در پی حملات موشکی اخیر جمهوری اسلامی به نیروهای آمریکایی، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در آستانه اتخاذ تصمیمی کلیدی برای تعیین ابعاد پاسخ نظامی کشورش قرار دارد. گزارش اختصاصی روزنامه وال ستریت ژورنال حاکی از آن است که دریاسالار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، طرحی جامع برای یک کارزار هوایی سنگین و متوالی به مدت ۱۰ تا ۱۴ روز تهیه کرده است که هدف آن فلج کردن توان موشکی ایران و پایان دادن به بنبست کنونی در منطقه است.
در حالی که تنشها به اوج خود رسیده، دونالد ترامپ روز چهارشنبه در گفتگو با شبکه فاکس نیوز با لحنی تند و تهدیدآمیز تأکید کرد که ایالات متحده با قدرتی بیسابقه پاسخ خواهد داد. او اظهار داشت: “ما آنها را به شدت در هم خواهیم کوبید.” این سخنان در حالی بیان میشود که شامگاه چهارشنبه، نیروهای تحت امر دریاسالار برد کوپر نخستین مرحله از حملات تلافیجویانه را علیه مواضع سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در واکنش به حمله موشکی روز سهشنبه به پایگاههای آمریکا در اردن، آغاز کردند. در این عملیات، مراکز فرماندهی، تأسیسات موشکی و انبار پهپادهای وابسته به جمهوری اسلامی هدف قرار گرفتند.
گزینههای نظامی روی میز دونالد ترامپ
بر اساس گزارش وال ستریت ژورنال، جلسات مشورتی سطح بالایی در هواپیمای مخصوص ریاستجمهوری، ایر فورس وان، میان دونالد ترامپ و مشاوران ارشد نظامیاش از جمله ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، و پیت هگست، وزیر دفاع، برگزار شده است. در این میان، دریاسالار برد کوپر که از مقر فرماندهی در تامپای فلوریدا جنگ را هدایت میکند، گزینهای جسورانه را پیش روی رئیسجمهور قرار داده است. طرح او شامل ۱۰ تا ۱۴ روز بمباران مداوم و گسترده است تا توانایی رژیم ایران در پرتاب موشک و تهدید کشتیرانی بینالمللی در تنگه هرمز به طور کامل از بین برود.
دریاسالار برد کوپر معتقد است که حملات محدود و پراکنده تاکنون نتوانستهاند بازدارندگی لازم را در برابر رفتارهای تهاجمی تهران ایجاد کنند. استدلال او بر این پایه استوار است که “بزرگ فکر کردن” و اجرای یک عملیات وسیع، در نهایت نیاز آمریکا به استفاده از تسلیحات دفاعی گرانقیمت را کاهش میدهد؛ زیرا با نابودی سکوهای پرتاب موشک در داخل خاک ایران، تهدیدی برای رهگیری باقی نخواهد ماند. با این حال، دونالد ترامپ هنوز میان انتخاب این حمله گسترده یا بازگشت به میز دیپلماسی در نوسان است، هرچند مقامات ارشد کاخ سفید وضعیت روحی او را “تمایل به تشدید تنش” توصیف کردهاند.
شکاف در لایههای فرماندهی پنتاگون
گزارش وال ستریت ژورنال نشاندهنده وجود اختلافنظر استراتژیک میان فرماندهان ارشد است. در مقابل دیدگاه تهاجمی دریاسالار برد کوپر، ژنرال دن کین قرار دارد که رویکردی محتاطانهتر را توصیه میکند. ژنرال کین نسبت به عواقب درجه دوم و سوم این حملات هشدار داده و نگران کاهش ذخایر موشکهای رهگیر دفاع هوایی ایالات متحده است. او تأکید دارد که این ذخایر برای مقابله با تهدیدات احتمالی از سوی چین، روسیه و کره شمالی حیاتی هستند و مصرف بیش از حد آنها در جنگ با ایران میتواند امنیت جهانی آمریکا را به خطر اندازد.
