در تازهترین تحول مربوط به پرونده مطالبات صنفی بازنشستگان، تجمعات اعتراضی گستردهای روز یکشنبه ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۶ (۴ مرداد ۱۴۰۵) به صورت همزمان در شهرهای تهران، رشت، شوش، هفتتپه و اهواز برگزار شد.
در این تجمعات، بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی نسبت به پایین بودن مستمریها، افزایش سرسامآور هزینههای درمان، پرداخت نشدن معوقات قانونی و کاهش قدرت خرید خود اعتراض کردند. خبرگزاری کار ایران (ایلنا) گزارش داد که تجمع بازنشستگان در اهواز در شرایطی سخت و در گرمای طاقتفرسای نزدیک به ۵۰ درجه سلسیوس مقابل ساختمان تأمین اجتماعی برگزار شده است؛ موضوعی که نشاندهنده بحران معیشت و فوریت مطالبات درمانی این قشر است.
اعتراض به هزینههای کمرشکن درمان در گرمای ۵۰ درجه
بر اساس گزارش خبرگزاری ایلنا، بازنشستگان اهوازی در تجمع خود با در دست داشتن پلاکاردها اعلام کردند که توان پرداخت هزینههای فزاینده دارو، درمان و کالاهای اساسی را ندارند. تجمعکنندگان در سایر شهرهای کشور نیز خواستار اجرای تعهدات درمانی از سوی سازمان تأمین اجتماعی، افزایش مستمریها متناسب با هزینه زندگی و پرداخت مطالبات عقبافتاده خود شدند.
خبرگزاری ایلنا در پوشش خبری خود از اعتراضات ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۶ (۴ مرداد ۱۴۰۵) نوشت که بازنشستگان تأمین اجتماعی نسبت به محرومیت از داشتن «مستمری شایسته» و «درمان رایگان» معترض هستند. همزمان، گروهی از بازنشستگان صندوق فولاد نیز مقابل استانداری اصفهان تجمع کرده و اعلام کردند مشکلات درمانی آنان همچنان برطرف نشده است.
جزئیات طرحهای بیمه تکمیلی و مبالغ پرداختی
اعتراض به هزینههای درمانی در شرایطی افزایش یافته که بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی، علاوه بر بیمه پایه، برای دریافت خدمات پزشکی به بیمه تکمیلی وابستهاند. بر اساس جزئیات قرارداد بیمه تکمیلی سال ۱۴۰۵ که در وبسایت ایران استخدام منتشر شده، هزینه ماهانه بسته پایه بیمه تکمیلی برای هر نفر ۷۲۰ هزار تومان تعیین شده است. از این مبلغ، پرداخت ۴۷۰ هزار تومان بر عهده بازنشسته است و سازمان تأمین اجتماعی ۲۵۰ هزار تومان آن را پرداخت میکند.
بر اساس گزارش خبرگزاری مهر، در بسته دوم بیمه تکمیلی که پوششهای گستردهتر دارد، حق بیمه ماهانه برای هر نفر یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان اعلام شده است. سهم سازمان تأمین اجتماعی در این بسته نیز همان ۲۵۰ هزار تومان است و در نتیجه، مبلغ یک میلیون تومان بهازای هر نفر بر عهده بازنشسته قرار میگیرد. این هزینهها برای افراد دارای همسر یا فرزندان تحت پوشش چند برابر میشود.
انتقاد از کارکرد بیمههای تکمیلی
بازنشستگان معترض میگویند الزام به خرید بیمههای تکمیلی، با وظیفه سازمان تأمین اجتماعی برای ارائه خدمات درمانی به بیمهشدگان سازگار نیست. آنان همچنین از محدودیت سقف تعهدات، کمبود مراکز درمانی طرف قرارداد و لزوم پرداخت اولیه هزینهها و انتظار طولانی برای بازپرداخت آن انتقاد دارند. گزارش خبرگزاری ایلنا نشان میدهد موضوع درمان اکنون در کنار مستمری و معوقات، به یکی از محورهای اصلی و راهبردی اعتراضات صنفی بازنشستگان تبدیل شده است.
