با وجود شکست سازمان «داعش» در سال ۲۰۱۹ به دست «نیروهای دموکراتیک سوریه» (قسد) و پایان حضور آن‌ها در مناطقی که تحت کنترل خود درآورده بودند، در چارچوب ادعای آنچه «دولت خلافت» موهوم خوانده می‌شد، با این حال شواهد بسیاری از احتمال تداوم تهدیدهای این سازمان تروریستی حکایت دارد؛ چه از طریق توانایی آن در به‌کارگیری تاکتیک‌های گوناگون برای اختفا و کمون، و چه از طریق بهره‌گیری از ساختار غیرمتمرکز برای پرهیز از ضربات مستقیم؛ ضرباتی که پیش‌تر شکستی سنگین بر آن وارد کرد و حضورش را در آخرین پایگاهش در الباغوز، در شرق سوریه، پایان داد.
گسترش «داعش» در چندین منطقه جهان، به‌ویژه در مناطق دارای ضعف امنیتی، همان‌گونه که در بادیه سوریه دیده می‌شود، از تلاش این گروه برای سازگاری با اوضاع امنیتی و سیاسی در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی، با هدف تجدید استقرار و بازیابی توانمندی‌هایش، حکایت دارد. اما موضوع دیگری نیز وجود دارد که به ویژگی خاص این سازمان تروریستی مربوط می‌شود؛ سازمانی که به زنان نقشی استثنایی در عرصه تروریسم داد، تا جایی که آنان از همه خشن‌تر، بی‌رحم‌تر و وحشی‌تر بودند.
همچنین پس از اسکان این زنان در اردوگاه «الهول» در شمال سوریه، که اعضای خانواده‌های عناصر «داعش» را در خود جای داده است، بر توانایی آنان برای حفظ این سازمان و تضمین بقا و تداوم آن حساب باز می‌شود.
خشونت زنان داعشی
نکته قابل توجه این است که زنان «داعش» از همه خشن‌ترند؛ چنان‌که در مراحل مختلف این سازمان تروریستی می‌توان دید، چه در مرحله‌ای که می‌توان آن را «قدرت‌گیری» نامید و چه در مرحله «شکست». عملیات‌ها و حوادث بسیاری، رشد خشونت و رخنه قساوت و تروریسم در ذهن آنان را ثبت کرده‌اند. در اردوگاه «الهول»، هر از گاهی زنان در بخش‌های خطرناک‌ترِ ویژه داعشی‌ها، نقش‌های متعددی بر عهده می‌گیرند و بر اجرای قوانین بر اساس ادبیات سازمان یا «شریعت» اصرار می‌ورزند. از همین رو، حوادث هولناک قتل با سرهای بریده و اجساد تکه‌تکه‌شده بارها تکرار شده است؛ همان‌گونه که گفت‌وگوهای انجام‌شده توسط شبکه «العربیه» با همسران رهبر این سازمان، ابوبکر البغدادی، این موضوع را مستند کرده است.
افزون بر این، آنان در نقش‌های غیرانسانی و وحشیانه‌ای مانند تعرض به زنان اسیر، شکنجه آنان، نظارت بر آزارها و تجاوزهای جنسی علیه آن‌ها که تا حد تجاوز می‌رسید، و نیز انجام کار خریدوفروش، نقش داشتند. همچنین شهادت بازمانده ایزدی، ادیبه مراد، قابل توجه بود؛ او جزئیات ربوده شدن اجباری‌اش در دوران بارداری و انتقالش به دست عناصر این سازمان تروریستی به الرقه و تحویلش به زنان سازمان را افشا کرد و تأکید داشت که رفتار آنان «از مردان خشن‌تر» بود.
خشونت زنان داعشی امری استثنایی نبود، بلکه بنا بر شهادت‌های متعدد نجات‌یافتگان، پدیده‌ای ریشه‌دار به نظر می‌رسد؛ زنانی که از کتک، تحقیر و حبس در اتاق‌های کثیف سخن گفته‌اند، از ضرب‌وشتم گرفته تا تجاوز. از این رو، مرکز پژوهش‌ها و مطالعات پیشرفته «المستقبل» توضیح می‌دهد که نشانه‌های سلطه تفکر «داعشی» بر اردوگاه «الهول» در شمال سوریه، از طریق زنان داعشی، رو به افزایش است.
