در نشانهای تازه از تعمیق بحران معیشتی در سوریه، گزارش جدیدی از سوی دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد نشان داد که هزینههای زندگی در ماه فوریه 2026 همچنان رو به افزایش بوده است؛ افزایشی که ناشی از افت ارزش پول محلی و تشدید فشارهای تورمی است و گسترش شکاف میان درآمد و هزینه ساکنان را بازتاب میدهد و بار بیشتری بر دوش خانوادههایی میگذارد که پیشتر نیز از فرسایش قدرت خرید خود رنج میبردند.
بر اساس این گزارش که در پلتفرم «ریلیفوب» منتشر شده، میانگین هزینه سبد کوچک و متوسط مواد غذایی اساسی در سطح کشور به حدود 169 دلار آمریکا، معادل نزدیک به 1.97 میلیون لیره سوریه رسیده و در مقایسه با ماه اکتبر 2025، افزایش 2 درصدی به دلار و 4 درصدی به لیره را ثبت کرده است.
تورمی فراتر از نرخ ارز
این افزایش، تداوم روند صعودی قیمتها را با وجود کند شدن آهنگ افت ارزش پول نشان میدهد؛ امری که بیانگر آن است که تورم در بازار سوریه دیگر فقط به نرخ ارز گره نخورده، بلکه به عوامل عمیقتری همچون ضعف عرضه و افزایش هزینههای حملونقل و تولید مربوط است.
دادهها همچنین تفاوتهای جغرافیایی آشکاری را در هزینههای زندگی نشان میدهد؛ بهطوری که بالاترین هزینه سبد غذایی در مناطق مرکزی و جنوبی کشور، حدود 175 دلار، ثبت شده است. پس از آن، مناطق شمال شرق سوریه با میانگین 172 دلار قرار دارند، در حالی که این رقم در شمال غرب کشور به 156 دلار کاهش یافته است. این تفاوت، بازتابدهنده اختلاف سطح دسترسی به کالاها و هزینههای تأمین میان مناطق مختلف است؛ آن هم در سایه تداوم شکاف اقتصادی و تعدد مراکز نفوذ.
با وجود آنکه آهنگ کاهش ارزش لیره سوریه در مقایسه با سهماهه پیشین تا حدی کند شده، این امر به بهبود ملموس قیمتها منجر نشده است؛ چرا که گزارش تأکید میکند فشارهای تورمی نهفته همچنان عامل تعیینکننده در بالا رفتن هزینه کالاهای اساسی است. این وضعیت، بازتاب نوعی «تورم ساختاری» مرتبط با ضعف تولید داخلی، افزایش وابستگی به واردات و نیز شکنندگی زنجیرههای تأمین است.
گسترش بار هزینههای روزانه
در همین راستا، هزینه سبد غذایی کوچک به حدود 123 دلار افزایش یافت که 3 درصد رشد را نشان میدهد، در حالی که اقلام بهداشتی غیرغذایی به حدود 12 دلار رسید و 4 درصد افزایش به دلار و 6 درصد افزایش به لیره را ثبت کرد؛ موضوعی که نشان میدهد دامنه فشارهای معیشتی به جنبههای مختلف هزینههای روزانه گسترش یافته و تنها به غذا محدود نیست.
این افزایش همزمان در کالاهای اساسی و غیرغذایی، از فرسایش فراگیر قدرت خرید حکایت دارد و توان خانوادهها برای تأمین نیازهای اساسیشان را تضعیف میکند.
در بخش خدمات نیز، دادهها از در دسترس بودن گسترده خدمات انتقال آب با تانکرها حکایت دارد؛ بهطوری که 85 درصد عرضهکنندگان از موجود بودن این خدمات خبر دادهاند، هرچند در برخی مناطق گلوگاههایی وجود دارد، بهویژه در استان سویدا که بالاترین نرخ کمبود را ثبت کرده است.
تفاوت در خدمات و انرژی
در مقابل، بازارهای حسکه پس از ناآرامیهایی که در ژانویه ثبت کرده بودند، بهبود نسبی را تجربه کردند؛ امری که بازتابدهنده تفاوت در ثبات خدمات از منطقهای به منطقه دیگر، بسته به شرایط امنیتی و لجستیکی است.
در بخش انرژی، میانگین هزینه پر کردن کپسول گاز پختوپز (24 کیلوگرم) به حدود 11 دلار کاهش یافت و 8 درصد افت را ثبت کرد، در حالی که این ماده بهطور کلی در بیشتر مناطق در دسترس بود، بهجز شمال شرق سوریه که محدودیتهای تأمین همچنان پابرجاست.
با وجود این کاهش نسبی، گزارش اشاره میکند که زنجیرههای تأمین هنوز بهطور کامل بهبود نیافتهاند؛ موضوعی که هرگونه بهبود در قیمتها را در معرض نوسان سریع قرار میدهد.
بازارهایی زیر فشار مداوم
این گزارش همچنین کاهش در امکان دسترسی به بازارها را در مقایسه با ماه اکتبر گذشته ثبت کرده است؛ کاهشی که ناشی از افزایش موانع مالی پیش روی مصرفکنندگان، در کنار چالشهای عملیاتی پیش روی فروشگاههاست؛ بهویژه در استانهای حسکه، حلب، رقه و لاذقیه، جایی که بازارها همزمان از ضعف تقاضا و افزایش هزینههای عملیاتی رنج میبرند؛ وضعیتی که شکنندگی آنها را تشدید میکند.
در مجموع، گزارش دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد نتیجه میگیرد که بیشتر بازارهای سوریه همچنان بهصورت جزئی یا زیر فشار فزاینده فعالیت میکنند، آن هم در محیطی اقتصادی بیثبات؛ جایی که این بازارها همچنان کالاها و خدمات اساسی را فراهم میکنند اما با آهنگی نامنظم. این امر بازتابدهنده شکنندگی فزاینده در ساختار آنهاست و تأکید میکند که بحران معیشتی در سوریه وارد مرحلهای پیچیدهتر شده است؛ مرحلهای که فراتر از صرف نوسانات قیمت، به اختلالی عمیق در توازن بازار و قدرت خرید مربوط میشود.
- بحران در هفتمین ماه جنگ؛ واشینگتن بر سر دوراهی آتشبس یا تشدید ضربات علیه رژیم تهران
- عبور بیش از ۲ هزار کشتی از تنگه هرمز در دو ماه؛ ترامپ: جنگ بهزودی پایان مییابد
- کریدورهای ریلی و تجارت پایاپای؛ ابعاد حمایت چین از ایران و پیامدهای آن برای امنیت خلیج فارس
- معاملهای ۲۴ میلیارد دلاری میان واشینگتن و ریاض، موافقت آمریکا با فروش اف-۳۵ به عربستان
- رایزنیهای رئیس سازمان اطلاعات ترکیه در کابل و قندهار
