در حالی که تنشهای منطقهای و فشارهای بینالمللی بر جمهوری اسلامی افزایش یافته است، گزارشهای تکاندهندهای از شتاب گرفتن ماشین اعدام در زندانهای سراسر ایران منتشر شده است.
فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، روز چهارشنبه ۱۴ مرداد ۱۴۰۵، نسبت به افزایش چشمگیر شمار اعدامها در ایران ابراز نگرانی کرد و هشدار داد که رژیم تهران از مجازات مرگ به عنوان ابزاری برای ایجاد رعب و وحشت در میان مردم و سرکوب مخالفان استفاده میکند. بر اساس بیانیه رسمی این مقام سازمان ملل، از ۱۹ مارس سال جاری تاکنون، دستکم ۵۶ نفر با اتهامهای مرتبط با امنیت ملی اعدام شدهاند که ۲۷ مورد آن مستقیماً به پروندههای معترضان بازداشتشده در جریان خیزش دیماه مربوط میشود.
بنا بر مستندات ارائه شده توسط سازمانهای حقوق بشری نظیر ههنگاو و هرانا، رژیم ایران در ماههای اخیر از پوشش درگیریهای نظامی برای پیشبرد سیاست سرکوب داخلی استفاده کرده است. فولکر تورک تاکید کرد که بیش از ۱۰۰ نفر دیگر با اتهامهای مشابه در معرض خطر اعدام قریبالوقوع قرار دارند.
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد همچنین از عدم رعایت اصول دادرسی عادلانه و اخذ اعترافات اجباری تحت شکنجه ابراز تاسف کرد و خاطرنشان ساخت که در برخی موارد، حکم اعدام ۱۲ متهم تنها پس از یک جلسه سه ساعته غیرعلنی صادر شده است.
اعدامهای فراقضایی و قتلهای دولتی در پوشش جاسوسی
یکی از فاجعهبارترین اقدامات اخیر قوه قضاییه، اجرای حکم اعدام امید بهزاد، دانشجوی ۲۱ ساله ارومیه، و پوریا صفوت بوده است. سازمان حقوق بشری ههنگاو گزارش داد که سحرگاه دوشنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۵، این دو زندانی به اتهام واهی “جاسوسی برای موساد” در زندان مرکزی ارومیه اعدام شدند. نکته تکاندهنده این پرونده آنجاست که حکم اعدام امید بهزاد در تاریخ ۱۰ مرداد توسط دیوان عالی کشور نقض شده بود، اما نهادهای امنیتی و قضایی بدون توجه به این دستور قانونی، وی را به دار آویختند؛ اقدامی که مصداق عینی اعدام فراقضایی و قتل دولتی محسوب میشود.
اتهام اصلی این دانشجوی جوان تنها استفاده از فیلترشکن برای دسترسی به اینترنت در زمان قطعی سراسری و عضویت در کانال تلگرامی رسانههای خارج از کشور عنوان شده است. پوریا صفوت نیز قربانی سناریوسازی امنیتی شد که در آن ادعا شده بود تصاویر مراکز نظامی را ارسال کرده است. خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، با انتشار ویدیوهای اعترافات اجباری که تحت شکنجه اخذ شده بود، سعی در توجیه این جنایت داشت؛ در حالی که خانوادههای این قربانیان از حق ملاقات آخر و دسترسی به وکیل انتخابی محروم مانده بودند.
کشتار سیستماتیک در زندانها و اعدام در ملأ عام
آمار منتشر شده توسط سازمان حقوق بشری ههنگاو نشان میدهد که تنها در ماه جولای ۲۰۲۶، دستکم ۶۷ زندانی در زندانهای مختلف ایران اعدام شدهاند. از این میان، ۹ نفر زندانی سیاسی و مذهبی بودهاند که هویت آنها از جمله محیالدین عبدالهی، محمد امینی دهاقانی و عارف خوشکار احراز شده است. رژیم ایران همچنین با هدف ایجاد ارعاب اجتماعی، بار دیگر به اعدام در ملأ عام روی آورده است. ابوالفضل سپاهی و امیرحسین صفری، دو تن از بازداشتشدگان اعتراضات، در تاریخ ۲۸ جولای در یکی از میدانهای شهر اصفهان در برابر دیدگان مردم اعدام شدند.
این موج کشتار، زنان و کودکان را نیز در بر گرفته است. در ماه گذشته، ستایش محمدپور و اعظم گرامی در زندانهای شیراز و یاسوج اعدام شدند. همچنین میثم ایرندگانی، کودکمجرم ۱۸ ساله بلوچ که در زمان ارتکاب جرم انتسابی تنها ۱۶ سال داشت، قربانی مجازات ضدانسانی اعدام شد. در زندان تایباد نیز گزارشهایی از اعدام مخفیانه اتباع افغانستان از جمله سخی عبدالمحمدی و قائد نصیری منتشر شده است. این اعدامهای مخفیانه که بدون اطلاع خانوادهها انجام میشود، نقض فاحش ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی است که بر حق حیات تاکید دارد.
مقاومت زندانیان و کارزار جهانی سهشنبههای نه به اعدام
در واکنش به این وحشیگریهای سیستماتیک، زندانیان سیاسی در زندانهای مختلف ایران با شجاعتی بینظیر به مقاومت برخاستهاند. کانون حقوق بشر ایران گزارش داده است که زندانیان عضو کارزار “سهشنبههای نه به اعدام”، روز سهشنبه ۱۳ مرداد، برای یکصد و سیودومین هفته متوالی در ۵۹ زندان کشور دست به اعتصاب غذا زدند.
زندانیان در بیانیه خود اعلام کردند که از ابتدای مردادماه تاکنون دستکم ۳۵ نفر اعدام شدهاند و رژیم با اجرای احکام در ملأ عام قصد دارد از شکلگیری مجدد اعتراضات جلوگیری کند.
گزارشها حاکی از آن است که در واحد ۲ زندان قزلحصار، حدود ۱۵۰۰ زندانی در اعتراض به اجرای احکام اعدام بیش از دو هفته است که در اعتصاب غذا به سر میبرند. زندانیان زندانهای اوین، تهران بزرگ، قرچک، شیبان اهواز و عادلآباد شیراز با پیوستن به این کارزار، خواستار توقف فوری این ماشین کشتار شدهاند. سازمانهای بینالمللی و فعالان حقوق بشر معتقدند که سکوت جامعه جهانی در برابر این جنایات، رژیم ایران را در ادامه سیاست “حفظ بقا از طریق طناب دار” جسورتر کرده است. فولکر تورک در پایان بیانیه خود تاکید کرد که مجازات اعدام با کرامت انسانی آشتیناپذیر است و باید هرچه سریعتر متوقف شود.
- بحران در هفتمین ماه جنگ؛ واشینگتن بر سر دوراهی آتشبس یا تشدید ضربات علیه رژیم تهران
- عبور بیش از ۲ هزار کشتی از تنگه هرمز در دو ماه؛ ترامپ: جنگ بهزودی پایان مییابد
- کریدورهای ریلی و تجارت پایاپای؛ ابعاد حمایت چین از ایران و پیامدهای آن برای امنیت خلیج فارس
- معاملهای ۲۴ میلیارد دلاری میان واشینگتن و ریاض، موافقت آمریکا با فروش اف-۳۵ به عربستان
- رایزنیهای رئیس سازمان اطلاعات ترکیه در کابل و قندهار
