نخستین گفتوگوهای مستقیم میان لبنان و اسرائیل پس از بیش از چهار دهه، با میانجیگری آمریکا در واشنگتن آغاز شد؛ تلاشی برای مهار تشدید تنشهای نظامی و گشودن مسیری تازه برای مذاکره.
این نشست در وزارت خارجه آمریکا برگزار شد و یحیئیل لیتر، سفیر اسرائیل، و ندى حمادة معوض، سفیر لبنان، در آن حضور داشتند. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، و میشال عيسى، سفیر آمریکا در بیروت، نیز در جلسه حاضر بودند.
بازگشت به مذاکره پس از ۴۳ سال
این دور از گفتوگوها نخستین دیدار مستقیم از زمان توافق ۱۷ مه ۱۹۸۳ به شمار میرود؛ موضوعی که به آن بُعدی سیاسی فراتر از صرف آرامسازی میدانی میدهد.
روبیو این وضعیت را «فرصتی تاریخی» برای آغاز مسیری تازه دانست، هرچند اذعان کرد که پیچیدگیهایی در طول دههها انباشته شده است. او گفت هدف، رسیدن به یک چارچوب اولیه برای حلوفصل است، نه دستیابی فوری به توافق.
در مقابل، جوزیف عون، رئیسجمهوری لبنان، تأکید کرد این گفتوگوها میتواند آغازی برای پایان دادن به رنج لبنانیها، بهویژه در جنوب، باشد و افزود ثبات در گرو عقبنشینی اسرائیل و استقرار ارتش لبنان در مرزهاست.
آتشبس اول؛ سپس مذاکره
دادههای موجود نشان میدهد دستور کار این مرحله تنها به بررسی آتشبس محدود است و به پروندههای گستردهتر نمیپردازد.
به گفته منابع رسمی، هیأت لبنانی فقط اختیار گفتوگو درباره آتشبس را دارد؛ آن هم در حالی که تلاشهایی برای دریافت تضمینهای آمریکایی در جریان است تا زمینه برای گذار بعدی به مذاکرات مستقیم فراهم شود.
پیش از این نشست نیز تماس اولیهای میان دو سفیر با نظارت واشنگتن برقرار شده بود؛ اقدامی که نشاندهنده تلاش برای ایجاد تدریجی کانالهای ارتباطی پس از دههها قطع رابطه است.
تشدید تنش میدانی، فشار بر مسیر مذاکرات
این گفتوگوها همزمان با ادامه عملیات نظامی برگزار میشود؛ در شرایطی که حملات اسرائیل به جنوب و شرق لبنان ادامه دارد و هشدارها درباره تشدید بیشتر تنشها نیز مطرح است.
ارتش اسرائیل نیز از احتمال تشدید حملات «حزبالله» به مناطق شمالی خبر داد؛ موضوعی که شکنندگی مسیر مذاکرات را در سایه نبود آتشبسی واقعی نشان میدهد.
در مقابل، تلآویو هرگونه پیشرفت سیاسی را به پایان دادن به نقش «حزبالله» گره زده است. جدعون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل، تأکید کرد که «مشکل اصلی حزبالله است» و در عین حال، ایده عادیسازی روابط را بهعنوان هدف نهایی مطرح کرد.
میان فرصت و پیچیدگی
آخرین رویارویی در ۲ مارس، پس از حملات موشکی حزبالله آغاز شد و در پی آن اسرائیل عملیات نظامی گستردهای انجام داد؛ رخدادی که لبنان را بار دیگر به دایره جنگی آشکار بازگرداند.
ناظران بر این باورند که مذاکرات جاری تلاشی برای مهار تنشها بدون رسیدگی به ریشههای آن است، بهویژه با توجه به تفاوت اهداف دو طرف.
در مجموع، گفتوگوهای واشنگتن آغاز مسیری طولانی و پیچیده به نظر میرسد، بیآنکه مسئله را بهطور کامل حل کند؛ بهویژه در شرایطی که «حزبالله»، یکی از بازوهای ایران در منطقه، از تمکین به تصمیم دولت لبنان خودداری میکند.
- بحران در هفتمین ماه جنگ؛ واشینگتن بر سر دوراهی آتشبس یا تشدید ضربات علیه رژیم تهران
- عبور بیش از ۲ هزار کشتی از تنگه هرمز در دو ماه؛ ترامپ: جنگ بهزودی پایان مییابد
- کریدورهای ریلی و تجارت پایاپای؛ ابعاد حمایت چین از ایران و پیامدهای آن برای امنیت خلیج فارس
- معاملهای ۲۴ میلیارد دلاری میان واشینگتن و ریاض، موافقت آمریکا با فروش اف-۳۵ به عربستان
- رایزنیهای رئیس سازمان اطلاعات ترکیه در کابل و قندهار
