بازارهای سوریه صبح امروز یکشنبه شاهد افزایش تازهای در نرخ دلار در برابر لیره بودند؛ بهطوری که این نرخ به حدود 12,500 لیره رسید و فشار بیشتری بر قیمت کالاهای مصرفی وارد کرد و بار معیشت خانوادهها را سنگینتر ساخت.
این افزایش پس از دورهای از ثبات نسبی رخ داده است که طی آن دلار در محدوده 11 تا 11.5 هزار لیره باقی مانده بود، پیش از آنکه پس از عید فطر روند افزایشی تدریجی خود را آغاز کند؛ بهگونهای که در هفته گذشته در مقایسه با هفته پیش از آن، افزایشی نزدیک به 5 درصد را ثبت کرد، در حالی که نرخ رسمی ارز در بانک مرکزی در محدوده 11,100 لیره برای هر دلار باقی ماند.
تأثیر فوری در بازارها
در بازارهای محلی، تاجران در انتقال این افزایش به قفسههای فروشگاهها درنگ نکردند؛ بهطوری که قیمت مواد اساسی بهطور محسوسی بالا رفت و این امر خانوادهها را وادار کرد خریدهای خود را کاهش دهند و فقط بر نیازهای ضروری تمرکز کنند.
برای نمونه، قیمت روغن نباتی صبح امروز حدود 5 درصد افزایش یافت، در حالی که قیمت مواد شوینده 10 درصد بالا رفت؛ همچنین برنج و شکر نیز 10 درصد افزایش داشتند و قیمت قهوه هم 9.1 درصد بالا رفت؛ بنا بر گزارش وبسایت «سناک سوری» به نقل از یکی از صاحبان فروشگاهها.
او افزود که بیشتر مشتریان اکنون یا در کمترین مقدار ممکن خرید میکنند یا فقط به مواد اساسی بسنده میکنند، زیرا هر افزایش در قیمت دلار به بار تازهای بر هزینه روزانه خانواده تبدیل شده است.
هر روز یک قیمت تازه
یک عمدهفروش اشاره کرد که بازار از یک هفته پیش هر روز با یک قیمت تازه روبهروست و توضیح داد شرکتهایی که با آنها کار میکند، چه در بخش مواد غذایی و چه مواد شوینده، امروز محصولات خود را بر مبنای دلار 12,550 لیرهای قیمتگذاری میکنند، در حالی که این رقم دیروز فقط 12,500 لیره بود.
او افزود که مشکل فقط به قیمت فعلی کالا محدود نمیشود، بلکه حتی به بدهیها نیز کشیده میشود؛ چرا که شرکتها حتی بدهیها را هم بر مبنای دلار حساب میکنند. به این معنا که اگر تاجر امروز کالاهایی به ارزش 100 دلار نسیه بخرد، هفته آینده باید 100 دلار یا معادل آن را به لیره سوریه بر اساس نرخ جدید ارز در زمان تسویه بپردازد. او تأکید کرد که این مسئله او را ناگزیر میکند بهطور پیوسته قیمتها را بالا ببرد، بهویژه آنکه قیمت بیشتر کالاها در روزهای گذشته بهطور متوسط حدود 9 درصد افزایش یافته است.
در این زمینه، جورج خزام، کارشناس اقتصادی، در پستی در پلتفرم «فیسبوک» بر این باور است که افزایش آهسته نرخ دلار در برابر لیره سوریه، در مقایسه با افزایشهای سریع ناشی از عملیات سفتهبازی موقت، بازتابدهنده واقعیتی حقیقی در بازار است؛ عملیاتی که برخی صرافان از طریق کنترل حجم عرضه لیره یا دلار با هدف کسب سودهای سریع انجام میدهند، بیآنکه این امر هیچ مبنایی در افزایش تولید واقعی یا فعالیت اقتصادی حقیقی داشته باشد. او توضیح داد که این نوسانات سریع، در ذات خود ساختگیاند و تنها بازتاب مداخلات سفتهبازانهاند.
سیاستهای واردات و محدود کردن تولید
خزام اشاره کرد که ادامه سیاست وزارت اقتصاد ــ که او آن را «وزارت واردات و بستن کارخانهها» نامید ــ و اعطای مصونیت بیش از حد به کالاهای وارداتی از طریق تعرفههای گمرکی پایین، باعث میشود هر افزایش در قیمت دلار بازتابی واقعی از موازنه عرضه و تقاضا باشد، در حالی که هر کاهش در قیمت، موقتی و ساختگی باقی میماند، زیرا بر بهبود اقتصادی واقعی استوار نیست.
او افزود که ادامه این سیاستهای اقتصادی مبتنی بر حمایت از واردات و مقابله با تولید صنعتی و کشاورزی، در کنار محدود کردن برداشتها از سوی بانک مرکزی و خشکاندن نقدینگی، دولتهای آینده را در برابر یک بحران شدید اقتصادی و مالی قرار خواهد داد.
او هشدار داد که پیامدهای احتمالی این سیاستها شامل تورم پولی، فروپاشی قدرت خرید، و ناگزیر شدن دولت به انتشار پول جدید همراه با حذف یک صفر دیگر از لیره، در تلاشی برای اصلاح اوضاع مالی رو به وخامت خواهد بود.
راهحل چیست؟
خزام گفت که چنین اقدامی با برچیده شدن کارخانههای بخش دولتی و خصوصی، افزایش نرخهای بیکاری، تشدید رکود و فقر، در کنار سوءمدیریت منابع، و ادامه حمایت از واردات به بهای تولید داخلی، همراه خواهد بود.
او در پایان تأکید کرد که راهحل مستلزم اتخاذ سیاستهای اقتصادی جدید، علمی و منطقی است که با هدف تقویت تولید داخلی، صنعتی و کشاورزی، و بازگرداندن توازن به اقتصاد ملی دنبال شوند؛ بهگونهای که ثبات نرخ ارز را تضمین کرده و در بلندمدت رشد پایدار را محقق سازند.
- بحران در هفتمین ماه جنگ؛ واشینگتن بر سر دوراهی آتشبس یا تشدید ضربات علیه رژیم تهران
- عبور بیش از ۲ هزار کشتی از تنگه هرمز در دو ماه؛ ترامپ: جنگ بهزودی پایان مییابد
- کریدورهای ریلی و تجارت پایاپای؛ ابعاد حمایت چین از ایران و پیامدهای آن برای امنیت خلیج فارس
- معاملهای ۲۴ میلیارد دلاری میان واشینگتن و ریاض، موافقت آمریکا با فروش اف-۳۵ به عربستان
- رایزنیهای رئیس سازمان اطلاعات ترکیه در کابل و قندهار
