ازسرگیری حملات ایران به منطقه خلیج فارس؛ تلاشی برای فشار بر واشنگتن؟

دامنه تنش نظامی میان ایالات متحده و ایران در منطقه خلیج فارس بامداد چهارشنبه گسترش یافت و کویت برای نخستین بار در حدود دو ماه گذشته هدف حملات پهپادی قرار گرفت. این تحول نشان‌دهنده شکنندگی تلاش‌های دیپلماتیک برای مهار رویارویی واشنگتن و تهران است و نگرانی‌ها را از کشیده شدن کشورهای خلیج فارس به درگیری گسترده‌تر افزایش داده است؛ کشورهایی که همچنان می‌کوشند از مشارکت مستقیم در عملیات نظامی دور بمانند.

ستاد کل ارتش کویت اعلام کرد پدافند هوایی این کشور با حملات پهپادی متخاصم مقابله کرده است. به گفته این نهاد، صداهای انفجار شنیده‌شده در کشور ناشی از عملیات رهگیری بوده است. با این حال، ستاد کل در نخستین بیانیه خود نه منشأ حملات را مشخص کرد و نه آماری از تلفات و خسارات ناشی از آن ارائه داد.

کویت بار دیگر در تیررس حملات

ساعاتی بعد، ارتش ایران اعلام کرد در حمله‌ای پهپادی، سامانه‌های پدافند هوایی «پاتریوت» و سکوهای پرتاب موشک و پهپاد نیروهای آمریکایی را در پایگاه هوایی علی السالم کویت هدف قرار داده است. نتایج این حمله و میزان خسارات ناشی از آن به‌طور مستقل تأیید نشده است.

مقام‌های کویتی در حال بررسی خسارات واردشده به ساختمان مسافربری فرودگاه بین‌المللی کویت پس از یکی از حملات پیشین ایران ـ عکس آرشیوی

وزارت امور خارجه کویت حملات ایران را محکوم کرد و تکرار آن‌ها را نقض حاکمیت این کشور و تشدید خطرناک تنش‌ها دانست که امنیت و ثبات کویت را تهدید می‌کند. این وزارتخانه تأکید کرد کویت حق اتخاذ تدابیر لازم برای دفاع از خاک خود و حفاظت از شهروندان و ساکنانش را برای خود محفوظ می‌داند.

این تشدید تنش ساعاتی پس از آن رخ داد که جنگنده‌های آمریکایی یک موضع پرتاب موشک متعلق به سپاه پاسداران ایران را در جزیره قشم در تنگه هرمز هدف قرار دادند. یک مقام نظامی آمریکایی به خبرگزاری «رویترز» گفت این حملات در پاسخ به حملات ایران به نیروها و منافع آمریکا انجام شده است.

محاسبات تهران چیست؟

ازسرگیری حملات به کویت پس از توقف آن‌ها از سپتامبر گذشته، پرسش‌هایی را درباره محاسبات نظامی و سیاسی تهران مطرح کرده است؛ از جمله اینکه آیا ایران می‌کوشد با هدف قرار دادن کشورهای خلیج فارس که میزبان نیروهای آمریکایی هستند، دامنه فشار بر واشنگتن را گسترش دهد و این کشورها را به مداخله مؤثرتر برای پایان دادن به رویارویی ترغیب کند.

در همین زمینه، سرهنگ بازنشسته خلیل ملا یوسف، مشاور پیشین دستگاه امنیت ملی کویت و کارشناس امور امنیتی و راهبردی، ازسرگیری حملات را با اظهارات مجتبی خامنه‌ای، رهبر ایران، درباره ضرورت پایان دادن به وضعیت «نه صلح، نه جنگ» مرتبط دانست. او به افزایش عملیات نظامی ایران در هفته‌های اخیر اشاره کرد؛ از هدف قرار دادن نفتکش‌ها در تنگه هرمز و آب‌های خلیج فارس گرفته تا حملات مکرر به بحرین و در نهایت کویت.

به گزارش وب‌سایت «الحرة»، یوسف معتقد است تهران می‌کوشد هزینه ادامه رویارویی را برای طرف‌های منطقه‌ای افزایش دهد؛ آن هم در شرایطی که تلاش‌های دیپلماتیک کشورهای خلیج فارس نتوانسته راه را برای دستیابی به راه‌حلی سیاسی میان ایالات متحده و ایران باز کند.

کویت در دوم سپتامبر گذشته نیز هدف حمله‌ای مشابه قرار گرفته بود. سپاه پاسداران ایران در آن زمان اعلام کرد پایگاه هوایی علی السالم را با موشک و پهپاد هدف قرار داده و مدعی شد به نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا خسارت وارد کرده است. مقام‌های کویتی نیز همان روز از مهار آتش‌سوزی در یک مجتمع مسکونی در پایتخت خبر دادند که بر اثر سقوط یک پهپاد رخ داده بود و کشته یا مصدومی نداشت.

تأسیسات زیر آتش

از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه گذشته در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، کویت هدف مجموعه‌ای از حملات به تأسیسات نظامی و غیرنظامی قرار گرفته است؛ از جمله فرودگاه بین‌المللی کویت، تأسیسات نفتی، نیروگاه‌ها، تأسیسات آب‌شیرین‌کن و ساختمان‌های دولتی.

