انتخابات پارلمانی اسرائیل در هفته آینده ممکن است به تغییر نخستوزیر منجر شود، اما هیچ تحولی در راهبرد کلان این کشور در جنگ علیه جمهوری اسلامی پدید نخواهد آورد؛ رژیم تهران همچنان هماورد اصلی باقی میماند و نیروی نظامی ابزار ترجیحی برای مهار آن خواهد بود.
بر اساس گزارش تحلیلی سمیعه نخول در خبرگزاری رویترز، تحلیلگران و دیپلماتهای منطقه خاورمیانه بر این باورند که پایههای استراتژیک سیاست امنیتی اسرائیل پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ شبهنظامیان حماس و گسترش جنگ در غزه، لبنان و رویارویی مستقیم نظامی با ایران به شدت تثبیت شده است. این رخدادها سبب شده تا هر دولتی که پس از رایگیری روز ۲۷ اکتبر در تلآویو زمام قدرت را به دست گیرد، اولویت نخست خود را مقابله همهجانبه با ماجراجوییهای بیثباتکننده رژیم ایران قرار دهد.
دکترین امنیتی اسرائیل در حال حاضر بر ۳ اصل بنیادین استوار است: درهم شکستن نفوذ و توان نظامی حکومت ایران، ایجاد مناطق حائل در فراسوی مرزها، و کاربرد قدرت سخت برای بازدارندگی در برابر دشمنان. رقابت میان حزب راستگرای لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو و ائتلاف احزاب مخالف به رهبری گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش و رهبر حزب یاشار، نه بر سر جهتگیری کلی مقابله با تهران، بلکه تنها بر سر میزان شدت و شیوه پیشبرد نبرد است. به این ترتیب، امیدهای رژیم ایران برای بهرهبرداری از شکافهای سیاسی داخلی اسرائیل و توقف فشارهای نظامی به بنبست کامل رسیده است.
اجماع همهجانبه در تلآویو علیه اختاپوس تروریسم رژیم تهران
اظهارات رهبران و سیاستمداران اسرائیلی نشان میدهد که هدف قرار دادن ساختار حاکم در ایران به یک راهبرد فراجناحی بدل شده است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در سخنرانی اخیر خود به صراحت تاکید کرد که ماموریت نهایی کشورش به سرنگونی رژیم تروریستی ایران به عنوان “سر اختاپوس سمی” گره خورده است. او با اعلام اینکه اسرائیل باید اولویت خود را بر “پیشگیری و حمله به جای مهار و دفاع” متمرکز کند، خواستار تداوم ضربات پیشدستانه علیه تهدیدات موشکی و هستهای تهران شد. آویو بوشینسکی، مشاور پیشین بنیامین نتانیاهو، نیز تایید کرد که پیروزی مجدد وی به معنای ادامه تهاجم شدیدتر علیه مواضع جمهوری اسلامی، حزبالله و حماس خواهد بود و تا زمانی که رژیم تهران در چنین موضع ضعفی قرار دارد، سخن گفتن از مصالحههای دیپلماتیک بیهوده است.
تحلیلگران امور امنیتی تصریح میکنند که حتی در صورت پیروزی احزاب مخالف، تغییری بنیادین در کارزار ضدایرانی رخ نخواهد داد. غسان الخطیب، تحلیلگر سیاسی، معتقد است که رقابتهای انتخاباتی کنونی سبب شده احزاب اسرائیلی برای نشان دادن مواضع سرسختانهتر با یکدیگر رقابت کنند. مایکل یانگ، تحلیلگر ارشد مرکز خاورمیانه کارنگی، نیز تاکید میکند که نهادهای دفاعی و بخش عمده طبقه سیاسی اسرائیل دیدگاه راهبردی یکسانی دارند که محور آن رویارویی مستقیم با تهران، حفظ خطوط دفاع پیشرو و تحکیم بازدارندگی نظامی است. این همگرایی گسترده نشان میدهد که سران جمهوری اسلامی نباید هیچ امیدی به نرمش طرف مقابل در دوران پس از انتخابات داشته باشند.
نگرانی کشورهای عربی از هژمونی ۵۰ ساله جمهوری اسلامی
پیامدهای سیاستهای ستیزهجویانه رژیم تهران کشورهای عرب منطقه را نیز با یک معمای راهبردی و امنیتی عمیق روبهرو ساخته است. با وجود مخالفتهای دیپلماتیک پایتختهای عربی با گسترش شهرکسازیها در کرانه باختری و ابراز نگرانی یوست هیلترمان، کارشناس ارشد گروه بینالمللی بحران، درباره انسداد افق سیاسی برای فلسطینیان، سران عرب اولویت فوری خود را مهار جاهطلبیهای نظامی تهران میدانند. کشورهای حوزه خلیج فارس اگرچه منتقد رویکردهای راستگرایانه دولت نتانیاهو هستند، اما تداوم فشارهای نظامی بر جمهوری اسلامی را برای مهار تروریسم منطقهای ضروری قلمداد میکنند.