این امر همچنین از احتمال تبدیل شدن اردوگاه به یک کانون ایدئولوژیک خبر می‌دهد؛ کانونی که ممکن است ترکش‌های این سازمان را بار دیگر منفجر کند و خطر آن را در داخل و خارج گسترش دهد. این مرکز با اشاره به اینکه زنان «داعش» فعالیت‌های برجسته‌ای برای حفظ جهت‌گیری‌های سازمان و اجرای افکار آن به‌مثابه قانون بر همه زنان ساکن اردوگاه انجام می‌دهند، نسبت به وجود «یک کانون واقعی داعشی» هشدار داده است؛ به‌ویژه در بخش‌هایی که زنان موسوم به «مهاجرات» را در خود جای داده‌اند، یعنی زنان داعشی خارجی که به بیش از ۵۰ تابعیت عربی و خارجی تعلق دارند.
یکی از مهم‌ترین خطرهای ناشی از سیطره زنان «داعش» بر اردوگاه «الهول» و توانایی آنان برای باقی ماندن تحت تأثیر ایدئولوژی تروریستی خونین، در تلاش‌های پیگیرشان برای تلقین افکار تندروانه به «اشبال/ کودکان» این سازمان نهفته است.
او افزود: «نفوذ زنان داعشی در داخل اردوگاه الهول، بنا بر برخی گزارش‌ها، تا آنجا رسیده که برای زنانی که از سازمان انتقاد می‌کنند یا به رهبر آن، ابوبکر البغدادی، حمله می‌کنند یا با تفکر داعشی مخالفت می‌ورزند، محاکمه‌های مخفی برگزار می‌کنند.» افزون بر این، زنان داعشی، به‌ویژه آن‌هایی که تابعیت عراقی دارند، گروه‌هایی با عنوان «الحسبة» (پلیس دینی) تشکیل داده‌اند که مأموریتشان تحمیل نقاب با زور به زنان و دختران است و هر کس از آن سرپیچی کند، در معرض ضرب‌وشتم، آزار، آتش زدن چادرها و گاه چاقوکشی قرار می‌گیرد. آنچه بر خطر وضعیت افزوده، این است که برخی از این زنان داعشی به سلاح گرم نیز دست یافته‌اند؛ موضوعی که در درگیری‌های اخیر با نیروهای امنیت داخلی «آسایش» وابسته به «اداره خودگردان» شمال و شرق سوریه آشکار شد.
خطر «زنان داعشی»
خطر زنان داعشی چنان است که گویی آنان رحم تکفیری‌ای هستند که این سازمان تروریستی را حفظ می‌کند و می‌تواند در هر لحظه آتش، کینه و نفرت بزاید. این امر چالش‌هایی بین‌المللی برای مقابله با این خطر قریب‌الوقوع ایجاد می‌کند؛ خطری که «نیروهای دموکراتیک سوریه» به‌تنهایی عهده‌دار آن هستند، در حالی که چندین کشور اروپایی و عربی از مشارکت در پذیرش اتباع داعشی خود و آغاز محاکمه آنان شانه خالی می‌کنند. از این رو، اردوگاه «الهول» همچنان مین خطرناکی در میان محیطی آرام از غیرنظامیان در شمال شرقی سوریه باقی مانده که وضعیت امنیتی را تضعیف و خطرات تروریسم را تشدید می‌کند.
این مرکز پژوهشی اشاره می‌کند که روحیه زنان «داعش»، که از خطرناک‌ترین عناصر این گروه‌اند، در نتیجه شکست نظامی سازمان تضعیف نشده است؛ بلکه شماری از زنان داعشی پیش از بازداشتشان در عملیات‌های نظامی واقعی شرکت کرده و در حملات تروریستی‌ای که این سازمان اجرا کرده بود، مشارکت داشتند؛ سازمانی که برای استفاده از آنان در زمان نیاز، بر برگزاری دوره‌های نظامی برای زنان اصرار داشت.
در نتیجه، این بدان معناست که آنان حتی در سایه تدابیر اعمال‌شده در داخل اردوگاه از سوی نیرویی که نظارت بر آن را بر عهده دارد، توانایی اعمال خشونت واقعی را دارند؛ امری که می‌تواند وقوع عملیات‌های خشونت‌آمیز گاه‌به‌گاه در داخل اردوگاه به دست برخی زنان داعشی را توضیح دهد، مانند حادثه چاقوکشی‌ای که اردوگاه در ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۹ شاهد آن بود؛ جایی که دو «زن داعشی» یک پناهنده عراقی را با چاقو زدند، آن هم پس از کشته شدن پناهنده‌ای دیگر یک هفته پیش از آن. همچنین یک «زن داعشی» اندونزیایی در ۲۹ ژوئیه همان سال، پس از قرار گرفتن در معرض ضرب‌وشتم و شکنجه، کشته شد.