کویت برای نخستین بار در حدود دو ماه گذشته هدف حملات پهپادی قرار گرفت ـ عکس آرشیوی

در پنجم آوریل گذشته، مقام‌های کویتی اعلام کردند مجتمع بخش نفت در منطقه الشویخ، مجتمع وزارتخانه‌ها و تأسیسات عملیاتی وابسته به دو شرکت نفت ملی و صنایع شیمیایی نفت، هدف حملات پهپادی قرار گرفته‌اند. دو نیروگاه و آب‌شیرین‌کن نیز هدف حمله قرار گرفتند. این حملات به آن‌ها خسارات مادی سنگینی وارد کرد و موجب خروج دو واحد تولید برق از مدار شد.

به گفته وزارت دفاع کویت، نیروهای مسلح این کشور از آغاز جنگ تا چهارم آوریل با ۳۲۷ موشک بالستیک، ۹ موشک کروز و ۷۰۹ پهپاد مقابله کرده‌اند. جاسم البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، نیز هفته گذشته اعلام کرد کشورهای عضو این شورا از آغاز رویارویی هدف بیش از هفت هزار موشک و پهپاد ایرانی قرار گرفته‌اند.

افزایش هزینه جنگ برای کشورهای خلیج فارس

قیس الاسطی، تحلیلگر سیاسی کویتی و نویسنده روزنامه «النهار»، نیز معتقد است تهران می‌کوشد با هدف قرار دادن کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، هزینه جنگ را افزایش دهد تا آن‌ها را به اعمال فشار بر ایالات متحده برای پایان دادن به رویارویی وادارد. به گفته او، توجیهات ایران برای این حملات تغییری نکرده و همچنان بر وجود پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه استوار است.

الاسطی هدف قرار دادن تأسیسات غیرنظامی را نقض حقوق بین‌الملل دانست و هشدار داد این تصور تهران که می‌تواند هزینه جنگ را برای کشورهای خلیج فارس افزایش دهد، بی‌آنکه مسئولیت این حملات را بپذیرد، نشان‌دهنده خطای محاسباتی آن است.

یوسف نیز با این دیدگاه موافق است و هدف قرار دادن کویت و بحرین را بخشی از سیاست گسترده‌تر ایران برای فشار بر کشورهای خلیج فارس می‌داند؛ سیاستی که هم‌زمان با حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی دنبال می‌شود. او این پرسش را مطرح کرد که وقتی عملیات نظامی آمریکا علیه ایران در نزدیکی تنگه هرمز متمرکز است، چه توجیهی برای حمله به خاک کشورهای خلیج فارس وجود دارد.

کویت در چارچوب توافق‌های همکاری دفاعی میان دو کشور، در شماری از تأسیسات نظامی خود میزبان نیروهای آمریکایی است. سپاه پاسداران ایران پیش‌تر اعلام کرده بود که عملیاتش حضور نظامی آمریکا را هدف قرار می‌دهد، نه مردم کویت را، و خواستار خروج نیروهای آمریکایی از این کشور شده بود.

آیا کشورهای خلیج فارس خویشتن‌داری را کنار می‌گذارند؟

با این حال، الاسطی معتقد است ائتلاف‌های نظامی با واشنگتن که هدف اصلی آن‌ها تقویت توان دفاعی کشورهای خلیج فارس است، به یکی از بهانه‌های تهران برای توجیه حملاتش تبدیل شده‌اند. او تأکید کرد کویت در پی گسترش رویارویی نیست، بلکه می‌خواهد از خاک و حریم هوایی خود محافظت کند.

به ارزیابی او، ایران همچنین می‌کوشد به متحدان خود در عراق، لبنان و یمن پیام دهد که با وجود حملاتی که متحمل می‌شود، همچنان توان هدف قرار دادن منافع نظامی آمریکا در منطقه را دارد.

کویت برای نخستین بار در حدود دو ماه گذشته هدف حملات پهپادی قرار گرفت ـ عکس آرشیوی

در مقابل، یوسف هشدار داد ادامه حملات ممکن است کشورهای خلیج فارس را به بازنگری در سیاست خویشتن‌داری ماه‌های گذشته خود وادارد و حتی به گسترش هماهنگی‌های مشترک نظامی و دفاعی برای مقابله با تهدیدهای ایران بینجامد.

به گزارش «رویترز»، این تحولات در حالی رخ می‌دهد که قطر و عمان به تلاش‌های میانجیگرانه میان واشنگتن و تهران ادامه می‌دهند، اما اختلافات مانع دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ شده است؛ جنگی که وارد نهمین ماه خود شده و پیامدهایش بر امنیت کشتیرانی بین‌المللی، عرضه انرژی و بازارهای جهانی سایه افکنده است.

این دو کارشناس کویتی هم‌نظرند که تداوم بن‌بست دیپلماتیک، احتمال ازسرگیری حملات را نه‌تنها علیه کویت و بحرین، بلکه علیه دیگر کشورهای خلیج فارس نیز زنده نگه می‌دارد. هم‌زمان، این نگرانی رو به افزایش است که تبادل حملات میان واشنگتن و تهران، تلاش‌های میانجیگرانه منطقه‌ای را تضعیف کند و منطقه را بار دیگر به رویارویی نظامی گسترده‌ای بکشاند.

هند خلیفه

هند خلیفه

روزنامه‌نگاری متخصص در حوزه اقتصادی.

0 0 أصوات
امتیاز مقاله
0 نظرات
أقدم
جدیدترین الأكثر تقييم