بحران تأمین منابع مالی درمان در سازمان
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، این اعتراضات در شرایطی شکل میگیرد که مصطفی سالاری، مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی، اواسط ژوئیه ۲۰۲۶ (تیر ۱۴۰۵) در یک نشست خبری اعلام کرد این سازمان ماهانه بیش از ۱۴۲ هزار میلیارد تومان برای پرداخت مستمری به ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته هزینه میکند. وی همچنین هزینه ماهانه بخش درمان سازمان را حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان برآورد کرد. به گفته سالاری، بخشی از این بودجه صرف ارائه خدمات رایگان در بیمارستانهای ملکی سازمان میشود و بخش دیگر به خرید خدمت از مراکز خارج از سازمان اختصاص دارد که در بخش سرپایی تنها ۷۰ درصد هزینهها را پوشش میدهد. این موضوع نشان میدهد مابقی هزینههای سنگین درمانی مستقیماً بر دوش بازنشستگان سنگینی میکند.
ضربالاجل به بیمهها و مشکلات در سایر صندوقها
مشکلات پرداخت خسارتهای درمانی تنها به بازنشستگان تأمین اجتماعی محدود نمیشود. به گزارش خبرگزاری ایسنا، صندوق بازنشستگی کشوری در تاریخ ۲۱ ژوئیه ۲۰۲۶ (۳۰ تیر ۱۴۰۵) به شرکت بیمه دانا ضربالاجل داد تا خسارتهای درمانی کارشناسیشده، بهویژه پروندههای بیماران خاص را تسویه کند. این صندوق همچنین از اختصاص ۱۲۰۰ میلیارد تومان برای پرداخت مطالبات بازنشستگان و مراکز درمانی خبر داد.
نمایندگان کانونهای بازنشستگان کشوری نیز در همان نشست از تأخیر در پرداخت خسارتها، مشکلات مراکز طرف قرارداد، روند تحویل اسناد پزشکی و اجرا نشدن بهموقع تعهدات بیمهای انتقاد کردند. این موارد نشان میدهد دشواری دسترسی به خدمات درمانی، دغدغه مشترک گروههای مختلف بازنشستگان است.
پیش از این، صندوق بازنشستگی کشوری در تاریخ ۳۰ مه ۲۰۲۶ (۹ خرداد ۱۴۰۵) اعلام کرده بود ارزش قرارداد جدید بیمه تکمیلی بازنشستگان این صندوق از کمتر از ۲۱ هزار میلیارد تومان در سال قبل به بیش از ۴۸ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است. مدیرعامل صندوق، افزایش قیمت دارو و خدمات درمانی و گسترش پوشش بیمه را از عوامل اصلی این رشد عنوان کرد.
تداوم تجمعات تا رسیدن به مطالبات معیشتی
با وجود افزایش ارزش قراردادهای بیمه تکمیلی، گزارش تجمعهای ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۶ (۴ مرداد ۱۴۰۵) نشان میدهد بخشی از بازنشستگان همچنان هزینه درمان را فراتر از توان مالی خود میدانند. آنان میگویند افزایش قیمت دارو، آزمایشگاه، تصویربرداری و خدمات بیمارستانی، بخش زیادی از مستمری ماهانه را مصرف میکند و بیمههای موجود هزینهها را بهطور کامل پوشش نمیدهند.
تا زمان انتشار این خبر، سازمان تأمین اجتماعی واکنش تازهای به تجمعات تهران، رشت، شوش، هفتتپه و اهواز نشان نداده است. بازنشستگان معترض نیز اعلام کردهاند تا زمان رسیدگی به مطالبات معیشتی، درمانی و معوقات خود، تجمعات صنفی را ادامه خواهند داد.
