشانهای از بازگشت زیستگاههای طبیعی در منطقه است.

به گفته کارشناسان حیات وحش، ظهور این گونههای نادر پرندگان در سوریه نشانهای مثبت از تنوع زیستی در منطقه است. همچنین این موضوع نشان میدهد که تأثیری مثبت در طبیعت سوریه در حال رخ دادن است، با وجود چالشهای مداومی که درگیری و فروپاشی بخش کشاورزیِ آسیبدیده از خشکسالی شدید تحمیل کردهاند.
پس از انتشار تصویر این پرنده در کنار یکی از شکارچیان، احمد آیدک، کارشناس حیات وحش، آن زمان به وبسایت محلی «اثر پرس» تأکید کرد که این نخستین بار است که پرنده زنبورخوار سبز عربی ثبت میشود. او خاطرنشان کرد که دو گونهای که معمولاً در سوریه دیده میشوند، زنبورخوار اروپایی و زنبورخوار آبیرخسار هستند و برخی بهدلیل شباهت میان آنها دچار اشتباه میشوند و گمان میکنند زنبورخوار سبز را دیدهاند.
تصویر این پرنده که آن زمان در یکی از صفحات در حالی منتشر شد که کشته شده بود، بدون آنکه صاحب تصویر از گونه آن آگاهی داشته باشد، نخستین ثبت حضور آن در داخل کشور بهشمار میرود؛ چرا که زیستگاه اصلی این پرنده از شبهجزیره عربستان تا شرق دریای سرخ و سپس شمالغرب مصر و فلسطین و اردن امتداد دارد و تا عقبه میرسد؛ جایی که ثبت آن در همانجا پایان مییابد.
این نخستین ثبت آن در سوریه است؛ موضوعی که احتمال گسترش آن در کشور را القا میکند، با توجه به تغییرات اقلیمی جهانی که ممکن است باعث ورود شمار بیشتری از این پرنده به سوریه شود، زیرا از پرندگان مناطق گرم است و هرگاه دما در سوریه بالا برود، برای زادآوری به آنجا خواهد آمد.
زنبورخوار عربی سه گونه دارد و مانند دیگر زنبورخوارها از حشرات، بهویژه زنبورها و زنبورهای وحشی تغذیه میکند و نام آن در فرهنگهای خارجی «زنبورخوار» است؛ از اینرو توجه ویژهای به این پرندگان وجود دارد، زیرا لانههای زنبورها را از بین میبرند. این پرندگان همچنین به رنگهای زنده و درخشان خود مشهورند، از جمله بدن و بالهای سبز روشن، گلوی زرد و لکه قرمز اطراف چشم. همچنین از ویژگیهای آنها این است که پرندگانی اجتماعی هستند و معمولاً در کلونیها زندگی میکنند.
انتقادهای پیشین از دولت
پیشتر، وبسایت محلی «صاحبه الجلاله» به نقل از روزنامه محلی «الوطن» اظهارات رئیس کمیته پرورشدهندگان طیور در «اتحادیه اتاقهای کشاورزی» را منتشر کرد؛ جایی که نزار سعدالدین پیشبینی کرده بود قیمت مرغ در آینده نزدیک بهدلیل کاهش تولید ناشی از خروج بخشی از پرورشدهندگان از این حرفه افزایش یابد.
این اظهارنظر مجموعهای از انتقادهای تمسخرآمیز را از سوی دنبالکنندگان در فیسبوک برانگیخت؛ یکی از آنها نوشت: «خب انشاءالله راهحلهای جایگزین پیدا کنید، نه اینکه قیمت مرغ را بالا ببرید و شهروند همچنان فقط مجدّره بخورد و بهخاطر گرانی خوراک دام و چیزهای دیگر از گوشت محروم بماند.»
در حالی که یکی دیگر از دنبالکنندگان با انتقاد از اظهارات این مقام سوری گفت: «عمو جان، دیگر نمیخواهیم شما پرورش بدهید، چون معلوم شد این کار اصلاً به نفع شماست و بس؛ نه سیر میشوید و نه دست برمیدارید و مدام منت میگذارید، و آخرش هم اگر یک مناسبت کوچک پیش بیاید قیمتها را بالا میبرید. ما با واردات آن حتی از کره و فیلیپین هم موافقیم. برای من امنیت غذاییام مهم است، نه تولید داخلی یا وارداتی بودنش. همین که یک نفر، هر سمتی که داشته باشد، دولتی یا خصوصی، درباره افزایش قیمتها حرف بزند، در کشورهایی که هیچ بحرانی ندارند او را به اتهام تأثیرگذاری بر قیمت کالاهای غذایی محاکمه میکنند. چطور اینجا از طریق رمز و اشارههای شبکههای اجتماعی به هم خبر میدهند که قیمت را بالا ببرند؟ فکر میکنی، گمان میکنی، شاید، ممکن است؛ همه اینها ابزارهای شعبدهبازی باشد که هدفش تأثیر منفی بر سطح معیشت شهروند است.»
اغلب تصمیمهای دولتی یا اظهارات مسئولان که تا حد زیادی از واقعیت بحرانی سوریه جدا افتادهاند، مورد انتقاد قرار میگیرند. در نتیجه صدور چندین تصمیم از سوی وزارتخانههای دولت سوریه بهصورت هفتگی طی ماههای گذشته، که بر رنج سوریها در برابر میانگین هزینههای زندگی میافزاید، صفحه وزارت «تجارت داخلی و حمایت از مصرفکننده» در فیسبوک برای خاموش کردن مخاطبان سوری خود و متوقف کردن این انتقادها، امکان اظهار نظر درباره تصمیمهای رسمی را مسدود کرد؛ بهویژه آن دسته از تصمیمهایی که به افزایش قیمت کالاهای اساسی مربوط میشود، بهمنظور حفظ «هیبت» دولت، آنگونه که صفحات محلی نقل کردهاند.
- رایزنیهای رئیس سازمان اطلاعات ترکیه در کابل و قندهار
- مطالبه جهانی برای تمدید مأموریت گزارشگر ویژه سازمان ملل در افغانستان، نامه مشترک ۱۰۰ نهاد بینالمللی به شورای حقوق بشر
- افزایش مطالبات اصناف ایران برای محاسبه مالیات بر پایه سود واقعی کسبوکارها
- پاکستان همزمان با حمله مرگبار به نظامیان، محدودیتهای مصرف سوخت را تشدید کرد
- رد گزارش سازمان ملل از سوی کاخ سفید؛ واکنش تند واشنگتن به اتهام «جنایات جنگی» و بازتاب خروج آمریکا در رسانههای ایران