عبدالعزیز صقر، رئیس مرکز پژوهشهای خلیج فارس، با تشریح این دغدغه حیاتی هشدار داد که اگر نفوذ مخرب رژیم ایران به موقع مهار نشود، خاورمیانه ممکن است به سمت یک دوره ۵۰ ساله از هژمونی و بیثباتی ناشی از توسعهطلبی جمهوری اسلامی حرکت کند. این موضعگیری صریح نخبگان منطقه اثبات میکند که شبکه گروههای نیابتی تهران، از حوثیهای یمن تا شبهنظامیان عراق و لبنان، تهدیدی موجودیتی برای ثبات کل منطقه خاورمیانه به شمار میروند و اجماعی غیررسمی میان کشورهای منطقه برای مهار زیادهخواهیهای سپاه پاسداران شکل گرفته است.
هراس تهران از تغییر رژیم و بنبست راهبردی
دستگاه رهبری جمهوری اسلامی که با انزوای همهجانبه و پیامدهای ۸ ماه جنگ مستقیم دستوپنجه نرم میکند، در یک تنگنای حیاتی گرفتار شده است. بر پایه ارزیابی کارشناسان بینالمللی، مقامات تهران معتقدند که اقدامات ائتلاف به رهبری آمریکا و اسرائیل فراتر از مهار نظامی بوده و مستقیماً فروپاشی حکومت دینی را هدف قرار داده است. گزارشهای اطلاعاتی منتشرشده در روزنامه فایننشال تایمز نیز فاش کرده است که ارتش اسرائیل اوایل ماه جاری برنامههای گستردهای را برای حمله به تاسیسات اتمی، مراکز حکومتی و زیرساختهای کلیدی انرژی رژیم آماده کرده بود که تنها به دلیل ملاحظات زمانبندی انتخابات آمریکا تا پس از انتخابات به تعویق افتاده است.
در چنین شرایطی، حاکمان تهران در توهمی بیپایه تصور میکنند که با فرسایشی کردن درگیریها میتوانند از بحران عبور کنند. مایکل یانگ از مرکز کارنگی خاطرنشان میکند که رژیم تهران به غلط دل به این بسته که شاید بتواند فشارهای نظامی و اقتصادی را طولانیتر از دوره دولت کنونی آمریکا تحمل کند. با این حال، تضعیف شدید توان رزمی حزبالله در لبنان و نابودی بخش اعظم توان بازدارندگی حماس در غزه نشان میدهد که ساختار نامتقارن رژیم در حال فروریختن است و تلاش حکومت برای تکیه بر بازدارندگی هستهای تنها خطر حملات کوبندهتر به مراکز حیاتی کشور را چند برابر میسازد.
پایان توهم گشایش دیپلماتیک برای حاکمان تهران
هماهنگیهای فشرده نظامی و امنیتی میان واشینگتن و تلآویو چشمانداز هرگونه تخفیف در کارزار فشار را از میان برده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با تمجید از بنیامین نتانیاهو به عنوان “نخستوزیر جنگجوی بزرگ”، بر تعهد مشترک برای تکمیل ماموریت علیه رژیم تهران تاکید کرده است. همزمان، سفر محرمانه پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، به پایگاه هوایی عوودا در جنوب اسرائیل و دیدار با مقامات ارشد نظامی و امنیتی، نشاندهنده تدارکات فنی مشترک برای اجرای سناریوهای تهاجمی تازه پس از برگزاری انتخابات روز ۲۷ اکتبر اسرائیل و انتخابات میاندورهای ۳ نوامبر آمریکا است.
شواهد میدانی و ارزیابیهای بینالمللی آشکار میسازد که صندوقهای رای در اسرائیل هیچ راه فراری پیش روی رژیم ایران نخواهند گذاشت. چه بنیامین نتانیاهو در راس ائتلاف باقی بماند و چه رهبران پیشین نظامی قدرت را به دست گیرند، دکترین پایان دادن به ماجراجوییهای رژیم تهران با قاطعیت اجرا خواهد شد. لجاجت ایدئولوژیک حاکمیت در تداوم جنگافروزی و سرکوب داخلی، کشور را به انزوای تاریخی کشانده و اکنون کلیت نظام سیاسی ایران در برابر اجماعی منطقهای و جهانی قرار گرفته است که هدف آن نابودی ابزارهای باجخواهی و خلع سلاح شبکه تروریسم دولتی تهران است.
- انتخابات اسرائیل و تداوم کارزار مهار تهران؛ تغییر رهبران تغییری در راهبرد مقابله با جمهوری اسلامی ایجاد نمیکند
- دیپلماسی در سایه بحران؛ میانجیگری مسکو، ضربالاجلهای واشینگتن و شروط تهران
- پایان توهم انسداد هرمز؛ جریان نفت فراتر از دوران پیش از جنگ
- نشست آمریکا و اسرائیل؛ آیا رویارویی تازهای با ایران نزدیک است؟
- سایه درگیریهای منطقهای بر ترتیبات امنیتی خاورمیانه؛ از توافق مکه و حضور نظامی بریتانیا تا شکافهای دیپلماتیک تهران
