با گذشت چند روز از بازداشت حمیرا امینپور، شلیر امینپور و منیژه خوشنود توسط نیروهای امنیتی در بوکان، سرنوشت و محل نگهداری این شهروندان همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
در ادامه موج جدید برخوردهای امنیتی در مناطق کردنشین، گزارشها از بازداشت دستکم سه شهروند زن در شهر بوکان حکایت دارد. علیرغم پیگیریهای مکرر خانوادههای این افراد، نهادهای قضایی و امنیتی تا این لحظه از ارائه پاسخ شفاف درباره وضعیت سلامت و اتهامات مطروحه علیه آنان خودداری کردهاند.
جزئیات بازداشت و بازرسی منازل
به گزارش منابع خبری، نیروهای اداره اطلاعات طی روزهای ۵ و ۶ خرداد ۱۴۰۵، بدون ارائه حکم قضایی به منازل مسکونی این شهروندان یورش برده و اقدام به بازداشت آنها کردهاند. در نخستین مرحله از این عملیات، روز سهشنبه ۵ خرداد ۱۴۰۵ (۲۶ مه ۲۰۲۶)، منیژه خوشنود (۵۸ ساله) بازداشت شد. نامبرده پیش از این نیز در سال ۱۴۰۳ (۲۰۲۴) به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به ۱۰ ماه حبس محکوم شده بود.
در ادامه این روند، روز چهارشنبه ۶ خرداد ۱۴۰۵ (۲۷ مه ۲۰۲۶)، مأموران با ورود به منزل دو خواهر به نامهای حمیرا امینپور (۵۰ ساله) و شلیر امینپور، ضمن بازداشت، اقدام به تفتیش محل سکونت و ضبط وسایل شخصی آنان کردند. گزارش سازمانهای حقوق بشری حاکی است که این بازداشتها خارج از روالهای قانونی معمول انجام شده است.
بیخبری از سرنوشت بازداشتشدگان
تا امروز، ۹ خرداد ۱۴۰۵ (۳۰ مه ۲۰۲۶)، هیچ اطلاع رسمی از محل نگهداری این سه شهروند منتشر نشده است. عدم دسترسی به وکیل و محرومیت از تماس با خانواده، نگرانیها را درباره احتمال اعمال فشارهای روانی و جسمی بر این افراد افزایش داده است. مراجع قانونی تاکنون از تبیین دلایل قانونی این بازداشتها امتناع ورزیدهاند.
پیشینه فشارهای امنیتی در کردستان
بازداشت این شهروندان در بوکان، بخشی از یک الگوی گستردهتر برای نظارت و کنترل مناطق کردستان ارزیابی میشود که پس از وقایع پاییز ۱۴۰۱ ابعاد تازهای به خود گرفت. از زمان جانباختن مهسا (ژینا) امینی در ۲۵ شهریور ۱۴۰۱ (۱۶ سپتامبر ۲۰۲۲)، فشار بر فعالان زن افزایش یافته است.
اگرچه در آن مقطع، گزارشهای رسمی علت مرگ مهسا امینی را عوامل پزشکی اعلام کردند، اما این واقعه منجر به شکلگیری اعتراضات گستردهای شد. آمارهای نهادهای حقوق بشری نشان میدهد که در فاصله سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۵ (۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶)، شمار قابلتوجهی از زنان در کردستان با اتهاماتی نظیر «عضویت در گروههای مخالف» یا «اقدام علیه امنیت ملی» با احکام قضایی مواجه شدهاند.
وضعیت زندانیان سیاسی زن و احکام صادره
پروندههای اخیر در حالی گشوده میشود که زینب جلالیان، قدیمیترین زندانی سیاسی زن در ایران، از اسفند ۱۳۸۶ (فوریه ۲۰۰۸) همچنان دوران محکومیت حبس ابد خود را در زندان یزد سپری میکند. همچنین صدور و تایید احکام سنگین برای پخشان عزیزی و وریشه مرادی در سالهای اخیر، واکنشهای بینالمللی گستردهای را برانگیخته است. وریشه مرادی در تیر ۱۴۰۳ (ژوئیه ۲۰۲۴) با احکام مشابهی روبرو شده است که ناظران نسبت به روند دادرسی آنها ابراز نگرانی کردهاند.
رویکرد راهبردی نهادهای امنیتی
تحلیلگران معتقدند برخورد با فعالان در کردستان، نشاندهنده یک رویکرد راهبردی برای مهار فعالیتهای مدنی و هویتخواهانه است. در این چارچوب، بسیاری از زنان به دلیل فعالیتهای مسالمتآمیز یا حمایت از حقوق زبانی و فرهنگی تحت پیگرد قرار میگیرند.
در حال حاضر، خانوادههای حمیرا امینپور، شلیر امینپور و منیژه خوشنود، در کنار فعالان حقوق بشر، خواستار شفافیت فوری دستگاه قضایی، برقراری تماس با زندانیان و رعایت حقوق قانونی آنان از جمله حق دسترسی به وکیل هستند.