می‌توان گفت یکی از مهم‌ترین خطرهای ناشی از سیطره زنان «داعش» بر اردوگاه «الهول» و توانایی آنان برای باقی ماندن تحت تأثیر ایدئولوژی تروریستی خونین، در تلاش‌های پیگیرشان برای تلقین افکار تندروانه به «اشبال/ کودکان» این سازمان تروریستی نهفته است؛ امری که می‌توان آن را از سنگ‌پرانی کودکان به سوی روزنامه‌نگاران هنگام گشت‌وگذارشان در اردوگاه، در موارد متعدد، مشاهده کرد. با در نظر گرفتن اینکه اردوگاه نزدیک به ۲۸ هزار کودک را در خود جای داده است، این یعنی این کودکان تا زمانی که به دست زنان «داعش» و افکار جهادی پرورش می‌یابند، مستعد تبدیل شدن به جنگجویان جدید در صفوف این سازمان هستند.
پیش‌تر نیز کودکی که هنوز از ده‌سالگی عبور نکرده بود، چند سال پیش به تیم خبری «آسوشیتد پرس» حمله کرد و در برابرشان فریاد زد: «شما را خواهیم کشت چون کافر هستید.. شما دشمنان خدایید. ما «دولت اسلامی» هستیم. شما شیاطین هستید و با چاقو شما را خواهم کشت. با بمب منفجرتان خواهم کرد».
نیاز به تلاش‌های بین‌المللی برای نابودی کامل «داعش»
در مجموع، مقابله با زنان «داعش» و «اشبال خلافت» بنا بر این نام‌گذاری موهوم، همچنان به تلاش‌های بین‌المللی نیاز دارد؛ تلاش‌هایی که از پشتیبانی «نیروهای دموکراتیک سوریه» دریغ نکنند، نه فقط در تأمین منابع لازم برای زدودن و اصلاح افکار خونین و تکفیری از طریق آموزش، مراقبت‌های بهداشتی و خدمات ضروری.
بلکه همچنین از طریق همکاری در زمینه پذیرش اتباع خود، آغاز محاکمه آنان و فراهم کردن شرایط برای بازپروری برخی از آن‌ها که امکان ادغام دوباره‌شان در جامعه وجود دارد.
هلند چند روز پیش محاکمه شهروندی به نام حسناء عرب را آغاز کرد؛ زنی که در سال ۲۰۱۵ به این سازمان تروریستی پیوسته بود و با اتهاماتی در زمینه جنایت علیه بشریت روبه‌رو است؛ چرا که در «به بردگی گرفتن» دو زن ایزدی در سوریه دست داشته است.
در آغاز سال، «نیروهای دموکراتیک سوریه» اعلام کردند که «یگان‌های مدافع زنان» وابسته به آن، یک زن ایزدی را آزاد کرده‌اند و «پیش‌تر نیز ده‌ها دختر و زن ایزدی در اردوگاه آزاد شده بودند؛ زیرا این زنان از افشای هویت خود هراس داشتند، از ترس زنان داعشی که با آنان حضور داشتند، یا به دلیل تردیدشان در آشکار کردن حقیقت خود، با این تصور که خانواده‌هایشان ممکن است پس از آنکه مورد تجاوز قرار گرفته و از افراط‌گرایانی که به آنان تعرض کرده بودند، صاحب فرزند شده‌اند، بازگشتشان را نپذیرند».
بر اساس ویدئویی برای خبرگزاری «آسوشیتد پرس»، این زن رفتار خشن را توصیف کرد و گفت: «آن‌ها زندگی‌ام را نابود کردند؛ من مانند یک گوسفند خرید و فروش شدم». او افزود که «زنانی که در برابر تجاوز مقاومت می‌کردند، کشته می‌شدند».
- ناقوس جنگ در خاورمیانه؛ صف‌آرایی ناوگان آمریکا در برابر زرادخانه موشکی ایران و خطر انفجار نظامی
- قطع حتمی گاز و برق تا پایان سال؛ شکاف عمیق میان وعده‌های پاستور و زمستان تاریک صنایع و خانه‌ها
- دیپلماسی در سایه انکار؛ پشت‌پرده گزارش بلومبرگ درباره پیشنهاد هسته‌ای عراقچی و بن‌بست راهبردی تهران
- بحران پایدار در جنوب‌شرق؛ تلاقی آتش و مانیفست در سیستان و بلوچستان
- سایه رویارویی پنهان بر فراز لندن و دبی؛ بازداشت تبعه دوتابعیتی، تحقیقات تروریسم در امارات و تشدید بحران دیپلماتیک با ایران
