مسئله محاصره تنگه هرمز در صدر تحولات میان واشنگتن و تهران قرار گرفته است؛ آن هم پس از آنکه روزنامه «والاستریت ژورنال» در گزارشی نوشت تلاش ایران برای بستن تنگه یا محاصره آن، به هدف سیاسیاش نرسیده است. به نوشته این روزنامه، نتیجه اصلی حتی معکوس بوده است؛ بهطوری که ایالات متحده توانسته از کشتیرانی کشورهای خلیج محافظت کند و جریان صادرات نفتی آنها را از سر بگیرد، در حالی که صادرات نفت ایران عملاً از ژوئیه گذشته زیر فشار محاصره دریایی آمریکا متوقف شده است.
این روزنامه آمریکایی نوشت محاصره دریایی آمریکا علیه ایران که از ژوئیه گذشته اعمال شده، مانع صادرات نفت تهران شده است و امروز جمعه افزود که رویارویی میان آمریکا و ایران طولانی شده است.
به نوشته این روزنامه آمریکایی، بستن تنگه هرمز از سوی ایران، رئیسجمهور آمریکا دونالد ترامپ را وادار به تسلیم در برابر شروط تهران نکرده است.
تنگه هرمز: از اهرم فشار تا بار اقتصادی
تهران بر این حساب باز کرده بود که تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز، رئیسجمهور آمریکا دونالد ترامپ را وادار به عقبنشینی یا پذیرش شروط ایران خواهد کرد. اما گزارش «والاستریت ژورنال» نشان میدهد این اقدام، واشنگتن را به تسلیم نکشانده است. برعکس، فشار بر صادرات خود ایران را تشدید کرده است. گزارشهای منتشرشده حاکی است واشنگتن بر تأمین امنیت خطوط حیاتی کشتیرانی کشورهای خلیج متمرکز شده؛ اقدامی که باعث شده جریان نفت آنها به بازارها ادامه یابد.
در مقابل، مواضع تندی از سوی ایران مطرح شد. گزارشهای خبری به نقل از یک مقام ایرانی نوشتند که تهران پیش از پایبندی واشنگتن به شروط ایران، با بازگشایی تنگه هرمز یا ازسرگیری مذاکرات با آمریکا موافقت نخواهد کرد.
به نوشته «والاستریت ژورنال»، ادامه جنگ به سود منافع تهران یا واشنگتن نیست، هرچند تبادل حملات میان دو طرف همچنان محدود مانده است. این روزنامه افزود که رهبران ایران انتظار دارند کشورشان بتواند حدود پنج ماه دوام بیاورد.
«سپاه پاسداران» بهسوی نظامیسازی جامعه میرود
«والاستریت ژورنال» همچنین اشاره کرد که در سایه ناپدید بودن رهبر، قدرت واقعی در ایران به دست «سپاه پاسداران» افتاده است و افزود که رهبران کشور به احتمال زیاد از رنج اقتصادیای که مردم ایران متحمل شدهاند، تأثیر نخواهند پذیرفت.
به نوشته این روزنامه، رهبران «سپاه پاسداران» در حالی به سمت ساختن جامعهای هرچه بیشتر نظامی و جنگمحور میروند که ضعف اقتصاد ایران ادامه دارد، اما رهبران کشور همچنان توانایی خود را برای اعمال سرکوب حفظ کردهاند.
با توجه به همه این موارد، تحلیلگران بر این باورند که زمان به زیان ایران پیش میرود. آنها معتقدند محاصره آمریکا اکنون از اهرم بستن تنگه مؤثرتر شده است. در مقابل، برخی دیگر بر این باورند که تهران ممکن است روی طولانی کردن بحران حساب باز کند تا هزینه حضور آمریکا را بالا ببرد یا میانجیها را وادار کند مسیر تازهای برای مذاکره با شروطی متفاوت باز کنند.
در برابر این صحنه، سه مسیر محتمل مطرح است. نخست، ادامه محاصره دریایی برای چند ماه دیگر؛ مسیری که قطعی نیست، اما اگر محقق شود فشار اقتصادی را دوچندان خواهد کرد. دوم، تشدیدی حسابشده از سوی ایران از طریق تهدیدهای نظامی، بدون رسیدن به رویارویی مستقیم، با هدف بهبود شروط مذاکره. سوم، گشوده شدن پنجرهای برای مذاکره، اما پس از آزمودن موازنه قوا در میدان.
در مجموع، میتوان گفت تنگه هرمز که همواره ابزار فشار ایران بوده، اکنون برای تهران به ابزاری با کارکرد محدود اقتصادی و سیاسی تبدیل شده است و در عین حال نشانهای است از اینکه این رویارویی ممکن است طولانی شود، اما هزینه آن متوجه ایران و منطقه، بهویژه کشورهای خلیج، خواهد بود.