در این میان، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، از طرح دریاسالار برد کوپر حمایت کرده است. شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، در بیانیهای اعلام کرد که وزیر دفاع، رئیس ستاد مشترک و فرمانده سنتکام در مورد استراتژی و عزم راسخ برای انجام عملیات علیه جمهوری اسلامی کاملاً هماهنگ هستند. او تأکید کرد که وزارت جنگ “آماده شلیک” است و منتظر دستور نهایی رئیسجمهور برای اجرای طرحهای عملیاتی میباشد. این در حالی است که منتقدان در کنگره هشدار میدهند که یک کارزار هوایی طولانیمدت ممکن است ایالات متحده را به ورطه یک جنگ پایانناپذیر و غیرقابل پیروزی بکشاند.
پیشینه درگیریها و تداوم تهدیدات موشکی
نگاهی به روند جنگ که از فوریه آغاز شد، نشان میدهد که برآوردهای اولیه نظامی همیشه درست نبوده است. در اواخر ماه مارس، در حالی که قیمت نفت به دلیل مینگذاریهای ایران در تنگه هرمز افزایش یافته بود، دونالد ترامپ نسبت به طولانی شدن جنگ ابراز بیصبری کرد. پس از سرنگونی یک جنگنده اف ۱۵ ای آمریکا در ماه آوریل، رئیسجمهور توافق آتشبسی را پذیرفت. در آن زمان، پیت هگست مدعی شد که برنامه موشکی ایران “به طور کاربردی نابود شده” است، اما ارزیابیهای اطلاعاتی بعدی نشان داد که بخش بزرگی از توان موشکی جمهوری اسلامی همچنان دستنخورده باقی مانده است.
تحلیلگران وال ستریت ژورنال اشاره میکنند که جمهوری اسلامی با استفاده از مجتمعهای زیرزمینی و تغییر مسیر پروازی موشکها و پهپادهای خود، توانسته است از چتر دفاعی آمریکا عبور کند.
حمله خونین اواسط ژوئیه به پایگاه آمریکا در اردن که منجر به کشته شدن ۳ سرباز آمریکایی شد و همچنین حمله موشکی غافلگیرانه روز سهشنبه، گواهی بر این مدعاست که رژیم ایران علیرغم فشارهای نظامی، همچنان به دنبال بیثباتسازی منطقه است. این واقعیت تلخ، فشارها بر دونالد ترامپ را برای اتخاذ یک تصمیم قاطعانه جهت درهمشکستن ماشین جنگی تهران افزایش داده است.
نقش اسرائیل و آمادگی برای عملیات مشترک
در کنار برنامهریزیهای واشنگتن، نقش متحدان منطقهای نیز پررنگتر شده است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز چهارشنبه با پیت هگست دیدار کرد تا هماهنگیهای لازم برای مراحل بعدی جنگ صورت گیرد. مقامات رسمی اعلام کردهاند که در صورت تصمیم دونالد ترامپ برای بازگشت به عملیات رزمی بزرگ، نیروهای دفاعی اسرائیل احتمالاً به طور مستقیم در این کارزار هوایی مشارکت خواهند داشت. این همکاری میتواند جبهه جدیدی را علیه تأسیسات هستهای و نظامی جمهوری اسلامی بگشاید.
در نهایت، تصمیمگیری در مورد اجرای طرح ۱۴ روزه دریاسالار برد کوپر، آزمونی بزرگ برای دکترین نظامی دونالد ترامپ خواهد بود. او در حالی که از یک سو شعار پایان دادن به جنگهای فرامرزی را سر میدهد، از سوی دیگر با تهدیدات مستقیم جمهوری اسلامی روبرو است که امنیت ملی آمریکا را هدف قرار دادهاند. با توجه به استقرار تجهیزات در منطقه و بیانیههای تند مقامات پنتاگون، به نظر میرسد روزهای آینده تعیینکننده سرنوشت تقابل نظامی میان واشنگتن و تهران باشد؛ تقابلی که میتواند ساختار قدرت در خاورمیانه را برای همیشه تغییر دهد.
