روسیه قصد دارد در دوره پیش رو شمار متخصصان شاغل در نیروگاه هستهای بوشهر ایران را به حدود ۱۵۰ نفر افزایش دهد؛ اقدامی که از شتاب گرفتن بازگشت نیروهای فنی این کشور به این تأسیسات، پس از کاهش حضورشان در پی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، حکایت دارد.
بازگشت کارشناسان روس همزمان با ادامه اجرای پروژههای هستهای مسکو در ایران، از جمله ساخت دو واحد جدید در نیروگاه بوشهر، انجام میشود؛ موضوعی که نشان میدهد روسیه با وجود مخاطرات امنیتی ناشی از جنگ علیه تأسیسات هستهای ایران، همچنان شریک اصلی تهران در بخش انرژی هستهای است.
شرکت روسی «روساتوم» پیشتر با آغاز جنگ در ۲۸ فوریه/شباط گذشته، حدود ۶۰۰ متخصص را از بوشهر خارج کرده بود، اما سپس با کاهش خطرات، بازگرداندن تدریجی نیروهای خود را آغاز کرد؛ آنگونه که خبرگزاری روسی «اینترفاکس» گزارش داده است.
بازگشت تدریجی پس از تخلیه
بازگشت متخصصان روس به بوشهر بهصورت مرحلهای آغاز شده است. «روساتوم» در اوت/آب گذشته اعلام کرده بود که دهها کارشناس در سپتامبر/أیلول به نیروگاه بازخواهند گشت و شمار کارکنان حاضر در محل از ۱۰۰ نفر فراتر خواهد رفت؛ سپس از برنامههایی برای افزایش این تعداد به حدود ۱۵۰ متخصص خبر داد.
الکسی لیخاچیوف، مدیرعامل «روساتوم»، پیشتر گفته بود که متخصصان روس به محض کاهش خطر حملات، آماده بازگشت تدریجی هستند؛ اظهاراتی که نشان میدهد سطح حضور روسیه در این نیروگاه بهطور مستقیم با وضعیت امنیتی پیرامون آن گره خورده است.
با وجود این تخلیه گسترده، شرکت برای تضمین ادامه بهرهبرداری و نگهداری نیروگاه، نیروهای اصلی خود را در بوشهر حفظ کرد.
بوشهر؛ شراکت هستهای فراتر از رآکتور فعال
حضور روسیه در بوشهر یکی از برجستهترین جلوههای همکاری هستهای میان مسکو و تهران است. روسیه در تکمیل ساخت این نیروگاه مشارکت داشته و در بهرهبرداری، تأمین سوخت و ارائه خدمات فنی مورد نیاز آن نیز سهیم است. این همکاری تنها به رآکتور فعال کنونی محدود نمیشود، بلکه «روساتوم» پروژه ساخت دو واحد هستهای جدید در این سایت را نیز پیش میبرد.
شرکت روسی در اوت/آب نیز از چشمانداز گسترش همکاری هستهای با ایران سخن گفته بود؛ همکاریای که میتواند نیروگاههای بزرگ با ظرفیت گیگاواتی، در کنار پروژههای کوچکتر، را در بر بگیرد.
این موضوع نشان میدهد که مسکو همکاری هستهای با ایران را پروژهای محدود به نیروگاه فعلی بوشهر نمیداند، بلکه در پی حفظ جایگاهی بلندمدت در بخش انرژی هستهای ایران است.
نیروگاهی زیر فشار جنگ
بوشهر از زمان آغاز جنگ، بهعنوان تنها نیروگاه هستهای فعال ایران، حساسیت بیشتری پیدا کرده است. با شروع حملات آمریکا و اسرائیل در فوریه/شباط، «روساتوم» بخش بزرگی از کارکنان و خانوادههای آنان را تخلیه کرد، اما شماری از نیروهای اصلی را در محل نگه داشت.
شرکت روسی تأکید میکند که تأسیسات هستهای تحت هیچ شرایطی نباید هدف نظامی قرار گیرند؛ آن هم در شرایطی که بوشهر بهدلیل حملاتی که مناطق نزدیک به آن را هدف قرار داده، با خطرات امنیتی فزایندهای روبهرو شده است.
کرملین در مارس/آذار هشدار داده بود که حملات آمریکا و اسرائیل در نزدیکی این نیروگاه «بسیار خطرناک» است و اشاره کرده بود که هدف قرار گرفتن این تأسیسات هستهای میتواند پیامدهایی جبرانناپذیر به دنبال داشته باشد.
در آوریل/نیسان، پرتابههایی به منطقهای نزدیک نیروگاه اصابت کرد که به کشته شدن یک نفر انجامید؛ بنا بر اعلام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، این نهاد پس از حادثه گفت افزایش در سطح تشعشعات ثبت نشده است.
بازگشت روسیه در مقطعی حساس برای پرونده هستهای
افزایش حضور روسیه در بوشهر در حالی صورت میگیرد که پرونده هستهای ایران وارد مرحله تازهای از تنش بینالمللی شده است.
در ۹ سپتامبر/أیلول، شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای نخستین بار در حدود ۲۰ سال گذشته، به ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت رأی داد؛ آن هم در بحبوحه اختلافات شدید میان کشورهای غربی از یک سو و روسیه و چین از سوی دیگر.
در این چارچوب، بازگشت کارشناسان روس به بوشهر، حضوری فنی و مستقیم برای مسکو در یکی از مهمترین تأسیسات هستهای ایران فراهم میکند؛ آن هم در زمانی که فعالیتهای هستهای تهران زیر ذرهبین شدید بینالمللی قرار دارد.
اما اهمیت این اقدام فقط به جنبه فنی محدود نمیشود. ادامه بازگرداندن نیروهای روسیه، همزمان با اجرای پروژههای جدید، این پیام را دارد که جنگ، مسکو را به عقبنشینی از شراکت هستهایاش با تهران وادار نکرده است.
- دیپلماسی فشرده پکن میان واشنگتن و تهران؛ توازن دشوار چین در آستانه دیدار شی و ترامپ
- تلاش نیویورک برای مصادره ۶۱ میلیون دلار رمزارز؛ گشوده شدن جبهه تازه واشنگتن علیه درآمدهای نفتی تهران
- پیوستگی پهنههای فرونشست و مرگ تدریجی آبخوانها؛ ۱۰ برابر شدن اراضی فرونشستی در هشت سال
- خروج نظامیان آمریکا از عراق و چالش خلع سلاح گروههای مسلح و رقابت نفوذ میان واشنگتن و تهران در بغداد
- خیز ۱۶ میلیارد دلاری توتالانرژیز در عراق، فرانسه در نفت عراق سرمایهگذاری میکند
